Châu Âu có nguy cơ tự làm suy giảm năng lực cạnh tranh của ngành ôtô điện hóa nếu nới lỏng các quy định đối với xe động cơ đốt trong, trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng tốc mạnh mẽ ở cả xe điện lẫn pin.

Theo Cleantechnica ngày 29/10 (giờ địa phương), ông William Todts, Tổng thư ký T&E, đã chỉ trích định hướng tái cơ cấu ngành ôtô mà Pháp và Đức đang thúc đẩy trong một bài viết được công bố sau chuyến thăm Trung Quốc.

Theo đề xuất của Pháp và Đức, mục tiêu cắt giảm 90% lượng phát thải CO2 của xe mới vào năm 2035 so với mức năm 2021 vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, đề xuất này không còn yêu cầu xử lý riêng phần 10% phát thải còn lại. Ngoài ra, các dòng xe chỉ sử dụng nhiên liệu tổng hợp hoặc nhiên liệu sinh học có thể được áp dụng ngoại lệ, đồng thời xuất hiện phương án khuyến khích sử dụng linh kiện sản xuất tại châu Âu.

Ông Todts cho rằng cách tiếp cận “trung lập công nghệ” như vậy có thể làm suy yếu động lực đầu tư vào xe điện. Ông cũng đặc biệt lưu ý phương án ưu tiên linh kiện sản xuất trong khu vực, dự kiến áp dụng từ năm 2028, chỉ đặt ra yêu cầu 10% tỷ lệ nội khối đối với chuỗi cung ứng pin, mức mà ông đánh giá là chưa đủ để thúc đẩy ngành pin châu Âu phát triển.

Để đối chiếu, ông Todts viện dẫn diễn biến tại Trung Quốc. Trong tháng 9, xe năng lượng mới, gồm xe điện thuần túy và xe hybrid sạc ngoài, chiếm 67% doanh số xe du lịch bán ra tại nước này. Việc phổ cập xe tải điện và mở rộng vận hành các trạm đổi pin cũng đang diễn ra nhanh chóng.

Tại Ningde, một trung tâm sản xuất pin lớn của Trung Quốc, các cơ sở quy mô lớn đang tập trung dày đặc. CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới, cũng đang mở rộng nền tảng sản xuất sang Đức, Hungary và Tây Ban Nha.

Theo ông Todts, Trung Quốc đã theo đuổi nhất quán các chính sách nhằm giảm ô nhiễm không khí, cắt phụ thuộc vào dầu mỏ và thúc đẩy phát triển công nghiệp. Ông cho rằng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực điện hóa của Trung Quốc là kết quả của nhiều năm hỗ trợ chính sách liên tục.

Dù vậy, Trung Quốc cũng đối mặt không ít thách thức, gồm cạnh tranh giá gay gắt giữa các doanh nghiệp, biên lợi nhuận suy giảm và gánh nợ cao. Trong khi đó, Pháp và Đức cho rằng cần có sự linh hoạt về quy định để bảo vệ việc làm hiện có và năng lực cạnh tranh trong sản xuất. Các phương án liên quan hiện vẫn mới ở giai đoạn thảo luận và chưa được EU thông qua thành quy định chính thức.

Ông Todts nhấn mạnh năng lực cạnh tranh dài hạn của ngành ôtô châu Âu sẽ phụ thuộc vào khả năng làm chủ công nghệ pin, phần mềm và lái tự động, thay vì tiếp tục bảo vệ động cơ đốt trong.