Aeon đã chính thức đưa vào hoạt động một trung tâm logistics ứng dụng Physical AI tại tỉnh Saitama, qua đó đẩy nhanh lộ trình tự động hóa kho vận. Cơ sở này hiện tự động hóa khoảng 50% quy trình, giúp giảm nhu cầu khoảng 39 người lao động mỗi ngày, đồng thời được định hướng nâng tỷ lệ tự động hóa lên 80% vào năm 2030.

Theo ITmedia ngày 30/10 giờ địa phương, Aeon và Mujin - công ty phát triển phần mềm điều khiển robot - đã công bố trung tâm logistics “Aeon Kawaguchi-higashi XD” tại thành phố Kawaguchi, tỉnh Saitama. Đây là cơ sở cung ứng hàng hóa cho khoảng 200 cửa hàng My Basket tại khu vực thủ đô và cũng chính thức đi vào vận hành từ ngày 30/10.

Tại trung tâm này, hơn 90 robot đã được triển khai. Các khâu từ nhận diện thùng hàng bằng cảm biến, đưa hàng lên băng chuyền đến vận chuyển bằng xe tự hành AGV đều được tự động hóa. Riêng khu vực lưu trữ tạm sử dụng 82 AGV để vận chuyển hàng hóa, giúp tối ưu dòng chảy hàng trong kho.

Khâu được chú ý nhiều nhất là xếp hàng. Khi hàng xuất đi cho từng cửa hàng được đưa lên xe đẩy, cánh tay robot sẽ tự động xếp chồng sản phẩm. Khác với robot công nghiệp truyền thống chỉ lặp lại động tác cố định theo chương trình cài sẵn, robot ứng dụng Physical AI có thể tự tính toán thứ tự và cách xếp dựa trên trọng lượng và hình dạng hàng hóa, đồng thời điều chỉnh thao tác theo tình huống để hạn chế nguy cơ đổ vỡ.

Aeon cho biết mức độ tự động hóa tại trung tâm hiện đạt khoảng 50% tổng quy trình. Việc đưa robot vào vận hành cũng giúp cắt giảm khoảng 39 người lao động mỗi ngày. Ông Yamamoto Hiroki, Chủ tịch Aeon Global SCM - công ty logistics thuộc Aeon - cho biết năng suất của robot cao gấp 3-4 lần so với con người.

Đây là lần đầu tiên Aeon tự động hóa toàn bộ quy trình logistics từ phân loại hàng đến xếp hàng theo từng cửa hàng. Tập đoàn cũng đang xem xét mô hình tự động hóa trọn vẹn quy trình từ nhập kho đến xuất kho. Cùng với mục tiêu nâng tỷ lệ tự động hóa lên 80% vào năm 2030, Aeon dự kiến lấy cơ sở này làm điểm khởi đầu để mở rộng mô hình sang các trung tâm logistics phục vụ hệ thống siêu thị và drugstore trong tập đoàn.

Động thái tăng tốc tự động hóa của Aeon diễn ra trong bối cảnh ngành phân phối và logistics tại Nhật Bản thiếu hụt lao động kéo dài. Khi dân số trong độ tuổi lao động tiếp tục thu hẹp, việc tuyển nhân sự cho các công việc thâm dụng lao động như vận chuyển, phân loại và xếp dỡ ngày càng khó khăn. Trong bối cảnh đó, Physical AI được xem là giải pháp thay thế cho những tác vụ tại hiện trường mà thiết bị tự động hóa truyền thống khó đảm nhiệm, nhờ khả năng nhận biết môi trường và tự đưa ra phương án thao tác thay vì chỉ lặp lại chuyển động cố định.

Triển vọng tăng trưởng của thị trường này cũng được đánh giá tích cực. Acumen Research and Consulting ước tính quy mô thị trường Physical AI toàn cầu sẽ tăng từ 5,0212 tỷ USD năm 2025 lên 82,7909 tỷ USD vào năm 2035. Khi các ứng dụng vượt qua giai đoạn đầu tư, thử nghiệm để đi vào vận hành thực tế tại các trung tâm logistics, dư địa mở rộng của Physical AI trong công nghiệp được cho là sẽ tiếp tục tăng.

Chính phủ Nhật Bản cũng coi Physical AI là lĩnh vực chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp. Chính quyền của Sanae Takaichi nhấn mạnh Nhật Bản đang sở hữu nền tảng mạnh về robot công nghiệp và dữ liệu từ hiện trường sản xuất, qua đó đưa Physical AI vào nhóm 17 lĩnh vực chiến lược. Kế hoạch này đặt mục tiêu thúc đẩy đầu tư công - tư khoảng 10,5 nghìn tỷ yên đến năm 2040.

Dù vậy, yếu tố an toàn vẫn được xem là điều kiện tiên quyết nếu Physical AI muốn được triển khai rộng rãi trong logistics. Nếu AI đánh giá sai tình huống hoặc robot gặp sự cố, người lao động có thể bị ảnh hưởng. Bà Iwasaki Kaori, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Tổng hợp Nhật Bản, cho rằng cần thiết lập cơ chế an toàn để tránh gây hại cho con người. Theo bà, nên bắt đầu từ những phạm vi có thể triển khai trước, tích lũy tri thức để từng bước giải quyết vấn đề; để công nghệ đạt độ hoàn thiện cao có thể cần tới một chu kỳ 10 năm.

Trung tâm logistics mới của Aeon cho thấy Physical AI đang vượt khỏi giai đoạn nghiên cứu và phát triển để bước vào vận hành thực tế, như một công cụ giải bài toán thiếu hụt nhân lực và nâng năng suất trong ngành phân phối. Nếu phạm vi tự động hóa tiếp tục được mở rộng từ nhập kho đến xuất kho, cách vận hành logistics bán lẻ tại Nhật Bản có thể sẽ thay đổi đáng kể.