Google DeepMind đã công khai mã nguồn cùng bộ trọng số của hai hệ thống AI dự báo thời tiết là WeatherNext 2 và WeatherNext Cyclones, qua đó cho phép giới nghiên cứu và các cơ quan khí tượng trực tiếp thử nghiệm hoặc phát triển các mô hình phái sinh.

Theo iThome Taiwan ngày 7/8, WeatherNext Cyclones có thể dự báo quỹ đạo, cường độ và phạm vi gió của xoáy thuận nhiệt đới sớm hơn trung bình 24 giờ so với các mô hình dự báo chủ đạo hiện nay, trong khi vẫn duy trì cùng mức độ chính xác.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature cho thấy dự báo trước 3 ngày của WeatherNext đạt độ chính xác tương đương dự báo trước 2 ngày của các mô hình thế hệ trước.

Dự báo xoáy thuận nhiệt đới từ lâu được xem là bài toán khó, do quỹ đạo và cường độ của hiện tượng này chịu tác động từ nhiều cơ chế khí tượng ở các quy mô khác nhau. Quỹ đạo chủ yếu bị chi phối bởi hoàn lưu khí quyển quy mô lớn, nên các mô hình thời tiết toàn cầu thường xử lý tương đối tốt. Trong khi đó, cường độ lại phụ thuộc nhiều vào các biến đổi nhiệt động lực học và đối lưu quanh tâm bão, vốn thường đòi hỏi mô hình khu vực có độ phân giải cao.

WeatherNext Cyclones được phát triển để đồng thời giải quyết cả hai bài toán trong cùng một mô hình AI. Hệ thống này có thể cùng lúc dự báo quỹ đạo, cường độ và sự thay đổi của phạm vi gió, với thời hạn dự báo tối đa 15 ngày.

Nhóm nghiên cứu cho biết mô hình được huấn luyện bằng dữ liệu khí quyển toàn cầu cùng khoảng 5.000 hồ sơ lịch sử về xoáy thuận nhiệt đới, nhằm học đồng thời quy luật biến động thời tiết và đặc điểm phát triển của loại hình thiên tai này.

Mô hình cũng cho kết quả tốt trong dự báo cường độ dù chỉ sử dụng dữ liệu đầu vào có độ phân giải lưới khoảng 28 km. Trước đây, cách tiếp cận truyền thống cho rằng cần dữ liệu có độ phân giải cao hơn để nắm bắt các biến thiên chi tiết gần tâm bão. Google DeepMind cho biết hiện vẫn chưa thể giải thích đầy đủ vì sao mô hình có thể khai thác đủ thông tin từ bộ dữ liệu tương đối thô, và xem đây là một hướng nghiên cứu tiếp theo.

Thay vì chỉ đưa ra một kịch bản duy nhất, WeatherNext tạo đồng thời nhiều kịch bản thời tiết rồi ước tính xác suất cho từng khả năng. Google cho biết đã tạo 50 kịch bản dự báo trong mùa bão năm 2025 và hiện nâng con số này lên 1.000, qua đó có thể theo dõi cả những tình huống xác suất thấp nhưng tác động lớn, như xoáy thuận nhiệt đới mạnh lên nhanh trong thời gian ngắn.

Trong mùa bão năm 2025, WeatherNext đã được dùng làm tài liệu tham khảo cho công tác dự báo của Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ. Google cho biết việc công khai lần này sẽ giúp các cơ quan khí tượng và giới nghiên cứu trực tiếp thử nghiệm mô hình hoặc phát triển các phiên bản phái sinh. Người dùng phổ thông hiện cũng có thể theo dõi các dự báo về nhiệt độ, lượng mưa, tốc độ gió và xoáy thuận nhiệt đới do WeatherNext tạo ra trên Google Weather Lab.