Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tăng mạnh đang trở thành lực cản mới đối với Bitcoin, trong bối cảnh cả cổ phiếu lẫn trái phiếu cùng chịu áp lực.

Ngày 19/7 (giờ địa phương), CryptoSlate dẫn dữ liệu cho thấy trái phiếu Kho bạc Mỹ, vốn thường đóng vai trò phòng thủ khi chứng khoán giảm, gần đây lại trở thành tác nhân làm gia tăng áp lực lên các tài sản rủi ro.

Theo UBS, mấu chốt nằm ở sự thay đổi trong tương quan giữa cổ phiếu và trái phiếu. Tương quan lăn hai tháng giữa chỉ số S&P 500 và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm xuống -0,69, mức thấp nhất kể từ năm 1996. Điều này phản ánh mối quan hệ hiếm thấy trong gần 30 năm qua giữa hai nhóm tài sản.

AQR cho rằng yếu tố quyết định không phải mức lạm phát tuyệt đối, mà là biến động của lạm phát. Khi tăng trưởng chậm lại là động lực chính, cổ phiếu và trái phiếu thường đi ngược chiều. Ngược lại, khi lạm phát trở thành biến số chi phối, hai thị trường có xu hướng cùng rung lắc. Theo AQR, cấu trúc này giải thích khoảng 70% biến động dài hạn trong tương quan giữa cổ phiếu và trái phiếu Mỹ.

Xu hướng trên trở nên rõ rệt hơn từ sau năm 2022. Dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ giảm về 3,5% nhờ dữ liệu lạm phát tháng 6 hạ nhiệt, áp lực lên lợi suất dài hạn vẫn chưa biến mất. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm lần đầu vượt 5% kể từ năm 2007 và đến ngày 16/7 vẫn dao động quanh 5,1%. Đợt phát hành trái phiếu 30 năm mới nhất, quy mô 25 tỷ USD, cũng ghi nhận mức lợi suất trên 5%.

Yếu tố cung - cầu cũng không ủng hộ trái phiếu dài hạn. Thâm hụt tài khóa của Mỹ được dự báo tăng từ khoảng 5,8% GDP năm 2026 lên 6,7% vào năm 2036. Cùng lúc, các nước thuộc OECD dự kiến phải huy động khoảng 18 nghìn tỷ USD trong năm nay.

Nhu cầu từ nhà đầu tư nước ngoài suy yếu càng làm áp lực thêm lớn. Trong quý I, nhà đầu tư Nhật Bản đã bán ròng 29,6 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ cùng các loại trái phiếu do cơ quan công quyền phát hành. Trong bối cảnh lợi suất dài hạn tại Nhật Bản và Đức cùng tăng, thị trường cho rằng nguồn cầu toàn cầu từng giúp kìm lợi suất dài hạn của Mỹ suốt 20 năm qua đang dần suy yếu.

Bitcoin chịu tác động rõ rệt hơn trong môi trường lợi suất cao. Đồng tiền số này thường hưởng lợi khi lãi suất thực giảm, đồng USD suy yếu và điều kiện tài chính được nới lỏng. Ngược lại, khi thị trường trái phiếu yếu đi, các yếu tố hỗ trợ đó cũng đồng loạt giảm tác dụng. Việc Bitcoin phục hồi mốc 64.000 USD trong tuần này cũng được xem là phản ứng trước dữ liệu lạm phát hạ nhiệt, qua đó kéo lợi suất ngắn hạn đi xuống.

Societe Generale coi mốc 4,5% của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm là ngưỡng đánh dấu sự thay đổi trong quan hệ giữa cổ phiếu và lợi suất. Dưới ngưỡng này, lãi suất tăng vẫn có thể đi cùng đà tăng của chứng khoán. Nhưng khi vượt lên trên, mức tăng thêm của lợi suất sẽ làm áp lực chiết khấu đối với cổ phiếu trở nên nặng hơn.

Bitcoin vì thế phải đối mặt với sức ép kép. Khi lợi suất phi rủi ro tăng, chi phí cơ hội nắm giữ một tài sản không sinh lãi như Bitcoin cũng cao hơn. Đồng thời, nếu chứng khoán suy yếu, khẩu vị rủi ro đối với toàn bộ nhóm tài sản rủi ro cũng bị thu hẹp. Vì vậy, ngay cả những thông tin tích cực riêng của thị trường tiền số, như tiến triển về chính sách tại Washington, cũng khó duy trì lực mua bền vững trong năm nay.

Dù vậy, lập luận dài hạn ủng hộ Bitcoin chưa bị phủ nhận. Lợi suất dài hạn quanh 5%, thâm hụt tài khóa nới rộng, chi phí lãi vay gia tăng và nhu cầu nước ngoài suy yếu cũng là những yếu tố làm tăng sức hấp dẫn của các tài sản có nguồn cung cố định và nằm ngoài hệ thống tín dụng của chính phủ. Hiện có khoảng 15 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ được token hóa đang lưu hành on-chain, cho thấy dòng tiền trong hệ sinh thái tài sản số vẫn ưu tiên lợi suất bên cạnh câu chuyện khan hiếm.

Trong ngắn hạn, đà tăng của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài vẫn là trở ngại đối với Bitcoin. Thị trường chỉ có thể bớt áp lực khi biến động lạm phát hạ nhiệt và tăng trưởng chậm lại quay trở lại vai trò chi phối, qua đó giúp trái phiếu lấy lại chức năng phòng thủ truyền thống. Trước khi điều đó xảy ra, Bitcoin nhiều khả năng vẫn sẽ biến động mạnh khi phải cạnh tranh với mức lợi suất trái phiếu Mỹ quanh 5%.