Giá RAM cho PC đang tăng mạnh khi làn sóng AI bùng nổ làm thay đổi cán cân cung - cầu trên thị trường bộ nhớ. Nhu cầu HBM cho các trung tâm dữ liệu AI tăng cao khiến các nhà sản xuất dồn công suất cho dòng sản phẩm này, qua đó đẩy giá DRAM phổ thông đi lên.

Theo Gizmodo Nhật Bản ngày 10/8, giá DDR4 quy đổi theo dung lượng 1 GB đã tăng từ khoảng 0,9 USD trong năm 2024 lên 8,41 USD vào tháng 7/2026, tức gần gấp 10 lần sau khoảng hai năm.

DDR5, chuẩn bộ nhớ hiện hành, cũng tăng giá mạnh. Giá DDR5 tính trên mỗi 1 GB đã tăng từ khoảng 2,2 USD vào tháng 7/2025 lên 11,4 USD vào tháng 7/2026, cao hơn 5 lần chỉ sau một năm.

Trong thời gian dài, giá bộ nhớ thường đi xuống nhờ tiến bộ trong công nghệ bán dẫn. Việc cải thiện quy trình sản xuất và nâng hiệu suất giúp tạo ra dung lượng bộ nhớ lớn hơn với cùng mức chi phí, từ đó kéo giá trên mỗi GB giảm dần.

Tuy nhiên, diễn biến gần đây lại theo chiều ngược lại. Khi các trung tâm dữ liệu AI mua lượng lớn HBM, các hãng sản xuất bộ nhớ buộc phải ưu tiên công suất cho dòng chip này. Do HBM và DRAM phổ thông cùng chia sẻ một phần năng lực sản xuất, nhu cầu HBM tăng nhanh có thể làm nguồn cung DRAM cho thị trường đại trà bị thắt chặt.

Nhà nghiên cứu hiệu năng phần mềm Daniel Lemire gần đây nhận định giá RAM tính trên mỗi GB đang quay lại mặt bằng của nhiều năm trước. Theo đó, mức giá DDR5 hiện nay đã tiệm cận giai đoạn năm 2008, khi DDR2 được giao dịch quanh vùng 11-15 USD cho mỗi 1 GB.

Dù vậy, các mức giá trên không phản ánh mặt bằng bình quân của toàn thị trường bộ nhớ. Đây là mức giá thấp nhất ghi nhận trên thị trường tiêu dùng, không phải giá hợp đồng hay giá bán trung bình. Dự án DAM của Stanford theo dõi mức giá thấp nhất của bộ nhớ tiêu dùng và quy đổi theo đơn vị 1 GB.

Từ giữa năm 2024, bộ dữ liệu này cũng sử dụng nguồn từ Keypa, công cụ theo dõi lịch sử giá trên Amazon. Vì vậy, ngay cả trong cùng nhóm DDR4 hoặc DDR5, sản phẩm dùng để so sánh cũng có thể thay đổi theo từng thời điểm.

Chênh lệch lớn giữa cung và cầu được xem là nguyên nhân chính khiến giá tăng vọt. Elon Musk từng cho rằng sản lượng bộ nhớ chỉ tăng khoảng 20% mỗi năm, trong khi nhu cầu tăng hơn 200% mỗi năm. Dù đây chỉ là ước tính, nhận định này phần nào cho thấy nhu cầu bộ nhớ cho AI đang vượt xa tốc độ mở rộng công suất của ngành bán dẫn.

Điểm khó hiện nay là chưa thể dự báo khi nào cung - cầu sẽ cân bằng trở lại. Lemire cho rằng rất khó nhìn trước diễn biến sắp tới, đồng thời nhấn mạnh thị trường hoặc phải giảm lượng bộ nhớ mà các hệ thống AI yêu cầu, hoặc phải tìm cách tăng sản lượng bộ nhớ với tốc độ nhanh hơn.

Làn sóng AI vì thế không chỉ tác động đến HBM vốn có giá cao cho trung tâm dữ liệu, mà còn kéo giá RAM phổ thông trên PC đi lên. Diễn biến giá DRAM cho PC và máy chủ trong thời gian tới được cho là sẽ phụ thuộc vào tốc độ mở rộng công suất của các hãng bộ nhớ và thời điểm nhu cầu HBM cho AI hạ nhiệt.