Chính phủ Hàn Quốc đang rà soát lại kế hoạch cải tổ tài khoản quản lý tài sản cá nhân tổng hợp (ISA), trong bối cảnh thị trường chú ý đến phương án điều chỉnh cuối cùng. Tại Nhật Bản, Anh và Canada, các tài khoản ưu đãi thuế hiện được thiết kế theo hướng khuyến khích đầu tư dài hạn, đồng thời cho phép chuyển phần hạn mức chưa sử dụng sang các năm tiếp theo hoặc nộp lại khoản tiền đã rút.

Theo giới đầu tư tài chính ngày 12/8, giới chức Hàn Quốc đang cân nhắc nới hoặc bãi bỏ quy định không cho chuyển hạn mức nộp sang năm sau, cũng như giới hạn thời hạn tối đa 10 năm dự kiến áp dụng với ISA tài chính sản xuất.

Trước đó, nhà chức trách đã bắt đầu xem xét phương án giữ nguyên cơ chế gia hạn thời hạn và chuyển hạn mức nộp của ISA hiện hành. Hiện phạm vi rà soát đã được mở rộng sang cả ISA tài chính sản xuất.

Trong phương án công bố ban đầu, thời hạn hợp đồng của ISA hiện hành được giới hạn ở mức 5 năm, gồm 3 năm ban đầu và gia hạn tối đa thêm 2 năm. Đồng thời, cơ chế chuyển phần hạn mức nộp chưa sử dụng cũng dự kiến bị bãi bỏ. Với ISA tài chính sản xuất, người dùng không được chuyển hạn mức nộp hằng năm sang năm sau và thời hạn hợp đồng được ấn định tối đa 10 năm.

Tuy nhiên, nhà đầu tư phản ứng mạnh khi cho rằng các điều kiện này không phù hợp với mục tiêu của một tài khoản ưu đãi thuế phục vụ đầu tư dài hạn. Ngày 7/8, Tổng thống Lee Jae-myung đã chỉ đạo rà soát toàn diện kế hoạch này.

Theo các nguồn tin, phương án thiết kế lại ISA tài chính sản xuất cũng đang được xem xét. Nếu ISA hiện hành giữ lại cơ chế chuyển hạn mức và nới thời hạn, trong khi ISA tài chính sản xuất vẫn giữ các ràng buộc tương tự như phương án cũ, sản phẩm mới có thể rơi vào thế bất lợi tương đối. Dù vậy, phương án bổ sung cụ thể hiện vẫn chưa được chốt.

ISA tài chính sản xuất là tài khoản dự kiến được triển khai mới nhằm thu hút dòng vốn dài hạn vào thị trường vốn trong nước. Danh mục đầu tư gồm cổ phiếu niêm yết trong nước, quỹ cổ phiếu nội địa, Quỹ Tăng trưởng Quốc gia và đầu tư tập thể tăng trưởng doanh nghiệp (BDC). Các ETF niêm yết tại Hàn Quốc nhưng mô phỏng chỉ số nước ngoài không nằm trong danh mục này. So với ISA thông thường, cấu trúc sản phẩm mới mở rộng ưu đãi thuế và nâng tổng hạn mức nộp.

Tuy nhiên, trong thực tế, nhà đầu tư Hàn Quốc có nhu cầu cao với các sản phẩm gắn với chỉ số nước ngoài. Vì vậy, hiệu quả của ISA tài chính sản xuất đã bị nghi ngờ ngay từ trước khi kế hoạch được công bố. Theo Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc, đến cuối tháng 6, trong các tài khoản ISA môi giới, tỷ trọng quỹ niêm yết, bao gồm ETF chỉ số nước ngoài, đạt 32%, đứng thứ hai sau cổ phiếu đơn lẻ trong nước với 37,4%.

Giá trị định giá của các ETF chỉ số nước ngoài niêm yết trong nước cũng tăng gần gấp đôi, từ 12,1784 nghìn tỷ won vào cuối năm ngoái lên 23,8007 nghìn tỷ won vào cuối tháng 6. Tổng giá trị đầu tư vào ETF chỉ số nước ngoài trong toàn bộ ISA, bao gồm cả tài khoản ủy thác và ủy nhiệm, đạt 24,8945 nghìn tỷ won, tương đương 26,5% tổng tài sản.

Trong khuôn khổ ISA, nhà đầu tư không thể mua trực tiếp cổ phiếu niêm yết ở nước ngoài hoặc ETF niêm yết tại thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, họ vẫn có thể đầu tư vào các ETF niêm yết trong nước mô phỏng những chỉ số như S&P 500 hay Nasdaq 100.

