Trên thị trường chứng khoán Nhật Bản, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo lực đẩy cho một nhóm doanh nghiệp ngoài ngành chip như Toto, Nittobo và Ajinomoto. Dù không trực tiếp thiết kế hay sản xuất bán dẫn, ba công ty này vẫn được hưởng lợi nhờ cung cấp vật liệu và linh kiện quan trọng cho chuỗi cung ứng, qua đó giúp cổ phiếu tăng lần lượt 78%, 63% và 61% từ đầu năm.

Ngày 22/7/2026, CNBC cho biết điểm chung của ba doanh nghiệp là đều tận dụng thế mạnh sẵn có về vật liệu và công nghệ sản xuất để chen chân sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn.

Toto, vốn nổi tiếng trong lĩnh vực thiết bị vệ sinh và phòng tắm, hiện sản xuất mâm hút tĩnh điện bằng gốm dùng trong thiết bị chế tạo bán dẫn. Nittobo cung cấp sợi thủy tinh hiệu năng cao phục vụ đế đóng gói bán dẫn. Trong khi đó, Ajinomoto sản xuất vật liệu cách điện ABF, một thành phần được sử dụng trong công nghệ đóng gói bán dẫn cho máy tính hiệu năng cao và máy chủ trung tâm dữ liệu.

Kết quả kinh doanh gần đây cho thấy nhu cầu AI không chỉ thúc đẩy các hãng thiết kế và sản xuất chip, mà còn lan rộng sang các khâu thiết bị, đóng gói và vật liệu điện tử. Trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3, cả ba doanh nghiệp đều ghi nhận tăng trưởng rõ rệt ở các mảng liên quan đến bán dẫn, qua đó nâng tỷ trọng đóng góp lợi nhuận từ những lĩnh vực ngoài ngành kinh doanh truyền thống.

Tại Toto, doanh thu và lợi nhuận ở mảng thiết bị nhà ở suy giảm, nhưng mảng gốm công nghệ cao đã bù đắp phần sụt giảm này. Trong năm tài chính vừa qua, doanh thu của mảng tăng 34%, còn lợi nhuận hoạt động tăng 42%.

Theo Toto, nhu cầu gia tăng từ Internet vạn vật (IoT), chuyển đổi số (DX), AI và trung tâm dữ liệu đang kéo theo nhu cầu đối với thiết bị bán dẫn tiên tiến, qua đó cải thiện hiệu quả kinh doanh. Công ty cho biết mâm hút tĩnh điện bằng gốm được dùng để cố định wafer silicon trong quá trình khắc, đồng thời vật liệu gốm của hãng góp phần nâng tỷ lệ thành phẩm của chip tiên tiến.

Dù vậy, Toto nhấn mạnh chưa có kế hoạch sớm chuyển trọng tâm kinh doanh từ thiết bị nhà ở sang bán dẫn. Công ty cho biết gốm công nghệ cao là lĩnh vực tăng trưởng mạnh, nhưng trong 40 năm qua cũng từng có giai đoạn thua lỗ. Toto khẳng định không đặt mảng nào cao hơn mảng nào, đồng thời tiếp tục duy trì thế cân bằng giữa hai lĩnh vực do ngành bán dẫn có độ biến động lớn, còn mảng thiết bị nhà ở vẫn là nền tảng ổn định cho cấu trúc tài chính.

Với Nittobo, mảng vật liệu điện tử hiện đã trở thành trụ cột tăng trưởng. Sản phẩm T-glass ra mắt từ năm 1984 hiện được dùng trong bảng mạch in và nhiều linh kiện điện tử. Công ty đánh giá nhu cầu bán dẫn phục vụ AI đang làm thay đổi kế hoạch đầu tư thiết bị, hoạt động R&D và phân bổ nhân sự, trong đó T-glass cùng các vật liệu điện tử khác sẽ là động lực tăng trưởng chính trong 10 năm tới.

Trong năm tài chính vừa qua, doanh thu thuần của mảng vật liệu điện tử tại Nittobo tăng 20,4% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận hoạt động tăng 39,7%. Đây cũng là mảng đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung của doanh nghiệp: khoảng 91% phần tăng doanh thu thuần toàn công ty đến từ vật liệu điện tử. Lợi nhuận hoạt động của bộ phận này tăng 5,5 tỷ yên, cao hơn cả mức tăng lợi nhuận hoạt động 4,4 tỷ yên của toàn công ty.

Nittobo dự báo nhu cầu đối với kính đặc biệt dùng cho vật liệu điện tử, phục vụ máy chủ trung tâm dữ liệu, thiết bị mạng và đế đóng gói bán dẫn, sẽ tiếp tục duy trì. Công ty cho biết sẽ đẩy mạnh mở rộng công suất, đồng thời mở rộng ứng dụng của mảng sợi thủy tinh hiện có sang vật liệu composite và vật liệu công nghiệp.

Ajinomoto, dù là doanh nghiệp thực phẩm, cũng đang được thị trường xem là một mã hưởng lợi từ AI nhờ vật liệu cách điện ABF dùng trong đóng gói bán dẫn. Sản phẩm này được thương mại hóa từ năm 1999 và hiện được ứng dụng trong nhiều loại bán dẫn hiệu năng cao, bao gồm cả CPU.

Theo Ajinomoto, phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất chất điều vị MSG chính là điểm khởi đầu cho việc phát triển ABF. Khi công nghệ đóng gói bán dẫn ngày càng phức tạp, vai trò của vật liệu này cũng tăng lên. Công ty dự báo sự phổ biến của AI và 5G sẽ tiếp tục kéo nhu cầu bán dẫn đi lên.

Ajinomoto không tách ABF thành một mảng kinh doanh riêng. Tuy nhiên, trong năm tài chính vừa qua, doanh thu của mảng chăm sóc sức khỏe và các mảng khác, bao gồm ABF, tăng khoảng 4%, còn lợi nhuận mảng tăng 45,1%. Công ty cho biết kết quả này một phần phản ánh đà tăng doanh thu của vật liệu điện tử.

Mảng nói trên hiện đóng góp hơn một phần ba lợi nhuận của Ajinomoto, đồng thời cả doanh thu lẫn lợi nhuận đều đã vượt mảng thực phẩm đông lạnh. Theo doanh nghiệp, tăng trưởng sẽ tiếp tục được dẫn dắt bởi ABF cùng các lĩnh vực công nghệ cao và giá trị gia tăng cao.

Diễn biến tại Toto, Nittobo và Ajinomoto cho thấy lợi ích từ làn sóng đầu tư AI đang lan rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn, từ thiết bị, vật liệu nền cho đến vật liệu cách điện dùng trong đóng gói. Xu hướng này cũng phản ánh việc các nhà sản xuất Nhật Bản đang gia tăng hiện diện trong chuỗi cung ứng AI nhờ thế mạnh tích lũy nhiều năm về gốm, thủy tinh và vật liệu hóa học.