Chính phủ Mỹ đã triển khai quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược từ hơn một năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa công bố quy mô nắm giữ thực tế. Sự thiếu minh bạch này khiến thị trường tiếp tục tranh cãi, khi các ước tính hiện dao động rất lớn, từ khoảng 200.000 BTC đến khoảng 328.000 BTC.

Theo CryptoSlate ngày 8/8 (giờ địa phương), thị trường hiện ước tính lượng Bitcoin do Mỹ nắm giữ trong khoảng từ 200.000 BTC đến khoảng 328.000 BTC. Vấn đề nằm ở chỗ gần như không thể xác định chính phủ đang tính khoản nào là một phần của quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược.

Ngày 6/3/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp thành lập quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược. Khi đó, Nhà Trắng cho biết số Bitcoin mà chính phủ đang nắm giữ sẽ không bị bán ra, đồng thời yêu cầu các cơ quan liên bang trong vòng 30 ngày phải báo cáo cho Bộ Tài chính về hiện trạng tài sản số và các tài khoản lưu ký.

Bộ Tài chính Mỹ cũng được yêu cầu trong 60 ngày phải rà soát vị trí các tài khoản dự trữ, phương thức quản lý và nhu cầu xin phê chuẩn từ Quốc hội nếu cần.

Tuy nhiên, sau hơn một năm, chính phủ vẫn chưa công khai quy mô Bitcoin đủ điều kiện đưa vào quỹ dự trữ. Khi kế hoạch được công bố, cố vấn tiền mã hóa của Nhà Trắng David Sacks cho biết chính phủ liên bang nắm khoảng 200.000 BTC.

Trong khi đó, đến tháng 7/2026, Arkham ước tính Mỹ nắm khoảng 324.000 BTC, còn Bitcoin Treasuries đưa ra con số 328.372 BTC. Với giá tham chiếu 62.761 USD, chênh lệch giữa 200.000 BTC và 322.263 BTC tương đương 132.263 BTC, tức khoảng 8,18 tỷ USD.

Khoảng cách này không đồng nghĩa chính phủ đã làm thất lạc Bitcoin. Các công ty phân tích blockchain có thể theo dõi số dư và biến động của những ví được cho là liên quan tới chính phủ, nhưng không thể xác nhận quyền sở hữu pháp lý cuối cùng đối với số tài sản đó.

Để được tính vào quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược, số Bitcoin này phải thuộc quyền quản lý của Bộ Tài chính và đã hoàn tất quy trình tịch thu về mặt pháp lý. Ngoài ra, tài sản cũng không được còn ràng buộc bởi các nghĩa vụ pháp lý khác, như bồi thường cho nạn nhân hoặc phục vụ hoạt động thực thi pháp luật.

Vì vậy, không phải mọi Bitcoin nằm trong các ví liên quan đến chính phủ Mỹ đều có thể được xem là một phần của quỹ dự trữ.

Một ví dụ điển hình là hơn 94.000 BTC thu hồi từ vụ hack Bitfinex năm 2016. Số Bitcoin này từng được đưa vào một số phép tính về lượng nắm giữ của chính phủ, nhưng các thủ tục liên quan đến bồi thường cho nạn nhân và xác định quyền sở hữu vẫn chưa khép lại.

Nếu khoảng 94.643 BTC được hoàn trả, lượng nắm giữ mà thị trường đang ước tính có thể giảm gần 30% mà không cần tới bất kỳ giao dịch bán nào.

Một yếu tố khác khiến số liệu thêm phức tạp là thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ vào tháng 10/2025 về việc thu giữ khoảng 127.271 BTC liên quan đến Chen Zhi, nhà sáng lập kiêm chủ tịch Prince Group tại Campuchia. Cơ quan công tố mô tả đây là vụ kiện tịch thu lớn nhất từ trước tới nay.

Xét về thời điểm và quy mô, diễn biến này trùng với giai đoạn các ước tính về lượng Bitcoin do chính phủ Mỹ nắm giữ tăng mạnh từ khoảng 198.000 BTC lên hơn 324.000 BTC.

Dù vậy, Bộ Tư pháp Mỹ chỉ cho biết đã khởi kiện tịch thu dân sự và số tài sản này đang được liên bang lưu giữ. Điều đó không đồng nghĩa chính phủ đã có quyền sở hữu cuối cùng, không còn bị ràng buộc bởi các nghĩa vụ pháp lý. Từ hồ sơ công khai hiện nay, cũng rất khó xác định liệu quy trình tịch thu đã hoàn tất hay chưa, tài sản đã được giải phóng khỏi các yêu cầu bồi thường hay chưa, và liệu số Bitcoin đó đã được chuyển sang tài khoản do Bộ Tài chính quản lý hoặc đưa vào tài khoản dự trữ hay chưa.

