Google Cloud vừa giới thiệu OKF (Open Knowledge Format), một định dạng mới cho quản trị tri thức doanh nghiệp, trong bối cảnh mô hình retrieval-augmented generation (RAG) đang bộc lộ một số hạn chế khi được dùng làm nền tảng cho AI doanh nghiệp. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào vector database để truy xuất thông tin, OKF hướng tới cách tổ chức tri thức theo mạng liên kết có cấu trúc.

Theo bài viết do blog công nghệ Secret Dev đăng trên Medium, RAG vận hành bằng cách chia nhỏ tài liệu doanh nghiệp như PDF, tạo embedding rồi tìm các nội dung gần nghĩa với câu hỏi để đưa vào mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Cách làm này có ưu điểm khi tìm kiếm trên khối lượng tài liệu lớn, nhưng cũng đi kèm một số điểm yếu.

Cụ thể, việc chia nhỏ tài liệu có thể làm mất ngữ cảnh hoặc phá vỡ cấu trúc bảng biểu. Hệ thống cũng có thể truy xuất nhầm thông tin đã lỗi thời. Với những doanh nghiệp có dữ liệu thay đổi thường xuyên, họ còn phải gánh thêm chi phí tái tạo embedding và quản lý lại chỉ mục.

OKF được giới thiệu như một phương án bổ sung, cho phép doanh nghiệp xây dựng tri thức nội bộ theo mô hình giống một “wiki sống”. Đơn vị cốt lõi của hệ thống là “Knowledge Bundle”. Thay vì nằm trong một cơ sở dữ liệu độc quyền, mỗi bundle được tổ chức dưới dạng một thư mục gồm metadata viết bằng YAML và tài liệu markdown.

Trong cấu trúc này, đường dẫn thư mục thể hiện vị trí của từng khái niệm, còn mỗi tài liệu sẽ ghi rõ loại tri thức, người phụ trách, thời điểm cập nhật và nguồn tham chiếu.

Khác biệt lớn nhất của OKF nằm ở cách kết nối thông tin. Nếu RAG dựa trên độ tương đồng vector để tìm tài liệu liên quan, OKF cho phép lần theo các liên kết được khai báo trực tiếp trong tài liệu để truy xuất tri thức cần thiết. Chẳng hạn, sau khi xác định định nghĩa của các chỉ số cốt lõi như “doanh thu” hoặc “tỷ lệ rời bỏ”, hệ thống có thể tiếp tục lần tới schema cơ sở dữ liệu và các quy tắc tính toán đã được liên kết sẵn.

Theo Secret Dev, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp quản trị chặt chẽ hơn các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi và định nghĩa dữ liệu.

Doanh nghiệp cũng có thể thiết lập để khi lập trình viên thay đổi cấu trúc cơ sở dữ liệu, agent AI tự động cập nhật các tài liệu liên quan và lưu lại lịch sử chỉnh sửa. Vì toàn bộ tri thức được lưu dưới dạng tệp văn bản thuần, việc quản lý phiên bản và kiểm toán thông qua Git cũng khả thi.

Dù vậy, OKF không được xem là giải pháp thay thế hoàn toàn cho RAG.

Secret Dev cho rằng RAG vẫn phù hợp với những loại thông tin có phạm vi rộng, khó xác định trước vị trí chính xác, như báo cáo cũ, yêu cầu khách hàng hoặc các tập dữ liệu phi cấu trúc quy mô lớn. Trong khi đó, các thông tin nếu sai lệch có thể ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động kinh doanh, như mã số thuế, định nghĩa doanh thu hay schema cơ sở dữ liệu, sẽ phù hợp hơn với OKF nhờ được quản trị minh bạch và tường minh.

Blog này dự báo mô hình quản trị tri thức cho AI doanh nghiệp trong thời gian tới nhiều khả năng sẽ phát triển theo hướng kết hợp cả hai kỹ thuật, thay vì chỉ chọn một. Theo đó, một AI router sẽ đánh giá tính chất câu hỏi để quyết định truy xuất quy tắc cốt lõi và schema mới nhất từ OKF, trong khi các tài liệu lịch sử dung lượng lớn hoặc dữ liệu phi cấu trúc vẫn được xử lý bằng RAG.