Hàn Quốc đã hoàn thiện khung pháp lý để hỗ trợ phát triển lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) trên toàn bộ chuỗi, từ nghiên cứu - phát triển (R&D), trình diễn công nghệ đến thương mại hóa.

Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc cho biết Luật đặc biệt về thúc đẩy và hỗ trợ phát triển SMR cùng nghị định hướng dẫn chính thức có hiệu lực từ ngày 11/9.

Đạo luật này được ban hành hồi tháng 3, đặt nền tảng cho cơ chế hỗ trợ có hệ thống đối với hoạt động R&D và trình diễn SMR, đồng thời gắn kết kết quả nghiên cứu với thương mại hóa và phát triển ngành công nghiệp liên quan.

Theo bộ này, việc luật có hiệu lực sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ phát triển công nghệ và thương mại hóa SMR. Gắn với “7 dự án SEED”, khu vực công và tư nhân sẽ cùng khởi động thiết kế chi tiết SMR từ năm 2027, đồng thời đẩy mạnh khai thác tập trung các cơ sở và thiết bị quy mô lớn. Mục tiêu được đưa ra là thương mại hóa SMR nước nhẹ vào năm 2035 và bắt đầu xây dựng SMR không dùng nước nhẹ trong thập niên 2030.

Nghị định hướng dẫn lần này quy định cụ thể tiêu chuẩn và quy trình vận hành các cơ chế nêu trong luật, gồm xây dựng kế hoạch tổng thể, vận hành ủy ban thúc đẩy, hợp tác công tư và chỉ định đặc khu R&D.

Cụ thể, Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc sẽ xây dựng “Kế hoạch cơ bản phát triển hệ thống SMR” theo chu kỳ 5 năm, làm căn cứ cho các kế hoạch triển khai hằng năm. Nội dung kế hoạch bao gồm mục tiêu chính sách, chiến lược thực thi, chuỗi cung ứng nhiên liệu hạt nhân, nâng cao mức độ chấp nhận của xã hội, đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển công nghệ trong chuỗi cung ứng và phương án chỉ định, vận hành đặc khu R&D SMR.

Tình hình triển khai sẽ được rà soát 5 năm một lần để bổ sung giải pháp cần thiết, trong khi kết quả thực hiện từng năm sẽ được phản ánh vào kế hoạch của năm kế tiếp.

Chính phủ Hàn Quốc cũng sẽ thành lập “Ủy ban thúc đẩy phát triển hệ thống SMR” để thẩm định và điều phối các chính sách trọng yếu liên quan đến lĩnh vực này. Bộ trưởng Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc sẽ giữ cương vị chủ tịch ủy ban. Thành phần tham gia gồm lãnh đạo cấp thứ trưởng của 11 cơ quan hành chính trung ương, như Bộ Khoa học và CNTT, Bộ Công nghiệp - Thương mại - Năng lượng, Bộ Khí hậu - Năng lượng - Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Đại dương và Thủy sản, cùng ít nhất 10 chuyên gia khu vực tư nhân.

Ủy ban này sẽ không chỉ bàn về SMR phục vụ phát điện, mà còn xem xét các ứng dụng khác như động lực cho tàu biển và cung cấp nhiệt. Các nội dung thảo luận cũng bao gồm phát triển công nghệ, trình diễn, hợp tác doanh nghiệp, xây dựng đặc khu và hoàn thiện thể chế. Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc cho biết sẽ hoàn tất việc bổ nhiệm các ủy viên khu vực tư nhân trong năm nay để bắt đầu quá trình thẩm định chính thức.

Bên cạnh đó, chính phủ cũng thiết lập cơ sở hỗ trợ để thúc đẩy thương mại hóa SMR do khu vực tư nhân dẫn dắt. Theo quy định mới, nhà nước có thể hỗ trợ việc thành lập doanh nghiệp do doanh nghiệp tư nhân và tổ chức công cùng góp vốn, đồng thời hỗ trợ các chi phí liên quan trong phạm vi ngân sách.

Việc thành lập các liên minh nghiên cứu SMR với sự tham gia của doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu cũng thuộc diện được hỗ trợ nhằm thúc đẩy phát triển công nghệ và thương mại hóa. Phạm vi hỗ trợ không chỉ dừng ở R&D, mà còn gồm chuyển giao công nghệ, thương mại hóa, đào tạo nhân lực chuyên môn và chia sẻ cơ sở, thiết bị.

Các khu vực tập trung trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp liên quan đến SMR có thể được chỉ định là “đặc khu R&D hệ thống SMR”. Chính phủ cho biết sẽ lấy ý kiến từ chính quyền địa phương và giới công nghiệp để xây dựng kế hoạch phát triển các đặc khu này trong thời gian tới.

Để đào tạo nhân lực chuyên môn, nghị định cũng đưa ra tiêu chí chỉ định các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức chuyên trách làm cơ sở đào tạo. Ngoài ra, chính phủ có thể triển khai hoạt động cung cấp thông tin, truyền thông, tổ chức triển lãm, sự kiện và tọa đàm nhằm nâng cao mức độ chấp nhận của xã hội đối với SMR.

Với SMR không dùng nước nhẹ, Hàn Quốc sẽ thúc đẩy từ giai đoạn đầu việc hình thành các doanh nghiệp chuyên trách thương mại hóa, như pháp nhân mục đích đặc biệt (SPC) do khu vực công và tư cùng góp vốn. Song song với đó, các bộ, ngành liên quan cũng sẽ phối hợp thúc đẩy cải cách thể chế để mở rộng phạm vi ứng dụng SMR sang các lĩnh vực ngoài phát điện, như cung cấp nhiệt cho khu công nghiệp, hàng hải, quốc phòng và vũ trụ.

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc Bae Kyung-hoon nhấn mạnh việc thực thi luật và nghị định về SMR là điểm khởi đầu về thể chế để kết nối năng lực R&D hạt nhân với trình diễn và thương mại hóa, qua đó mở rộng thành một ngành công nghiệp hoàn chỉnh.

Theo ông Bae Kyung-hoon, chính phủ, giới nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ phối hợp như một đội ngũ thống nhất để đẩy nhanh phát triển công nghệ và cải thiện thể chế, với mục tiêu đưa Hàn Quốc trở thành nước dẫn dắt thị trường SMR toàn cầu.