Thượng viện Mỹ đã không thông qua bước thủ tục để đưa Clarity Act ra thảo luận tại phiên toàn thể, qua đó tiếp tục trì hoãn nỗ lực xây dựng khung pháp lý liên bang cho thị trường tài sản số. Diễn biến này đồng thời làm gia tăng bất định quanh ranh giới quản lý giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC).

Theo trang tin blockchain U.Today, cuộc bỏ phiếu ngày 15/9 theo giờ địa phương về thủ tục kết thúc tranh luận đối với Clarity Act ghi nhận 50 phiếu thuận và 49 phiếu chống, thấp hơn ngưỡng 60 phiếu cần thiết. Đây chưa phải cuộc bỏ phiếu quyết định số phận cuối cùng của dự luật, nhưng đủ để chặn bước khởi động quy trình xem xét chính thức tại Thượng viện.

Đảng Cộng hòa hiện nắm 53 ghế tại Thượng viện, nên để đưa dự luật sang bước tiếp theo vẫn cần sự ủng hộ từ phe Dân chủ. Tuy nhiên, toàn bộ thượng nghị sĩ Dân chủ đã bỏ phiếu chống. Bên cạnh đó, một phiếu chống từ phía Cộng hòa cũng khiến dự luật không đạt đủ số phiếu yêu cầu. Kết quả này trái với kỳ vọng trước đó của ngành tài sản số, vốn tin rằng có thể giành được đủ ủng hộ tại Thượng viện.

Clarity Act được xây dựng nhằm phân loại tài sản số thành hai nhóm chính: hàng hóa số và chứng khoán số, đồng thời xác định cơ quan giám sát tương ứng cho từng nhóm. Theo dự luật, những tài sản mà giá trị chủ yếu gắn với việc sử dụng và vận hành mạng blockchain sẽ được xem là hàng hóa số. Trong khi đó, các tài sản liên quan đến hợp đồng đầu tư hoặc chịu sự phát triển và kiểm soát tập trung sẽ được xếp vào nhóm chứng khoán số.

Trên cơ sở đó, hàng hóa số sẽ thuộc thẩm quyền quản lý của CFTC, còn chứng khoán số do SEC giám sát. Đây được xem là nỗ lực lập pháp nhằm làm rõ ranh giới trách nhiệm giữa hai cơ quan vốn từ lâu có cách tiếp cận khác nhau với thị trường tài sản số.

Các cuộc đàm phán tại Thượng viện đã gặp khó từ trước kỳ nghỉ tháng 8. Phe Dân chủ yêu cầu siết chặt hơn các quy định liên quan đến việc quan chức liên bang tham gia hoạt động tiền mã hóa. Tranh cãi tập trung vào các hoạt động kinh doanh liên quan đến tiền mã hóa cũng như nguy cơ xung đột lợi ích tài chính của gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trong các ngày 13 và 14/9, lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện đã công bố một bản sửa đổi lớn để phản ánh các yêu cầu từ phía Dân chủ. Bản dự thảo thay thế dài 635 trang bổ sung điều khoản buộc một số quan chức liên bang, thẩm phán và vợ hoặc chồng của họ phải thoái vốn khỏi tài sản tiền mã hóa hoặc chuyển sang cơ chế ủy thác mù. Dự thảo cũng hạn chế việc phát hành hoặc tài trợ cho một số token nhất định.

Ngoài ra, bản sửa đổi còn trao quyền thực thi các điều khoản liên quan cho Bộ Tư pháp Mỹ và các tổng chưởng lý bang. Quyền truy cứu vi phạm của tổng chưởng lý bang là một trong những yêu cầu mà phe Dân chủ nêu ra trong quá trình thương lượng. Dù phe Cộng hòa đưa ra sửa đổi vào cuối tuần nhằm xoa dịu lo ngại của đối phương, động thái này vẫn không đủ để đảo chiều sự phản đối. Cho đến sát giờ bỏ phiếu, phe Dân chủ vẫn cho rằng nhóm đàm phán Cộng hòa chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chuẩn mực đạo đức liên quan đến lợi ích từ hoạt động tiền mã hóa của Tổng thống.

Việc dự luật tiếp tục bị đình lại khiến triển vọng sớm thiết lập một khung pháp lý liên bang rõ ràng cho tài sản số tại Quốc hội Mỹ trở nên kém chắc chắn hơn trong ngắn hạn. Đặc biệt, nỗ lực xác lập bằng luật ranh giới quản lý giữa SEC và CFTC một lần nữa bị trì hoãn. Dù ngành và các tổ chức liên quan đã vận động hành lang trong nhiều tháng để tìm kiếm đồng thuận lưỡng đảng, kết quả lần này cho thấy ngay cả phương án thỏa hiệp gần nhất cũng chưa đủ để mở đường cho quy trình xem xét chính thức.

Một yếu tố khác cũng gây tranh cãi là quan điểm từ phía ngành ngân hàng. Các hiệp hội ngân hàng cho rằng những điều khoản liên quan đến nền tảng tiền mã hóa cung cấp stablecoin và sản phẩm tạo lợi suất có thể cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi hiện có, từ đó làm suy yếu nguồn vốn phục vụ hoạt động cho vay. Ở chiều ngược lại, ngành tiền mã hóa và Nhà Trắng không chấp nhận lập luận này.

Trên thị trường, tâm lý thất vọng trước đổ vỡ của nỗ lực lập pháp đã làm suy yếu khẩu vị rủi ro trong ngắn hạn. Reuters cho biết khi khả năng cuộc bỏ phiếu thất bại tăng lên, Bitcoin đã giảm hơn 5%, trong khi cổ phiếu Coinbase và Circle có thời điểm mất tới 10% trong phiên. Tuy nhiên, do đây không phải biện pháp trực tiếp hạn chế giao dịch hay phát hành tiền mã hóa, biến động giá chủ yếu phản ánh lo ngại rằng tình trạng bất định pháp lý sẽ còn kéo dài, hơn là tác động từ việc dự luật chưa được thông qua.

Về trung và dài hạn, việc thiếu một chuẩn pháp lý rõ ràng có thể làm gia tăng gánh nặng vận hành đối với các sàn giao dịch, đơn vị phát hành token và nhà đầu tư tổ chức. Nếu Quốc hội Mỹ chưa thể chốt cơ chế giám sát bằng luật, việc một tài sản số được xếp vào nhóm chứng khoán hay hàng hóa, cũng như cơ quan nào có thẩm quyền quản lý, sẽ tiếp tục phụ thuộc vào cách diễn giải của SEC và CFTC trong thời gian tới. Cách diễn giải này có thể thay đổi theo định hướng chính sách của từng chính quyền hoặc trở thành đối tượng của các tranh chấp pháp lý, qua đó tạo thêm rào cản cho kế hoạch ra mắt sản phẩm và quyết định đầu tư của doanh nghiệp trong ngành.