Stablecoin neo theo USD có thể trở thành kênh né tránh kiểm soát vốn, từ đó làm suy yếu chủ quyền tiền tệ và hiệu quả điều hành chính sách tại các nền kinh tế mới nổi, theo một nghiên cứu mới của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).

Cointelegraph ngày 21/7 (giờ địa phương) dẫn nghiên cứu của BIS cho biết tổ chức này xem sự lan rộng của stablecoin như một hình thức “đô la hóa số”, có thể tạo ra thách thức mới đối với chủ quyền tiền tệ và ổn định tài chính của nhiều quốc gia.

Nhóm nghiên cứu đã đối chiếu dòng tiền gửi ngoại tệ tại hơn 130 quốc gia với dòng tiền vào các stablecoin neo USD. Kết quả cho thấy cả hai loại tài sản đều có xu hướng được ưa chuộng hơn khi bất ổn vĩ mô gia tăng. Tuy nhiên, khác với tiền gửi ngoại tệ, dòng tiền vào stablecoin gần như không bị ràng buộc bởi các biện pháp kiểm soát vốn và quy định ngoại hối.

Theo BIS, khác biệt này xuất phát từ việc stablecoin có thể lưu thông bên ngoài hệ thống ngân hàng và các mạng lưới giám sát hiện có. Tại những quốc gia có nội tệ biến động mạnh hoặc tỷ lệ tiếp cận dịch vụ tài chính còn thấp, hộ gia đình và doanh nghiệp có thể chuyển tài sản từ tiền gửi ngoại tệ trong ngân hàng sang các token neo USD.

Khi nhu cầu nắm giữ USD dịch chuyển ra ngoài hệ thống tài chính truyền thống, hiệu quả quản lý ngoại hối và kiểm soát vốn của ngân hàng trung ương cũng có thể suy giảm. BIS cho rằng tỷ trọng nắm giữ hoặc thanh toán bằng stablecoin neo USD càng lớn thì nhu cầu đối với nội tệ càng giảm, qua đó thu hẹp dư địa điều hành chính sách tiền tệ.

Nghiên cứu không ghi nhận bằng chứng rõ ràng cho thấy việc gia tăng tiền gửi ngoại tệ trực tiếp làm suy yếu kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ. Dù vậy, kết quả cũng cho thấy các quốc gia có tỷ trọng tiền gửi ngoại tệ cao thường đối mặt với rủi ro lạm phát lớn hơn.

Từ đó, nhóm nghiên cứu cho rằng cần có thêm các công cụ ổn định tài chính để ứng phó với sự lan rộng của stablecoin. Theo BIS, chỉ dựa vào khuôn khổ giám sát ngân hàng và cơ chế quản lý tiền gửi ngoại tệ hiện nay là chưa đủ để kiểm soát các stablecoin neo USD có khả năng dịch chuyển xuyên biên giới.

Xu hướng này đã xuất hiện tại một số thị trường mới nổi. Trong phân tích gần đây về Nigeria, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết các hộ gia đình và doanh nghiệp siêu nhỏ đang sử dụng stablecoin neo USD cho thanh toán, chuyển tiền xuyên biên giới và tích lũy tài sản bằng USD. Theo IMF, lạm phát cao, đồng nội tệ mất giá và khả năng tiếp cận ngoại tệ hạn chế là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu này.

Tại Mỹ Latin, mức độ sử dụng stablecoin cũng tăng nhanh. Sàn giao dịch tài sản số Bitso cho biết giá trị thanh toán bằng stablecoin trong nửa đầu năm 2026 đã tăng 81% so với cùng kỳ năm trước. Trong năm ngoái, USDC của Circle và USDT của Tether chiếm tổng cộng 40% lượng mua tài sản số trong khu vực, lần đầu vượt Bitcoin về tỷ trọng cộng gộp.

Nghiên cứu kết luận stablecoin không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn có thể làm thay đổi cách vận hành của các biện pháp kiểm soát vốn và quy định ngoại hối. Với các nền kinh tế mới nổi, việc nhu cầu USD gia tăng bên ngoài hệ thống ngân hàng có thể khiến áp lực chính sách trở nên lớn hơn.