Kakao đang tái cấu trúc mô hình hoạt động bằng cách tách KakaoTalk và mảng trí tuệ nhân tạo (AI) sang pháp nhân mới KakaoAI, đồng thời định vị lại pháp nhân còn lại là KakaoX thành công ty đầu tư và quản lý danh mục. Sau chia tách, KakaoX sẽ không còn trực tiếp vận hành KakaoTalk như trước mà tập trung vào việc quản lý cổ phần tại các công ty chủ chốt, phân bổ vốn và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Theo Kakao, công ty muốn đưa kinh nghiệm “zero-to-one” từng giúp hình thành các trụ cột như KakaoBank, KakaoPay và Kakao Mobility, cùng kinh nghiệm đầu tư vào Dunamu, Daangn và Korea Credit Data, vào một cấu trúc đầu tư tập trung để tạo ra chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Nguồn vốn mà KakaoX có thể triển khai ngay sau khi ra mắt vào khoảng 6,4 nghìn tỷ won. Trong đó, khoảng 2,3 nghìn tỷ won đến từ việc Kakao Investment bán cổ phần tại Dunamu và thanh khoản hóa các tài sản như cổ phần tại SK Telecom, Kadokawa; khoảng 4,1 nghìn tỷ won còn lại là nguồn lực tài chính do các công ty con trong các mảng techfin, nội dung và mobility đang nắm giữ.

Kakao cho biết số vốn này không chỉ được dùng để hỗ trợ các công ty trong hệ sinh thái hiện tại, mà còn được phân bổ cho các lĩnh vực mới và doanh nghiệp đổi mới. Tập đoàn kỳ vọng chiến lược đầu tư từng mang lại hiệu quả gia tăng giá trị doanh nghiệp tại Dunamu, Daangn hay Korea Credit Data sẽ trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng chính của KakaoX.

◆ Từ quản lý công ty con sang công ty đầu tư

Trọng tâm của đợt chia tách lần này là tách bạch hai vai trò mà Kakao trước đây cùng thực hiện trong một pháp nhân. KakaoAI sẽ tập trung vào KakaoTalk, AI, quảng cáo và thương mại, trong khi KakaoX phụ trách nắm giữ cổ phần tại các công ty liên quan, quản lý danh mục và thực hiện đầu tư.

Dưới KakaoX là các mảng techfin như KakaoBank, KakaoPay và KakaoPay Securities; mảng nội dung gồm Kakao Entertainment, SM Entertainment và Kakao Piccoma; cùng với Kakao Mobility. Nhiệm vụ của KakaoX là vừa nâng tăng trưởng ở các mảng hiện hữu, vừa phát hiện và nuôi dưỡng các lĩnh vực mới để hình thành trụ cột tăng trưởng tiếp theo cho Kakao.

Kakao cho biết việc lựa chọn cấu trúc này xuất phát từ đánh giá rằng trong thời gian qua, nguồn lực quản trị của tập đoàn đã bị dồn quá nhiều cho việc quản lý công ty con. Trong 5 năm gần đây, khoảng 85% các quyết định bất thường của hội đồng quản trị liên quan đến công ty con. Trong vòng một năm qua, các nội dung liên quan đến công ty con cũng chiếm tới 84% hồ sơ thẩm định đầu tư nội bộ.

Theo giải thích của công ty, trong giai đoạn cần tập trung mạnh cho AI, một phần đáng kể nguồn lực quản trị lại phải dành cho các vấn đề như hỗ trợ vốn hoặc cho vay đối với công ty con.

Thông qua chia tách, KakaoAI sẽ giảm bớt gánh nặng quản trị, còn KakaoX được giao chuyên trách quản lý công ty con và đầu tư, qua đó làm rõ vai trò của từng pháp nhân.

Dù vậy, Kakao khẳng định KakaoX không phải công ty holding. Theo tập đoàn, KakaoX được xác định là công ty đầu tư và quản lý danh mục, và không có kế hoạch chuyển đổi thành holding trong tương lai. Sau chia tách, CA Council, vốn từng đóng vai trò bộ máy điều phối trung tâm của tập đoàn, cũng sẽ không được duy trì; hai công ty sẽ vận hành độc lập.

Vì vậy, tiêu chí đánh giá KakaoX cũng sẽ khác với Kakao trước đây. Nếu trước kia trọng tâm nằm ở tăng trưởng quảng cáo và thương mại của KakaoTalk, thì sau tái cấu trúc, thị trường nhiều khả năng sẽ chú ý hơn tới khả năng KakaoX nâng giá trị doanh nghiệp của các công ty đang nắm giữ và hiệu quả phân bổ vốn vào các mảng tăng trưởng mới.

◆ 6,4 nghìn tỷ won sẽ được rót vào đâu?

KakaoX cho biết sẽ tìm kiếm động lực tăng trưởng mới ngay trong các lĩnh vực hiện hữu.

Ở mảng techfin, dựa trên nền tảng KakaoBank, KakaoPay và KakaoPay Securities, công ty xác định tài sản số và stablecoin là các nhiệm vụ tăng trưởng mới.

