Mối liên kết giữa các công ty chứng khoán và sàn tài sản số tại Hàn Quốc đang mở rộng nhanh, không chỉ dừng ở đầu tư cổ phần mà còn lan sang hợp tác dịch vụ và các thương vụ thâu tóm. Diễn biến này khiến cơ quan quản lý tài chính bắt đầu rà soát lại cách áp dụng nguyên tắc “tách bạch tài chính - tài sản số”.
Theo giới tài chính đầu tư ngày 10/8, Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc gần đây, theo đề nghị của Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS), đã gửi văn bản tới các công ty chứng khoán về những điểm cần lưu ý khi triển khai hoạt động liên quan đến tài sản số.
Hiệp hội cho biết số lượng thỏa thuận hợp tác giữa công ty chứng khoán và sàn tài sản số đang tăng lên. Trong trường hợp nội dung kinh doanh bị đánh giá là vi phạm nguyên tắc tách bạch hoặc bị xem là ủy thác hoạt động nghiệp vụ, doanh nghiệp có thể bị hạn chế triển khai dịch vụ.
Hiệp hội cũng đề nghị các công ty chứng khoán tự rà soát yếu tố pháp lý và trao đổi trước với FSS nếu muốn kết nối hệ thống giao dịch di động (MTS), giao dịch tại nhà (HTS) hoặc giao dịch trên web (WTS) với dịch vụ của các sàn tài sản số.
FSS cho biết động thái này không nhằm hạn chế hoạt động liên quan đến tài sản số của các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, do hiện chưa có tiêu chí chi tiết để xác định ranh giới giữa phần được phép và phần bị hạn chế, mỗi doanh nghiệp phải tự thiết kế cấu trúc dịch vụ, sau đó tiến hành thẩm định pháp lý và làm việc với cơ quan quản lý.
Yêu cầu rà soát trước được đưa ra trong bối cảnh mối liên kết về vốn và dịch vụ giữa các công ty chứng khoán và sàn tài sản số ngày càng mở rộng.
Tháng 5, Korea Investment & Securities đã đầu tư 80 tỷ won vào Coinone, qua đó nắm khoảng 20% cổ phần. Ngày 22/7, Đơn vị Tình báo Tài chính (FIU) thuộc Ủy ban Dịch vụ Tài chính đã tiếp nhận hồ sơ thông báo thay đổi cổ đông lớn của Coinone, sau khi Korea Investment & Securities và OKX Ventures gia nhập nhóm cổ đông.
Hai ngày sau, Coinone giới thiệu hạng mục “đầu tư cổ phiếu” trên ứng dụng của mình, cho phép người dùng chuyển sang nền tảng WTS của Korea Investment & Securities. Đây không phải mô hình giao dịch cổ phiếu trực tiếp ngay trên ứng dụng Coinone, mà là hình thức kết nối sang dịch vụ giao dịch bên ngoài của công ty chứng khoán.
Xu hướng đầu tư cổ phần vào các đơn vị vận hành sàn cũng tiếp tục gia tăng. Trong tháng 5, Hanwha Investment & Securities quyết định mua thêm 3,90% cổ phần tại Dunamu với giá khoảng 597,8 tỷ won. Samsung Securities, Samsung SDS và Samsung Card cũng quyết định mua tổng cộng 4,0% cổ phần Dunamu từ các công ty liên quan đến Kakao với giá 612,8 tỷ won.
Mối liên kết giữa các tập đoàn tài chính và sàn tài sản số còn mở rộng sang cả hoạt động thâu tóm quyền kiểm soát. Tháng 7, Mirae Asset Consulting, một đơn vị ngoài lĩnh vực tài chính thuộc Mirae Asset Group, công bố nâng tỷ lệ sở hữu dự kiến tại Korbit lên 97,15%, với tổng giá trị khoảng 141,4 tỷ won.
Khi Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc phê duyệt thương vụ vào ngày 9/7, tỷ lệ sở hữu dự kiến ban đầu là 92,06%. Sau đó, Mirae Asset Consulting phản ánh phần cổ phần mua bổ sung và nâng tỷ lệ nắm giữ dự kiến lên 97,15%.
Cơ quan này đánh giá thị phần của Korbit tính theo khối lượng giao dịch trong năm 2025 chỉ vào khoảng 0,5%, nên khả năng gây hạn chế cạnh tranh là không lớn. Đây cũng được xem là trường hợp đầu tiên một công ty thuộc tập đoàn tài chính thâu tóm một sàn tài sản số.
Naver Financial và Dunamu hiện cũng đang xúc tiến việc kết hợp thông qua một thương vụ hoán đổi cổ phần toàn diện. Nếu hoàn tất, Dunamu sẽ trở thành công ty con do Naver Financial sở hữu 100%. Tuy vậy, thương vụ này đến nay vẫn chưa hoàn tất.
Theo hồ sơ công bố, đại hội đồng cổ đông của hai bên dự kiến diễn ra vào ngày 19/11, còn ngày hoán đổi cổ phần dự kiến là 31/12.
Kakao và Kiwoom Securities cũng được cho là đang xem xét phương án xây dựng nền tảng kinh doanh tài sản số, trong đó có khả năng đầu tư cổ phần vào Bithumb. Tuy nhiên, hai bên cho biết chưa có nội dung cụ thể nào được chốt.
Khi hình thức liên kết giữa doanh nghiệp tài chính và sàn tài sản số ngày càng đa dạng, phạm vi giám sát của các cơ quan chức năng cũng mở rộng theo. Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc xem xét nguy cơ hạn chế cạnh tranh trong các thương vụ M&A; FIU thẩm định hồ sơ thay đổi cổ đông lớn và ban lãnh đạo của sàn; còn FSS kiểm tra phạm vi nghiệp vụ của công ty chứng khoán, khả năng phát sinh ủy thác hoạt động nghiệp vụ và nguy cơ vi phạm nguyên tắc tách bạch tài chính - tài sản số.
Nguyên tắc tách bạch tài chính - tài sản số không phải là quy định đã được luật hóa. Đây là định hướng chính sách được duy trì từ sau khi Chính phủ Hàn Quốc năm 2017 tuyên bố cấm các công ty tài chính nắm giữ, mua, nhận thế chấp và đầu tư cổ phần vào tài sản số.
Việc cơ quan chức năng liên tiếp chấp thuận các khoản đầu tư cổ phần của doanh nghiệp tài chính vào sàn tài sản số gần đây cho thấy rất khó diễn giải nguyên tắc này theo hướng cấm tuyệt đối. Tuy nhiên, các tiêu chí cho phép theo từng cấp độ như tỷ lệ sở hữu, mức độ tham gia quản trị, kết nối nền tảng hay phạm vi sử dụng thông tin khách hàng vẫn chưa rõ ràng.
Một nguồn tin trong ngành cho biết mối liên kết giữa doanh nghiệp tài chính và sàn tài sản số thực tế đã diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn thiếu cơ sở để tự đánh giá trước mô hình nào được phép, trong khi thị trường cần một bộ tiêu chí cụ thể để phân định rõ giữa đầu tư cổ phần, tham gia quản trị, kết nối nền tảng và sử dụng thông tin khách hàng.