Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc (MSIT) ngày 1/11 cho biết sẽ cải tổ cơ chế quản lý các dự án nghiên cứu hợp tác với đối tác nước ngoài, nhằm bảo vệ kết quả nghiên cứu và quyền sở hữu trí tuệ (IP) trong nước, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quản lý và giải ngân kinh phí.

Theo MSIT, phương án “hệ thống hóa quản lý nghiên cứu hợp tác quốc tế” đã được thông qua tại phiên họp lần thứ 89 của cơ quan điều hành thuộc Hội đồng Tư vấn Khoa học và Công nghệ quốc gia.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh mô hình hợp tác nghiên cứu quốc tế ngày càng đa dạng, trong đó có cả trường hợp các tổ chức nghiên cứu nước ngoài tham gia trực tiếp vào chương trình R&D quốc gia của Hàn Quốc. Điều này làm gia tăng lo ngại về nguy cơ rò rỉ IP cũng như những khoảng trống trong quản lý kinh phí.

MSIT cho biết sẽ sắp xếp lại các loại hình nghiên cứu hợp tác quốc tế. Trong đó, mô hình “thông thường” hiện nay sẽ được đổi tên thành mô hình “ủy thác”, còn mô hình tiêu chuẩn sẽ được đẩy mạnh theo hướng chính phủ ký thỏa thuận trực tiếp với tổ chức nghiên cứu nước ngoài.

Để tăng cường bảo vệ IP, bộ sẽ chuẩn hóa cơ chế thỏa thuận theo hai giai đoạn, trong đó dành tối đa 6 tháng chuẩn bị trước khi chính thức triển khai nghiên cứu. Trước đây, thỏa thuận phải được ký trong vòng 30 ngày kể từ khi dự án được lựa chọn.

Trong giai đoạn chuẩn bị, MSIT sẽ hỗ trợ chi phí cần thiết cho việc tìm kiếm đối tác nước ngoài và đàm phán các điều khoản hợp đồng liên quan đến IP. Sau đó, việc có chuyển sang giai đoạn nghiên cứu chính thức hay không sẽ được quyết định dựa trên kết quả rà soát văn bản thỏa thuận sơ bộ (IIA).

Với mô hình chính phủ ký trực tiếp với đối tác nước ngoài, MSIT sẽ đưa ra nhóm điều khoản tối thiểu không thể đàm phán và nhóm tiêu chí có thể thương lượng, nhằm bảo đảm các tổ chức trong nước được quyền khai thác công nghệ một cách hợp lý. Đối với mô hình “ủy thác”, nguyên tắc sở hữu IP của phía Hàn Quốc sẽ được áp dụng chặt chẽ hơn.

Khi phát sinh tranh chấp, MSIT khuyến nghị ưu tiên quy định thẩm quyền xét xử riêng của tòa án Hàn Quốc, đồng thời chỉ định các tổ chức trọng tài trong nước như Hiệp hội Trọng tài Thương mại Hàn Quốc (KCAB). Bộ cũng sẽ tăng hỗ trợ cho khâu đàm phán hợp đồng thông qua các bộ phận chuyên trách về IP.

Về quản lý kinh phí nghiên cứu, tiêu chuẩn áp dụng sẽ được phân theo từng loại hình hợp tác. Với mô hình chính phủ ký trực tiếp với đối tác nước ngoài, MSIT sẽ xây dựng chuẩn sử dụng kinh phí theo từng khu vực và quốc gia như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Trong một số trường hợp ngoại lệ, các tổ chức nước ngoài có hệ thống kiểm soát nội bộ tốt sẽ được phép áp dụng chuẩn chi tiêu tại địa phương.

Với mô hình “ủy thác”, việc báo cáo kết quả chi tiêu thực tế sẽ trở thành bắt buộc, còn tính hợp lệ của việc giải ngân sẽ được kiểm tra thông qua khâu đánh giá dự án. Đối với các dự án nghiên cứu hợp tác quốc tế vượt quy mô nhất định, MSIT sẽ thúc đẩy áp dụng chứng nhận kiểm toán của các công ty kiểm toán tại địa phương, đồng thời xem xét giữ lại một phần kinh phí dưới dạng khoản bảo đảm thực hiện cho tới khi hoàn tất quyết toán.

MSIT cho biết sẽ bắt đầu sửa đổi các quy định liên quan và cập nhật các nội dung cải cách vào sổ tay hướng dẫn nghiên cứu hợp tác quốc tế trong chương trình R&D quốc gia trước nửa đầu năm 2027. Cơ chế quản lý mới sau cải tổ sẽ được áp dụng toàn diện cho các dự án mới từ năm 2028.

Cũng trong ngày 1/11, cơ quan điều hành này đã thông qua danh mục các dự án được miễn áp dụng giới hạn số đề tài R&D thực hiện đồng thời trong chương trình R&D quốc gia năm 2027.

Theo đó, chính phủ sẽ mở rộng nhóm ngoại lệ của cơ chế “3 chủ nhiệm, 5 dự án” - quy định một nhà nghiên cứu chỉ được tham gia đồng thời tối đa 5 đề tài R&D quốc gia, trong đó tối đa 3 đề tài với vai trò chủ nhiệm.

Đối với các dự án mới trong năm 2027, những đề tài quy mô nhỏ có kinh phí nghiên cứu bình quân hằng năm không quá 60 triệu won, các đề tài thuộc cùng một dự án nhưng ký thỏa thuận riêng với nhiều bộ, ngành, cùng các dự án thương mại hóa công nghệ phục vụ chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu công hoặc hỗ trợ khởi nghiệp sẽ được loại khỏi phạm vi áp dụng cơ chế này. Riêng nhóm dự án thương mại hóa công nghệ chỉ được công nhận ngoại lệ trong phạm vi dưới 15% tổng số dự án mới năm 2027 của từng bộ.

Ông Park In-gyu, người đứng đầu cơ quan Đổi mới Khoa học và Công nghệ, cho biết phương án lần này sẽ là cơ hội để hoàn thiện khung thể chế trong bảo vệ thành quả nghiên cứu và chủ quyền công nghệ. Ông nhấn mạnh cơ quan chức năng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với thực tiễn triển khai để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu hợp tác quốc tế theo hướng minh bạch và thực chất hơn.