Việc đồng thời siết điều kiện vận hành của ISA hiện hành và hạn chế đầu tư vào ETF chỉ số nước ngoài trong ISA tài chính sản xuất đã khiến phản ứng từ nhà đầu tư gia tăng.

Tại nhiều nền kinh tế lớn, các tài khoản tiết kiệm ưu đãi thuế lại đang được mở rộng theo hướng hỗ trợ tích lũy tài sản dài hạn và nâng mức độ sử dụng của nhà đầu tư.

Nhật Bản đã cải tổ toàn diện NISA từ năm 2024, đưa cơ chế này thành chương trình vĩnh viễn và áp dụng thời hạn miễn thuế không giới hạn. Hạn mức đầu tư hằng năm tối đa là 3,6 triệu yên, gồm 1,2 triệu yên cho đầu tư tích lũy và 2,4 triệu yên cho đầu tư tăng trưởng. Hạn mức nắm giữ được miễn thuế là 18 triệu yên. Khi nhà đầu tư bán tài sản, phần hạn mức miễn thuế tương ứng với giá mua ban đầu sẽ được khôi phục từ năm sau.

Nhật Bản cũng tiếp tục mở rộng chương trình này. Từ năm 2027, người dưới 18 tuổi có thể sử dụng NISA theo hình thức đầu tư tích lũy, với hạn mức đầu tư hằng năm 600.000 yên và hạn mức nắm giữ miễn thuế 6 triệu yên. Danh mục đầu tư tích lũy cũng được bổ sung một số quỹ tín thác trái phiếu và sản phẩm mô phỏng chỉ số mới.

Theo Viện Nghiên cứu Tài chính Hàn Quốc, tổng giá trị nộp lũy kế vào NISA của Nhật Bản đến cuối năm 2025 đạt 71 nghìn tỷ yên, vượt mục tiêu 56 nghìn tỷ yên mà chính phủ đặt ra cho năm 2027. Số lượng tài khoản đã tăng lên 28,26 triệu. Viện này đánh giá việc đưa NISA thành chương trình vĩnh viễn từ năm 2024, cùng với việc mở rộng hạn mức đầu tư và hạn mức miễn thuế, đã góp phần kéo tăng số tiền nộp và số lượng tài khoản.

Tại Anh, ISA cho phép nộp tối đa 20.000 bảng mỗi năm trong năm thuế 2026-2027. Chương trình này gồm nhiều loại hình, như ISA tiền mặt và ISA cổ phiếu để đầu tư vào cổ phiếu và quỹ.

Anh cũng điều chỉnh chính sách theo hướng khuyến khích dòng vốn vào thị trường vốn trong nước, nhưng không cắt giảm tổng ưu đãi. Từ tháng 4/2027, hạn mức ISA tiền mặt dành cho người dưới 65 tuổi sẽ giảm còn 12.000 bảng, song tổng hạn mức ISA vẫn được giữ ở mức 20.000 bảng mỗi năm.

Với ISA thông thường, việc rút tiền trước hạn không làm mất các ưu đãi thuế hiện có. Đáng chú ý, ISA linh hoạt cho phép nhà đầu tư nộp lại khoản đã rút trong cùng năm thuế mà không bị tính thêm vào hạn mức nộp của năm đó.

Tại Canada, tài khoản tiết kiệm miễn thuế TFSA có cơ chế sử dụng hạn mức linh hoạt hơn. Hạn mức mới cho năm 2026 là 7.000 đôla Canada, và phần hạn mức chưa sử dụng được phép chuyển sang các năm sau.

Khoản tiền đã rút cũng được cộng trở lại vào hạn mức nộp của năm kế tiếp. Về nguyên tắc, lợi nhuận đầu tư phát sinh trong tài khoản và khoản tiền rút ra đều được miễn thuế, trong khi các trường hợp như nộp vượt hạn mức sẽ chịu cơ chế đánh thuế riêng.

Lee Jae-wan, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Tài chính Hana, cho rằng Hàn Quốc cần cải thiện chính sách để nâng mức độ sử dụng các tài khoản tiết kiệm ưu đãi thuế, đồng thời củng cố hệ thống bảo vệ nhà đầu tư nhằm hỗ trợ tích lũy tài sản dài hạn và chuẩn bị cho giai đoạn nghỉ hưu. Ông đề xuất xem xét mở rộng ưu đãi thuế đối với ISA, tăng mức khấu trừ thuế cho tài khoản hưu trí và áp dụng cơ chế ưu đãi thuế cho các khoản đầu tư dài hạn.