Bitcoin đang xem xét đưa vào áp dụng hai đề xuất BIP-360 và BIP-361 để đối phó nguy cơ từ máy tính lượng tử, dựa trên ý tưởng mà Satoshi Nakamoto từng nêu từ 16 năm trước. Trọng tâm của kế hoạch là buộc các ví cũ chuyển sang địa chỉ kháng lượng tử bc1z trước một mốc chiều cao khối (block height), sau đó vô hiệu hóa cơ chế cũ.

Theo U.Today ngày 16/7 (giờ địa phương), các nhà phát triển đang thử nghiệm phương án đặt ra một mốc chiều cao khối làm hạn chót để thay thế các thành phần mật mã hiện tại của mạng lưới. Cách tiếp cận này hiện là nền tảng của BIP-360 và BIP-361.

Satoshi từng chỉ ra rằng rủi ro tập trung ở những ví đã làm lộ khóa công khai ECDSA. Theo lập luận này, máy tính lượng tử sử dụng thuật toán Shor có thể suy ra khóa riêng từ khóa công khai.

Nhóm có nguy cơ cao được ước tính chiếm khoảng 35% lượng Bitcoin đang lưu hành, tương đương khoảng 6,9 triệu BTC. Trong đó có các ví sử dụng đầu ra P2PK đời đầu và các ví tái sử dụng địa chỉ. Satoshi trước đây cũng từng phác thảo một phương án soft fork bắt buộc để bảo vệ nhóm tài sản này.

Theo đề xuất đang được thảo luận, quá trình chuyển đổi gồm hai bước. Trước hết, người dùng phải chuyển sang định dạng địa chỉ kháng lượng tử bc1z, dựa trên mật mã Merkle tree. Tiếp đó, mạng lưới sẽ đặt ra một mốc chiều cao khối làm thời hạn cuối; sau mốc này, các ví vận hành theo cơ chế cũ sẽ bị khóa.

Thách thức lớn nhất nằm ở chi phí. Việc chuyển sang thuật toán mạnh hơn có thể làm kích thước dữ liệu giao dịch tăng khoảng 57%, kéo theo phí giao dịch của người dùng phổ thông đi lên.

Một biến số khác là lượng Bitcoin thất lạc từ giai đoạn đầu. Chủ sở hữu các ví này không còn khả năng cập nhật phần mềm để chuyển sang hệ địa chỉ mới. Vì vậy, để ngăn nguy cơ tấn công lượng tử, mạng lưới buộc phải phong tỏa vĩnh viễn các số dư đó và một khi đã bị khóa thì không thể khôi phục.

Trong kịch bản này, ví của Satoshi cũng không phải ngoại lệ. Nếu quy tắc về hạn chót được áp dụng, các ví gắn với Satoshi có thể rơi vào diện bị khóa. Nói cách khác, biện pháp nhằm bảo vệ mạng lưới có thể dẫn tới việc đóng băng vĩnh viễn di sản số của chính người sáng lập Bitcoin.

Cuộc thảo luận cho thấy vấn đề máy tính lượng tử với Bitcoin đã đi từ tranh luận lý thuyết sang các đề xuất thay đổi giao thức cụ thể. Đồng thời, nó cũng cho thấy cái giá phải trả có thể là phí giao dịch tăng lên và việc phong tỏa vĩnh viễn lượng Bitcoin đã thất lạc từ những ngày đầu.