Trước thời điểm Hàn Quốc bắt đầu đánh thuế thu nhập từ tài sản số từ tháng 1/2027, một báo cáo vừa đề xuất áp dụng cơ chế ưu đãi để khuyến khích nhà đầu tư giao dịch qua các sàn trong nước, đồng thời xây dựng hệ thống tự động tính và kê khai thuế kết nối với sàn giao dịch. Mục tiêu là thu hẹp khoảng trống dữ liệu từ các sàn nước ngoài, ví cá nhân và giao dịch phi tập trung.

Ngày 17/9, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc công bố báo cáo nêu ba nhiệm vụ trọng tâm trước khi chính sách có hiệu lực, gồm tăng cường quản lý nguồn thu, xây dựng hạ tầng kê khai - nộp thuế và làm rõ tiêu chí tính thuế đối với từng loại giao dịch.

Chính sách đánh thuế thu nhập từ tài sản số được đưa vào luật thông qua lần sửa đổi Luật Thuế thu nhập hồi tháng 12/2020. Tuy nhiên, sau ba lần trì hoãn, quy định này sẽ được áp dụng với thu nhập phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng và cho vay kể từ ngày 1/1/2027.

Theo cơ chế hiện hành, thu nhập từ chuyển nhượng và cho vay tài sản số được phân loại là “thu nhập khác” để tính thuế riêng. Mỗi năm, người nộp thuế được khấu trừ 2,5 triệu won; phần vượt ngưỡng chịu thuế suất 20%, tương đương 22% nếu cộng thêm thuế thu nhập địa phương.

Trong cùng một kỳ tính thuế, người nộp thuế được bù trừ lãi và lỗ, nhưng không được chuyển khoản lỗ ròng sang năm sau để khấu trừ.

Báo cáo cho rằng thách thức lớn nhất trước khi triển khai là khả năng xác định đầy đủ nguồn thu chịu thuế. Các doanh nghiệp tài sản số trong nước có nghĩa vụ nộp dữ liệu giao dịch cho cơ quan thuế, song với giao dịch phi tập trung hoặc giao dịch ngoài sàn thông qua ví cá nhân, việc xác định chủ thể phải báo cáo hoặc chủ sở hữu thực tế vẫn rất khó khăn.

Với các sàn giao dịch nước ngoài, hiện không có nghĩa vụ trực tiếp cung cấp dữ liệu giao dịch cho cơ quan thuế Hàn Quốc. Điều này làm gia tăng nguy cơ phát sinh khoảng trống trong công tác giám sát.

Từ năm 2027, cơ chế trao đổi thông tin tài sản số giữa các quốc gia theo khung CARF của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) sẽ bắt đầu vận hành. Tuy nhiên, tiến độ tham gia của từng nước không đồng đều.

Hàn Quốc dự kiến cùng 46 quốc gia và vùng tài phán thực hiện đợt trao đổi thông tin đầu tiên trong năm 2027. Canada, Thụy Sĩ, Singapore và Hong Kong dự kiến tham gia từ năm 2028, trong khi Mỹ từ năm 2029.

Trong bối cảnh đó, báo cáo đề xuất Cơ quan Thuế Quốc gia Hàn Quốc đồng thời nâng cấp năng lực công nghệ để theo dõi và đối chiếu giao dịch tài sản số, cũng như triển khai biện pháp khuyến khích tự kê khai đối với người giao dịch ngoài sàn và người sử dụng các sàn nước ngoài thuộc những quốc gia và vùng tài phán chưa áp dụng CARF.

Báo cáo cũng nêu phương án xem xét ưu đãi trực tiếp cho hoạt động giao dịch qua sàn trong nước. Theo báo cáo, Nhật Bản đang thúc đẩy cơ chế áp mức thuế riêng 20% đối với thu nhập từ tài sản số phát sinh trên các sàn đã đăng ký, đồng thời cho phép chuyển lỗ trong 3 năm.

Ở chiều ngược lại, giao dịch qua sàn nước ngoài tại Nhật Bản dự kiến chịu thuế lũy tiến tối đa 55% và không được chuyển lỗ. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc cho rằng mô hình này có thể khuyến khích nhà đầu tư quay lại các sàn trong nước, qua đó giúp cơ quan chức năng dễ nắm bắt dữ liệu giao dịch hơn.

Ngoài vấn đề giám sát, báo cáo cũng nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống giúp giảm gánh nặng kê khai cho người nộp thuế. Tài sản số có thể được mua bán và chuyển nhiều lần qua nhiều sàn và nhiều ví khác nhau, khiến nhà đầu tư cá nhân khó tự xác định giá vốn cũng như lịch sử giao dịch để tính lãi, lỗ.

Vì vậy, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc đề nghị xây dựng hạ tầng kết nối giữa các sàn trong nước và hệ thống thuế, qua đó tự động tính giá vốn, lãi lỗ và hỗ trợ kê khai.

Cơ quan Thuế Quốc gia Hàn Quốc đã thành lập bộ phận tổng hợp phụ trách tài sản số từ tháng 7 và dự kiến hoàn tất hệ thống phân tích tích hợp dữ liệu giao dịch tài sản số vào cuối năm nay.

Báo cáo cũng lưu ý cần sớm làm rõ tiêu chí tính thuế đối với các hình thức như staking, lending, hard fork và airdrop. Dù Luật Thuế thu nhập hiện quy định đối tượng chịu thuế là thu nhập phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng và cho vay tài sản số, cách xác định thời điểm tính thuế và bản chất thu nhập đối với các giao dịch này vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc cho biết trước khi chính sách có hiệu lực, cơ quan thuế cần ban hành tiêu chí diễn giải cụ thể, đồng thời hướng dẫn người nộp thuế thông qua thông báo, giải thích hành chính và chuyên mục hỏi đáp FAQ.