Một số CEO công nghệ tại Mỹ đang công khai bày tỏ quan điểm rằng đại học không còn là con đường bắt buộc để người trẻ thành công, đồng thời thúc đẩy các chương trình đào tạo nội bộ như một lựa chọn thay thế. Thông tin được Axios đăng tải ngày 15/8 theo giờ địa phương.

Theo Axios, những nhân vật như Elon Musk của Tesla, Alex Karp của Palantir và nhà đầu tư mạo hiểm Peter Thiel đang đặt lại câu hỏi về quan niệm lâu nay rằng tấm bằng đại học 4 năm là lộ trình gần như mặc định để trở thành nhân lực chất lượng cao. Thay vào đó, họ cổ vũ các mô hình đào tạo do doanh nghiệp trực tiếp triển khai.

Elon Musk từng nói vào năm 2020 rằng đại học chủ yếu là nơi để “vui chơi và chứng minh sự kiên nhẫn”, chứ không phải nơi thực sự để học. Những người cùng quan điểm cho rằng đào tạo trực tiếp trong môi trường làm việc có thể giúp nâng kỹ năng hiệu quả hơn, đồng thời khuyến khích người trẻ theo đuổi dự án riêng hoặc khởi nghiệp sớm như Bill Gates hay Steve Jobs.

Palantir hiện vận hành chương trình “Meritocracy Fellowship”. Công ty khuyến khích ứng viên tránh gánh nặng học phí và bỏ qua mô hình giáo dục mà họ cho là nặng tính khuôn mẫu để theo học chương trình đào tạo này. Người hoàn thành khóa học kéo dài 4 tháng có thể được tuyển dụng chính thức.

Trong khóa đầu tiên của Meritocracy Fellowship, Palantir tuyển 22 người từ 500 hồ sơ ứng tuyển. Từ năm 2011, Peter Thiel, đồng sáng lập Palantir, cũng đã tài trợ cho thanh niên không theo học đại học thông qua chương trình “Thiel Fellowship”, cho phép họ dành 2 năm để theo đuổi dự án cá nhân hoặc chuẩn bị khởi nghiệp.

Dù vậy, phần lớn thanh niên Mỹ vẫn chọn vào đại học sau khi tốt nghiệp trung học. Mặc dù niềm tin vào giáo dục đại học đã suy giảm phần nào, xu hướng chung chưa thay đổi đáng kể.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng điểm hạn chế lớn nhất của những chương trình thay thế do doanh nghiệp dẫn dắt là năng lực và chứng chỉ từ đó khó được công nhận bên ngoài chính doanh nghiệp tổ chức chương trình.

David Deming, nhà kinh tế học của Đại học Harvard, nhận định doanh nghiệp chủ yếu đào tạo nhân sự theo đúng nhu cầu công việc của mình, thay vì phát triển những năng lực có thể áp dụng rộng rãi ngoài công ty. Theo ông, các chương trình như vậy có thể hữu ích cho quá trình phát triển sự nghiệp trong nội bộ doanh nghiệp, nhưng khi người lao động rời đi, giá trị của kinh nghiệm đó không phải lúc nào cũng được thị trường thừa nhận. Trong khi đó, bằng cử nhân là một chuẩn mực quen thuộc và dễ được hiểu hơn.

Một số ý kiến khác cũng cho rằng việc tuyển chọn vào các chương trình của doanh nghiệp có mức cạnh tranh rất cao, nên những người được chọn vốn đã là nhóm học sinh có khả năng thành công từ trước. Jack Mable, giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm Giáo dục - Lao động thuộc Đại học Georgetown, nói rằng “những học sinh này, dù vào Harvard, Palantir hay Đại học Massachusetts Amherst, cuối cùng cũng sẽ thành công”.