Việc thiếu thông tin minh bạch như vậy ảnh hưởng trực tiếp đến cách thị trường diễn giải các giao dịch on-chain. Vào ngày 15/7, 3.941 BTC và 37.000 ETH từ các ví liên quan đến chính phủ đã được chuyển sang Coinbase Prime trong khoảng 8 giờ.

Arkham ước tính giá trị giao dịch này vào khoảng 288,33 triệu USD.

Tuy nhiên, hiện chưa thể xác nhận đây chỉ là hoạt động chuyển nơi lưu ký, hợp nhất tài sản, xử lý hành chính hay là bước chuẩn bị cho một giao dịch được pháp luật cho phép, thậm chí là bán ra thực tế. Trong bối cảnh Cơ quan Mật vụ Liên bang Mỹ đã chọn Coinbase Prime làm nhà cung cấp dịch vụ lưu ký tài sản số quy mô lớn và dịch vụ giao dịch nâng cao, việc tài sản được chuyển tới cùng một điểm đến có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau.

Do đó, còn quá sớm để kết luận đây là động thái bán ra, nhưng cũng chưa đủ cơ sở để xem đó đơn thuần chỉ là chuyển lưu ký.

Ngoài Bitcoin, chính phủ Mỹ còn vận hành một quỹ dự trữ tài sản số riêng cho các loại tài sản số khác. Tuy nhiên, phạm vi quản lý càng rộng thì việc xác định quy mô tài sản thực tế càng trở nên khó khăn.

Đến nay, các thông tin như cơ quan nào đã báo cáo những loại tài sản nào, bao nhiêu tài sản đã đáp ứng điều kiện tịch thu cuối cùng, hay quy mô thực tế đã được chuyển vào các tài khoản do Bộ Tài chính quản lý và tài khoản dự trữ vẫn chưa được công bố.

Trong báo cáo tài sản số dài 166 trang công bố tháng 7/2025, Nhà Trắng cho biết Bộ Tài chính quản lý quỹ dự trữ và các tài khoản lưu ký, với nguồn hình thành chủ yếu từ tài sản bị tịch thu, đồng thời về nguyên tắc sẽ không bán Bitcoin.

Tuy nhiên, báo cáo này chỉ nêu rằng Bộ Tài chính đã gửi Nhà Trắng nội dung rà soát về việc thiết lập và quản lý quỹ dự trữ, chứ không công bố số dư cuối cùng theo từng cơ quan cũng như quy mô thực tế đã được đưa vào quỹ dự trữ.

Tại Quốc hội Mỹ, dự luật “Đạo luật hiện đại hóa dự trữ Mỹ năm 2026” đã được đề xuất. Dự luật này yêu cầu hợp nhất tài sản số liên bang về Bộ Tài chính, bắt buộc báo cáo chứng minh dự trữ theo quý, kiểm toán bởi bên thứ ba và tăng cường giám sát của Quốc hội.

Dự luật cũng đề xuất thời gian nắm giữ tối thiểu 20 năm đối với quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược. Tuy nhiên, do mới dừng ở giai đoạn đề xuất, văn bản này chưa thể giải quyết tranh cãi hiện nay về quy mô Bitcoin mà chính phủ Mỹ thực sự nắm giữ.

Xét cho cùng, trọng tâm của tranh cãi không nằm ở việc Mỹ có mua thêm Bitcoin hay không, mà là phải xác định rõ chính phủ đang thực sự nắm bao nhiêu Bitcoin. Nhiều ý kiến cho rằng Bộ Tài chính cần công bố tách bạch giữa lượng tài sản đã hoàn tất tịch thu, lượng tài sản vẫn đang trong quá trình tịch thu hoặc còn tranh chấp pháp lý, tài sản còn ràng buộc nghĩa vụ bồi thường hoặc yêu cầu từ chủ nợ, lượng đã được chuyển về Bộ Tài chính, lượng đã được đưa vào tài khoản dự trữ, cũng như các trường hợp đã được xử lý theo điều khoản ngoại lệ.

Thị trường Bitcoin từ lâu đề cao nguyên tắc “đừng tin, hãy kiểm chứng”. Nhưng với quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược của Mỹ, lượng thông tin để bên ngoài có thể kiểm chứng hiện vẫn rất hạn chế. Vì lý do an ninh của tài sản dự trữ quốc gia, chính phủ có thể không công bố địa chỉ ví hay khóa riêng, nhưng nếu ngay cả tổng lượng nắm giữ cũng không được công khai, việc duy trì niềm tin của thị trường sẽ tiếp tục là một bài toán khó.