Hạ viện Mỹ ngày 16/9 (giờ địa phương) đã thúc đẩy việc xem xét một dự luật yêu cầu các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu AI tự chi trả chi phí hạ tầng điện phát sinh từ làn sóng mở rộng dự án. Theo truyền thông quốc tế, Hạ viện có thể bỏ phiếu ngay trong tuần này đối với dự luật lưỡng đảng mang tên “Đạo luật bảo vệ người trả tiền điện”.

Theo Cryptopolitan, trọng tâm của dự luật là buộc các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, có mức tiêu thụ điện vượt 100 MW, phải gánh chi phí đầu tư hạ tầng như lưới điện, đường dây truyền tải và các hạng mục liên quan. Dự luật cũng trao quyền cho các bang ban hành quy định riêng nhằm ngăn chi phí đầu tư thiết bị điện do nhu cầu từ trung tâm dữ liệu tăng mạnh bị chuyển sang hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện tại Mỹ tăng nhanh. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo mức tiêu thụ điện sẽ tăng từ 4.195 tỷ kWh năm 2025 lên 4.270 tỷ kWh năm 2026 và 4.349 tỷ kWh năm 2027. Ngoài sự mở rộng của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI và tiền mã hóa, quá trình điện hóa trong các tòa nhà và lĩnh vực giao thông vận tải cũng là yếu tố đẩy nhu cầu đi lên.

Hạ nghị sĩ Gabe Evans, người đề xuất dự luật, cho rằng các trung tâm dữ liệu lớn phải tự chịu toàn bộ chi phí cho hạ tầng điện cần thiết để vận hành. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả khi các cơ sở này thu hẹp hoạt động hoặc rời đi, chi phí của các dự án phát điện và truyền tải đã được xây dựng vẫn còn đó, và người dân sử dụng điện không nên phải gánh phần chi phí này.

Hạ nghị sĩ Kathy Castor, đồng bảo trợ dự luật, cũng cho rằng áp lực tăng hóa đơn tiền điện do sự mở rộng của các trung tâm dữ liệu không nên bị đẩy sang cư dân địa phương. Tại những khu vực thu hút mạnh các dự án trung tâm dữ liệu như Florida, nhu cầu điện quy mô lớn đang khiến tranh luận về chi phí đối với hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ trở nên gay gắt hơn.

Ngoài bài toán chi phí, dự luật còn yêu cầu các bang hoàn thiện khung chính sách liên quan. Những bang chưa có quy định đối với trung tâm dữ liệu sẽ phải tổ chức điều trần công khai để xây dựng tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện từng địa phương. Giới quan sát cho rằng lãnh đạo Hạ viện có thể đưa dự luật vào thủ tục xem xét nhanh.

Nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu AI ngày càng lớn cũng làm gia tăng áp lực lên các công ty điện lực. Không chỉ máy chủ, mà cả hệ thống làm mát cũng tiêu thụ lượng điện rất lớn. Một số dự án trung tâm dữ liệu cần công suất lên tới hàng trăm MW, kéo theo nhu cầu đầu tư lớn cho nhà máy điện cũng như mạng lưới truyền tải và phân phối.

Vấn đề cốt lõi là bên nào sẽ trả khoản chi phí này. Nếu chi phí mở rộng lưới điện được phân bổ cho toàn bộ khách hàng, các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ không liên quan trực tiếp đến trung tâm dữ liệu cũng có thể phải chịu giá điện cao hơn. Dự luật lần này nhằm điều chỉnh lại cơ chế phân bổ chi phí đó.

Ở cấp bang, các biện pháp ứng phó cũng đang được triển khai. Thống đốc bang New York Kathy Hochul đã kêu gọi các chính quyền địa phương thu hút trung tâm dữ liệu yêu cầu doanh nghiệp công nghệ cam kết đầu tư cho cộng đồng ít nhất 1 triệu USD cho mỗi MW. Với một trung tâm dữ liệu quy mô 50 MW, mức đầu tư cho địa phương sẽ tương đương 50 triệu USD.

Bang New York cũng đã ban hành hướng dẫn để chính quyền địa phương sử dụng khi đàm phán với các công ty công nghệ lớn. Thống đốc Kathy Hochul nhấn mạnh rằng tăng trưởng của ngành AI không nên trở thành gánh nặng đối với cộng đồng và các hộ gia đình.

Cuộc cạnh tranh thu hút trung tâm dữ liệu tại Mỹ hiện không còn chỉ xoay quanh vốn đầu tư và việc làm, mà đã chuyển sang tranh luận về bên phải gánh chi phí điện và lưới điện. Trong bối cảnh hạ tầng điện ngày càng trở thành điều kiện then chốt cho đà mở rộng của ngành AI, thị trường đang theo dõi liệu dự luật này có làm thay đổi nguyên tắc phân bổ chi phí đối với các trung tâm dữ liệu quy mô lớn hay không.