Sau khi SpaceX lên sàn, sự quan tâm của thị trường đối với cổ phiếu các công ty vũ trụ chưa niêm yết như Blue Origin, Sierra Space, Relativity Space, Axiom Space và Stoke Space cũng tăng theo. Tuy nhiên, với nhà đầu tư cá nhân, đây vẫn là phân khúc khó tiếp cận vì yêu cầu tham gia khắt khe, vốn tối thiểu cao và thời gian hoàn tất giao dịch kéo dài.

Theo Cryptopolitan ngày 5/9 (giờ địa phương), đến năm 2026, việc mua cổ phiếu của các doanh nghiệp này đòi hỏi nhà đầu tư phải đáp ứng tiêu chuẩn nhà đầu tư được công nhận, đồng thời chấp nhận mức thanh khoản thấp và nhiều ràng buộc trong giao dịch.

Việc SpaceX niêm yết không có nghĩa cổ phiếu của các công ty vũ trụ khác cũng có thể được mua bán dễ dàng theo cách tương tự. Tại Mỹ, cổ phiếu chưa niêm yết được xếp vào nhóm chứng khoán hạn chế theo Đạo luật Chứng khoán năm 1933.

Các giao dịch chủ yếu diễn ra trên thị trường thứ cấp thông qua những nền tảng như Forge Global, Nasdaq Private Market, Hiive và EquityZen. Trên các nền tảng này, cổ phần thường được chuyển nhượng từ nhân viên, nhà sáng lập, nhà đầu tư giai đoạn đầu hoặc các quỹ đầu tư mạo hiểm sang nhà đầu tư được công nhận hay tổ chức.

Tại Mỹ, nhà đầu tư cá nhân phải đáp ứng một trong ba điều kiện: sở hữu tài sản ròng từ 1 triệu USD trở lên, không bao gồm nhà ở chính; có thu nhập thường niên từ 200.000 USD trở lên trong hai năm liên tiếp; hoặc nắm giữ một trong các chứng chỉ Series 7, 65 hoặc 82.

Tại Liên minh châu Âu, nhà đầu tư cần đáp ứng 2 trong 3 tiêu chí gồm: danh mục đầu tư từ 500.000 euro trở lên; có lịch sử thực hiện các giao dịch giá trị lớn trong 4 quý gần nhất; hoặc có ít nhất một năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tài chính.

Một đặc điểm khác của cổ phiếu chưa niêm yết là cách hình thành giá. Mức giá hiển thị trên thị trường thứ cấp chưa chắc là giá giao dịch thực tế, mà thường chỉ phản ánh giá chào mua hoặc mức tham chiếu gần nhất.

Do thanh khoản thấp, thị trường này khó hình thành mặt bằng giá liên tục như cổ phiếu niêm yết. Trong nhiều trường hợp, giá được xác lập thông qua đàm phán ở từng thương vụ riêng lẻ.

Mỗi nền tảng cũng có cơ chế giao dịch khác nhau. Hiive vận hành theo mô hình gần với sổ lệnh thời gian thực và yêu cầu giá trị lệnh tối thiểu 25.000 USD.

Forge Global chủ yếu phục vụ khách hàng tổ chức và tập trung vào các giao dịch quy mô lớn từ 100.000 USD trở lên, với mức phí 2-5%. EquityZen gom vốn của các nhà đầu tư được công nhận vào công ty mục đích đặc biệt (SPV) để thực hiện môi giới, với quy mô giao dịch khoảng 5.000-10.000 USD. Trong khi đó, Nasdaq Private Market phù hợp hơn với các chương trình tạo thanh khoản do chính doanh nghiệp phát hành dẫn dắt.

Xét theo từng doanh nghiệp, Blue Origin do Jeff Bezos sáng lập đến tháng 9/2026 vẫn chưa niêm yết. Tính đến ngày 8/7/2026, công ty được định giá 130 tỷ USD dựa trên vòng huy động gần nhất trị giá 10 tỷ USD, trong khi trên Forge Global xuất hiện mức giá chào tương đương khoảng 140 tỷ USD.

Sierra Space đã huy động được 2,29 tỷ USD tính đến năm 2026 và được định giá 8 tỷ USD theo vòng gọi vốn Series C hồi tháng 3. Relativity Space đã huy động tổng cộng 1,6 tỷ USD; đến ngày 14/8, giá chào mua trên Nasdaq Private Market là 6,47 USD mỗi cổ phiếu.

Axiom Space có các hợp đồng khách hàng trị giá 2,2 tỷ USD và được định giá khoảng 2,5 tỷ USD. Stoke Space được định giá 9 tỷ USD dựa trên vòng huy động gần nhất trị giá 1 tỷ USD tính đến ngày 13/8; đến ngày 14/8, giá chào mua là 50,07 USD mỗi cổ phiếu.

Thời gian để hoàn tất một giao dịch thường kéo dài từ 30 đến 90 ngày. Một số thương vụ thậm chí có thể bị trì hoãn tới 300 ngày, tùy việc doanh nghiệp có thực hiện quyền ưu tiên mua lại hay không.

Doanh nghiệp cũng có thể chặn giao dịch đã được thỏa thuận hoặc trực tiếp mua lại cổ phiếu. Với trường hợp nhân viên bán cổ phần, giao dịch còn có thể phải qua phê duyệt của hội đồng quản trị, tuân thủ lịch tạo thanh khoản nội bộ và bị giới hạn số lần bán trong năm.

Chi phí là một rào cản lớn khác. Mức vốn tối thiểu có thể dao động từ 2.500 USD ở một số quỹ dành cho nhà đầu tư nhỏ lẻ, đến hơn 100.000 USD với các giao dịch quy mô lớn.

Ngoài phí giao dịch, nhà đầu tư còn có thể phải trả thêm phí hiệu suất từ 10% đến 20%. Trong khi đó, cổ phiếu chưa niêm yết thường không mang lại cổ tức, còn dòng vốn có thể bị giữ trong thời gian dài cho tới khi doanh nghiệp niêm yết.

Dù việc SpaceX niêm yết đã kéo sự chú ý trở lại với nhóm công ty vũ trụ chưa niêm yết, chưa có gì bảo đảm các doanh nghiệp còn lại sẽ đi theo cùng lộ trình niêm yết.