Tesla được cho là sẽ công bố Terafab ngay trong tuần này, nhưng quy mô đầu tư khổng lồ của dự án đang làm gia tăng lo ngại về áp lực vốn và khả năng hãng phải huy động thêm tiền từ thị trường.

Theo trang tin xe điện Electrek ngày 17/3 (giờ địa phương), Terafab là nhà máy sản xuất chip AI trên tiến trình 2 nm. Cơ sở này được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng cho các mảng kinh doanh tương lai của Tesla như công nghệ tự lái hoàn toàn FSD, robotaxi và robot hình người Optimus.

Elon Musk, CEO Tesla, từng cho biết nhà máy này có thể có quy mô lớn hơn các hãng gia công bán dẫn hiện nay. Thị trường ước tính tổng vốn đầu tư cho dự án vào khoảng 25-40 tỷ USD, cao hơn mức 15-20 tỷ USD của Gigafab do TSMC triển khai và khoảng 17 tỷ USD của nhà máy Samsung Electronics tại Texas. Đây được xem là bước đi cho thấy Tesla muốn tự chủ hơn trong nguồn cung chip.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời điểm triển khai. Kết quả kinh doanh gần đây của Tesla đang chững lại, khiến dư địa tài chính của hãng bị thu hẹp. Năm 2025, doanh thu của Tesla đạt 94,8 tỷ USD, giảm so với năm trước; riêng doanh thu mảng ôtô cốt lõi giảm 10%, còn 69,5 tỷ USD.

Lợi nhuận ròng giảm 46%, trong khi biên lợi nhuận hoạt động thu hẹp từ 7,2% xuống 4,6%. Theo Electrek, áp lực cạnh tranh về giá, nhu cầu xe điện suy yếu và chi phí gia tăng là những yếu tố cùng lúc ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của hãng.

Khả năng tạo dòng tiền của Tesla cũng suy yếu. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh năm 2025 đạt khoảng 14,7 tỷ USD, nhưng sau khi trừ chi đầu tư 8,5 tỷ USD, dòng tiền tự do chỉ còn 6,2 tỷ USD. Nếu chi đầu tư năm 2026 tăng vọt lên trên 20 tỷ USD như dự báo, dòng tiền tự do của Tesla có thể chuyển sang âm khoảng 5 tỷ USD.

Trong trường hợp chi cho Terafab tăng tốc, áp lực tiêu hao tiền mặt sẽ còn lớn hơn. Dù đến cuối năm ngoái Tesla vẫn nắm khoảng 44 tỷ USD tiền mặt và các khoản đầu tư, giới phân tích cho rằng với chu kỳ đầu tư quyết liệt và lợi nhuận suy giảm, sẽ không dễ để công ty tự gánh một dự án quy mô lớn chỉ bằng nguồn lực nội bộ.

Trong báo cáo 10-K, Tesla cũng thừa nhận hãng có thể cần huy động thêm vốn ngoài dòng tiền từ hoạt động vận hành.

Vì vậy, thị trường đang theo dõi khả năng Tesla trở lại thị trường vốn. Hãng đã khoảng 5 năm không phát hành cổ phiếu kể từ năm 2020. Tuy nhiên, khi đó, Musk từng nói Tesla không cần huy động vốn, trước khi cuối cùng vẫn gọi được tổng cộng 12 tỷ USD. Electrek cho rằng kịch bản tương tự có thể lặp lại.

Với vốn hóa thị trường hiện vào khoảng 1.500 tỷ USD, chỉ cần phát hành thêm lượng cổ phiếu tương đương mức pha loãng 1-2%, Tesla đã có thể huy động 10-15 tỷ USD. Cách làm này được đánh giá là ít tạo áp lực hơn so với phát hành nợ quy mô lớn, đồng thời tương đối hiệu quả trong bối cảnh giá cổ phiếu vẫn ở mức cao.

Đáng chú ý, Terafab còn có thể giúp Tesla củng cố câu chuyện tăng trưởng trong lĩnh vực AI và robot, qua đó tăng sức thuyết phục với nhà đầu tư.

Electrek đánh giá Terafab không chỉ là một nhà máy bán dẫn, mà còn có thể trở thành dự án mang tính bước ngoặt đối với cấu trúc kinh doanh của Tesla. Nếu tự sản xuất chip AI thay vì phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài, hãng có thể tạo ra thay đổi lớn cả về cấu trúc chi phí lẫn năng lực công nghệ.

Dù vậy, suất đầu tư ban đầu rất lớn cùng thời gian hoàn vốn kéo dài cũng làm gia tăng rủi ro tài chính. Theo Electrek, ở thời điểm hiện tại, câu hỏi Tesla có huy động thêm vốn hay không đang dần trở thành vấn đề về thời điểm, hơn là về lựa chọn.