Ở mảng nội dung, KakaoX sẽ đẩy mạnh hoạt động fandom toàn cầu và kinh doanh tài sản trí tuệ IP, với trọng tâm là Kakao Entertainment, SM Entertainment và Piccoma.

Ở mảng mobility, công ty xếp robotaxi, xe tải tự hành và logistics thông minh vào nhóm lĩnh vực tăng trưởng mới. Kakao Mobility hiện đang vận hành dịch vụ taxi tự lái thu phí ở Gangnam và dự kiến tăng số xe lên 8 chiếc. Công ty cũng đã bắt đầu đầu tư vào robotaxi và logistics, đồng thời đánh giá mô hình vận hành robotaxi và logistics thông minh dựa trên xe tải tự hành là các hướng tăng trưởng tiềm năng.

Ngoài ra, KakaoX cũng đưa AI vật lý, tài sản số và fandom toàn cầu vào nhóm lĩnh vực trọng tâm để xem xét đầu tư và mở rộng tăng trưởng.

Phạm vi đầu tư mới của KakaoX cũng sẽ được mở rộng. Nếu trước đây công ty chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp đổi mới tại Hàn Quốc và châu Á như Dunamu, Korea Credit Data hay Kadokawa, thì thời gian tới, phạm vi này dự kiến mở rộng sang các thị trường nước ngoài, trong đó có Mỹ. KakaoX sẽ kết hợp hai hướng đi: nắm quyền kiểm soát để trực tiếp phát triển mảng kinh doanh mới, và đầu tư vào các doanh nghiệp tiềm năng để hỗ trợ tăng trưởng.

Kakao đặt mục tiêu doanh thu của các mảng kinh doanh chính thuộc KakaoX đạt hơn 10 nghìn tỷ won vào năm 2030. Nếu giả định các đơn vị dưới KakaoX hoạt động như những công ty độc lập, tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân giai đoạn 2023-2025 là 8,6% mỗi năm. Trong giai đoạn tới, dựa trên kế hoạch của từng công ty, Kakao dự báo mức tăng trưởng bình quân khoảng 13%/năm.

Theo tính toán của công ty, doanh thu liên quan ở mức khoảng 5,6 nghìn tỷ won tính đến năm 2025 sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2030. Con số này không bao gồm doanh thu của KakaoBank do đơn vị này không phải công ty con hợp nhất.

◆ Chu kỳ đầu tư - lợi nhuận - hoàn trả cho cổ đông - tái đầu tư

Một điểm mà KakaoX nhấn mạnh là cấu trúc liên kết giữa kết quả đầu tư, phân bổ vốn và hoàn trả cho cổ đông.

Theo kế hoạch, KakaoX sẽ hoàn trả 30% cổ tức nhận được từ các công ty con cho cổ đông. Khi bán tài sản đầu tư có lãi, công ty cũng sẽ dùng 30% lợi nhuận đầu tư để chi trả cho cổ đông dưới dạng cổ tức đặc biệt, còn 70% còn lại dành cho các khoản đầu tư mới. Mục tiêu là không giữ lại toàn bộ lợi nhuận trong công ty, mà phân chia một phần cho cổ đông và dùng phần còn lại làm nguồn lực tăng trưởng.

Kakao cũng nêu ví dụ đầu tiên cho cơ chế này. Từ khoản tiền 1,6 nghìn tỷ won thu được sau khi Kakao Investment bán cổ phần tại Dunamu, sau khi trừ vốn đầu tư ban đầu và thuế, KakaoX dự kiến dành khoảng 30% phần chênh lệch đầu tư, tương đương 300 tỷ won, để mua lại và hủy cổ phiếu quỹ.

Theo Kakao, mô hình kinh doanh của KakaoX không đơn thuần là nắm giữ các công ty tốt. Doanh nghiệp phải vừa hỗ trợ tăng trưởng cho các công ty hiện có, vừa liên tục tìm kiếm cơ hội đầu tư mới, sau đó kết nối giá trị và dòng tiền tạo ra với việc hoàn trả cho cổ đông và chu kỳ đầu tư tiếp theo.

Vấn đề then chốt đối với KakaoX là liệu công ty có thể biến chức năng đầu tư vốn từng phân tán ở nhiều mảng và nhiều pháp nhân trong quá khứ thành một cấu trúc phân bổ vốn có thể lặp lại trong khuôn khổ một công ty niêm yết hay không.

Kakao cho biết sẽ xây dựng một cơ chế tuần hoàn gồm đầu tư, tăng trưởng, hoàn trả cho cổ đông và nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua KakaoX. Nguồn vốn 6,4 nghìn tỷ won mới chỉ là điểm khởi đầu; giá trị thực sự của KakaoX sẽ phụ thuộc vào việc công ty phân bổ số vốn này vào đâu, tạo hiệu quả đầu tư ra sao, và có thể tiếp tục hoàn trả cho cổ đông cũng như tái đầu tư như thế nào.