Không quân Mỹ đang thúc đẩy kế hoạch ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động phát hiện lỗi thao tác và rủi ro vận hành trong quá trình tiếp nhiên liệu trên không. Mục tiêu là đưa hoạt động đánh giá huấn luyện từ chỗ phụ thuộc vào nhận định chủ quan của giảng viên sang cách tiếp cận dựa trên dữ liệu, nhằm nâng cao an toàn và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Theo TechRadar ngày 30/10 (giờ địa phương), Không quân Mỹ đang xem xét triển khai công nghệ AI để phân tích hình ảnh từ các camera gắn trên máy bay tiếp dầu. Hệ thống này được kỳ vọng có thể nhận diện lỗi trong quy trình tiếp nhiên liệu và cung cấp cơ sở đánh giá khách quan sau mỗi nhiệm vụ.

Giải pháp nói trên sử dụng thị giác máy tính và học máy để theo dõi chuyển động của máy bay tiếp dầu và máy bay nhận nhiên liệu. Công nghệ này đo khoảng cách giữa hai máy bay, vị trí tương đối, tốc độ tiếp cận và mức độ thẳng hàng, qua đó phát hiện những tình huống lệch khỏi quy trình tiếp nhiên liệu tiêu chuẩn.

Chuyển động của cần tiếp nhiên liệu (refuelling boom) cũng là một hạng mục phân tích quan trọng. AI sẽ đối chiếu quỹ đạo di chuyển của boom với đường bay của máy bay nhận nhiên liệu để nhận diện các chuyển động nguy hiểm hoặc thao tác bất thường có thể xảy ra trong lúc tiếp nhiên liệu.

Hiện việc đánh giá huấn luyện tiếp nhiên liệu trên không của Không quân Mỹ chủ yếu vẫn dựa vào quan sát của giảng viên, tự đánh giá của phi công và việc rà soát thủ công video ghi hình. Cách làm này dễ dẫn tới chênh lệch trong nhận định giữa những người đánh giá, đồng thời có thể bỏ sót các lỗi chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn.

Với hệ thống mới, kết quả phân tích sẽ được trực quan hóa bằng đồ họa, biểu đồ hiệu suất theo mã màu và nhật ký sự kiện theo từng mốc thời gian. Cách thể hiện này giúp phi công và giảng viên nhanh chóng xác định vấn đề phát sinh ở từng thao tác cũng như những điểm cần cải thiện.

Mục tiêu triển khai ban đầu là máy bay tiếp dầu KC-46 Pegasus của Boeing. Dòng KC-46 sử dụng camera và màn hình 3D để điều khiển từ xa cần tiếp nhiên liệu, song hệ thống hình ảnh này từng nhiều lần bị chỉ ra các trục trặc kỹ thuật. Dù vậy, công nghệ AI đang được nghiên cứu lần này không phải hệ thống tự hành điều khiển trực tiếp thiết bị tiếp nhiên liệu, mà là công cụ phục vụ đánh giá kết quả huấn luyện.

Không quân Mỹ sẽ nhận đề xuất phát triển đến ngày 25/11 thông qua chương trình Small Business Technology Transfer (STTR). Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nguyên mẫu có thể áp dụng cho ít nhất một dòng máy bay tiếp dầu, đồng thời tích hợp với hệ thống huấn luyện bay hiện có.

Cơ quan này cũng đang xem xét khả năng mở rộng công nghệ sang huấn luyện mô phỏng bay, thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR), cũng như ứng dụng vào đánh giá điều khiển trên các dòng máy bay quân sự khác.