Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc đang lấy ý kiến từ doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức xã hội trước khi ban hành “Nguyên tắc đạo đức AI của Hàn Quốc” - bộ quy tắc tự nguyện dành cho các bên tham gia phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Ngày 14/8, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc phối hợp với Viện Nghiên cứu Chính sách Thông tin - Truyền thông Hàn Quốc (KISDI) cho biết đã tổ chức một diễn đàn quy mô lớn tại khách sạn President ở Seoul với chủ đề “AI cho tất cả, cùng xây dựng nguyên tắc đạo đức AI”. Sự kiện có khoảng 70 người tham dự, gồm đại diện doanh nghiệp, tổ chức xã hội, giới học thuật và công chúng.

Theo cơ quan này, bộ nguyên tắc được xây dựng từ cuối năm ngoái theo Điều 27 của AI Basic Act. Nội dung kế thừa “Tiêu chuẩn đạo đức AI” ban hành năm 2020, đồng thời cập nhật các tiến bộ công nghệ gần đây như AI tác nhân và AI vật lý, cũng như những thay đổi trong môi trường chính sách sau khi AI Basic Act có hiệu lực.

Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc và KISDI đã công bố bản dự thảo đầu tiên vào tháng 5. Sau đó, hai bên tiếp nhận tổng cộng 116 ý kiến góp ý bằng văn bản từ doanh nghiệp, tổ chức xã hội, giới học thuật, các bộ ngành liên quan và người dân để hoàn thiện bản sửa đổi.

Dự thảo hiện đề xuất 7 nguyên tắc gồm lấy con người làm trung tâm, bảo vệ quyền riêng tư, công bằng và bao trùm, trách nhiệm, an toàn, độ tin cậy và minh bạch. Nền tảng của bộ nguyên tắc là 3 giá trị cốt lõi: phẩm giá con người, lợi ích công cộng của xã hội và tính bền vững của nhân loại.

Phát biểu tại sự kiện, giáo sư Lee Sang-wook, thuộc Khoa Triết học và Khoa AI của Đại học Hanyang, nhấn mạnh nguyên tắc đạo đức không nhằm kìm hãm đổi mới AI. Theo ông, bộ nguyên tắc này cần giúp quá trình phát triển và ứng dụng AI cân nhắc được nhiều yếu tố khác nhau, đồng thời bảo đảm khả năng triển khai trong thực tế.

Phiên thảo luận sau đó tập trung vào bản chất của bộ nguyên tắc, cơ chế để công dân tham gia và cách áp dụng trong thực tiễn doanh nghiệp.

Giáo sư Byeon Soon-yong, thuộc Khoa Giáo dục Đạo đức của Đại học Giáo dục Quốc gia Seoul, cho rằng khi AI đã trở thành hạ tầng cơ bản của xã hội, cần vượt qua cách nhìn chỉ xem AI là đối tượng rủi ro phải dè chừng.

Ở góc độ xã hội dân sự, bà Hong Yoon-hee, Chủ tịch tổ chức phi lợi nhuận Muui, nhấn mạnh quá trình phát triển và ứng dụng AI cần tạo điều kiện để nhiều nhóm công dân cùng tham gia. Theo bà, công dân không nên chỉ được nhìn nhận là đối tượng thụ hưởng, mà còn là chủ thể có quyền.

Từ phía doanh nghiệp, một số ý kiến cho rằng bộ nguyên tắc nên đóng vai trò như chuẩn tham chiếu trong thực tiễn, thay vì trở thành một dạng quy định hoặc nghĩa vụ mới mang tính áp đặt đồng loạt.

Ông Kim Kyung-hoon, AI Safety Leader tại Kakao, cho rằng cần tránh nhầm lẫn giữa khuyến nghị đạo đức và nghĩa vụ pháp lý. Trong khi đó, bà Kim Hyun-joo, trưởng bộ phận tại Hiệp hội Công nghiệp AI và Phần mềm Hàn Quốc (KOSA), nhận định trong bối cảnh xuất hiện các công nghệ mới như AI tác nhân và AI vật lý, đạo đức AI có thể đóng vai trò bù đắp độ trễ giữa quá trình lập pháp và tốc độ phát triển công nghệ.

Ông Kim Kyung-man, Vụ trưởng Chính sách AI thuộc Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, cho biết “Nguyên tắc đạo đức AI của Hàn Quốc là chuẩn mực mà tất cả chúng ta cần cùng tuân thủ để hướng tới một xã hội lấy AI làm nền tảng”. Ông nói thêm bộ sẽ phản ánh đầy đủ cả các ý kiến được nêu tại diễn đàn để hoàn thiện văn bản, đồng thời hỗ trợ để chính phủ, doanh nghiệp và người dân có thể triển khai trên thực tế.

Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cho biết sẽ hoàn thiện dự thảo sau khi tổng hợp các ý kiến tại diễn đàn và dự kiến công bố trong tháng này.