Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, cho rằng AI vẫn kém con người trong việc đánh giá và hiểu đúng nội dung tài liệu. Theo ông, các mô hình AI có thể sở hữu lượng kiến thức rất lớn, nhưng lại yếu ở khả năng nắm bắt chính xác luận điểm mà một văn bản muốn truyền đạt.

Theo Cryptopolitan ngày 29/10/2026 (giờ địa phương), Buterin đã chia sẻ quan điểm này trên X, nền tảng trước đây là Twitter. Ông nhận định điểm yếu của AI bộc lộ rõ hơn khi xử lý những văn bản mới, chưa có nhiều dữ liệu tham chiếu.

Buterin cho biết với các chủ đề quen thuộc, mô hình AI vẫn có thể suy đoán bối cảnh nhờ lượng dữ liệu tích lũy trong nhiều năm. Tuy nhiên, với bài luận hoặc tài liệu mới, hệ thống gần như chỉ có thể dựa vào chính phần văn bản được đưa vào để suy luận nội dung, nên dễ hiểu sai hoặc chỉ nắm được bề mặt vấn đề.

Theo ông, đây là rủi ro đáng lưu ý trong ngành tiền mã hóa, nơi nhiều quyết định phải dựa trên các tài liệu mới như whitepaper, báo cáo kiểm toán hợp đồng thông minh (smart contract) hay đề xuất quản trị. Nếu chỉ đọc bản tóm tắt do AI tạo thay vì xem kỹ tài liệu gốc, người dùng có thể bỏ sót những lỗi tinh vi hoặc các chi tiết quan trọng.

Buterin cho biết điều ông muốn nhấn mạnh chính là nguy cơ của cách tiếp cận “đọc lướt bề mặt” thông qua AI. Nhận định này cũng nối tiếp loạt cảnh báo gần đây của ông về tác động của AI đối với bảo mật trong lĩnh vực tiền mã hóa.

Trước đó, Buterin từng cảnh báo AI có thể làm suy yếu một phần các cơ chế phòng thủ cốt lõi của ngành tiền mã hóa trong vòng hai năm tới. Ông cũng ủng hộ việc sử dụng các công cụ mà ở đó con người vẫn là bên đưa ra quyết định cuối cùng. Các đề xuất như “chế độ hoang tưởng” trong hội thoại với AI hay ý tưởng “compute winter button” đều xuất phát từ cùng một mối lo ngại.

Dù vậy, Buterin không nhìn nhận AI theo hướng hoàn toàn tiêu cực. Hồi tháng 7, ông cho rằng AI không đồng loạt thay thế mọi năng lực của con người, mà đang dần vượt lên ở từng năng lực riêng lẻ. Cũng trong tháng này, trong một thử nghiệm truy tìm tác giả của một tài liệu Ethereum được viết ẩn danh, một công cụ AI đã nhận ra văn phong của chính ông.

Nhận định mới nhất của Buterin cho thấy tranh luận về phạm vi ứng dụng và giới hạn thực tế của AI vẫn đang tiếp diễn. Đây là vấn đề đặc biệt đáng chú ý với các nhóm phát triển và trader có xu hướng dựa vào bản tóm tắt do AI tạo mà không đọc kỹ tài liệu gốc. Trong khi đó, một số nhà đầu tư lại cho rằng ở những lĩnh vực như toán học, AI đã vượt qua cả những cá nhân xuất sắc nhất.

Buterin viết: “Tôi thấy AI cực kỳ uyên bác, đặc biệt giỏi trong việc nhận ra các tham chiếu tới gần như mọi thứ, nhưng không thực sự ‘khôn ngoan’. Vì vậy, nó thường chỉ đưa ra những đánh giá ở mức bề mặt về điều mà một đoạn văn muốn truyền tải. Điều này càng đúng hơn khi AI phân tích một văn bản mà nó mới tiếp xúc lần đầu, thay vì một văn bản đã xuất hiện trong dữ liệu huấn luyện cùng với rất nhiều phân tích của người khác. Sự uyên bác của AI dễ nhận thấy hơn nhiều so với giới hạn trong ‘sự khôn ngoan’ của nó; thậm chí có thể nói đây là thứ rất khó kiểm chứng, khác với trí thông minh.”