Tesla và SpaceX đã chốt hạt Grimes, bang Texas, làm địa điểm xây dựng Terafab, dự án nhà máy bán dẫn quy mô lớn với vốn đầu tư giai đoạn 1 khoảng 16,8 tỷ USD.

Theo Electrek và một số hãng tin nước ngoài ngày 6/8 giờ địa phương, khu đất được chọn nằm cách Houston khoảng một giờ lái xe về phía tây bắc. Khi hoàn thiện, dự án dự kiến có diện tích hơn 100 triệu foot vuông, tương đương khoảng 9,29 triệu m2. Tesla và SpaceX mô tả đây là cơ sở sản xuất chip lớn nhất thế giới.

Elon Musk gọi Terafab là “tòa nhà giá trị nhất Trái Đất”. Cùng ngày, SpaceX công bố ảnh phối cảnh và ảnh toàn cảnh dự án với bốn khối nhà hình chữ nhật cỡ lớn cùng hệ thống đường kết nối, đồng thời cho biết thiết kế vẫn có thể thay đổi.

Theo SpaceX, Terafab được thiết kế theo mô hình tích hợp dọc, tập trung toàn bộ các khâu logic, bộ nhớ, đóng gói và kiểm thử tại cùng một địa điểm.

Lượng chip sản xuất tại đây dự kiến phục vụ robot Optimus và Cybercab của Tesla, đồng thời đáp ứng nhu cầu cho các trung tâm dữ liệu trên không gian mà SpaceX đang theo đuổi. Tesla cho biết cả Tesla và SpaceX đều cần lượng chip vượt xa khả năng đáp ứng của nguồn cung toàn cầu hiện tại cũng như trong tương lai, với mục tiêu đạt hơn 1 terawatt năng lực tính toán mỗi năm.

SpaceX kỳ vọng Terafab sẽ giúp giảm phụ thuộc vào chuỗi sản xuất bán dẫn hiện tập trung ở một số doanh nghiệp Đông Á, qua đó củng cố nguồn cung chip ổn định hơn. Vốn cho giai đoạn 1 sẽ do Tesla và SpaceX cùng góp, và tổng mức đầu tư có thể tiếp tục tăng khi dự án mở rộng.

Dự án dự kiến tạo ra ít nhất 3.000 việc làm, trong đó phần lớn lao động sẽ được tuyển tại địa phương.

Terafab cũng làm dấy lên quan tâm liên quan đến nguồn nước. Dự án được đề xuất đặt gần hồ chứa Gibbons Creek, nguồn nước từng được dùng để làm mát cho một nhà máy nhiệt điện than đã đóng cửa từ năm 2018. SpaceX cho biết sẽ sử dụng nước từ hồ thay vì khai thác nước ngầm tại địa phương.

Dù vậy, phản đối đã bắt đầu xuất hiện. Khoảng 900 cư dân tại hạt Grimes đã ký kiến nghị yêu cầu tăng cường giám sát của cộng đồng đối với các dự án hạ tầng AI quy mô lớn.

SpaceX đồng thời đạt thỏa thuận chi trả 20 triệu USD mỗi năm cho hạt Grimes. Luật sư của SpaceX, Bucky Brannen, cho biết khoản này tương đương khoảng 78% số tiền công ty sẽ phải nộp nếu áp theo thuế tài sản.

Tại cuộc họp với người dân địa phương ngày 5/8, Riley Trettel, người phụ trách phát triển Terafab, cho biết SpaceX gần như sẽ triển khai dự án ngay lập tức. Jordan Buss, giám đốc cấp cao phụ trách môi trường, sức khỏe, an toàn và y tế của SpaceX, nhấn mạnh Terafab là dự án thiết yếu trong cuộc đua AI của Mỹ, đồng thời xem đây là vấn đề mang ý nghĩa chiến lược đối với nước Mỹ và rộng hơn là với phương Tây.

Tuy nhiên, quy mô dự án và mức độ chắc chắn của kế hoạch đầu tư vẫn còn gây tranh cãi. Khi Musk lần đầu công bố Terafab vào tháng 3, con số được nêu là 25 tỷ USD, trong khi lần này mức 16,8 tỷ USD được xác định là vốn cho giai đoạn 1.

Trong hồ sơ IPO tháng 5, SpaceX mô tả Terafab là một “khung tổng quát” và chưa kèm cam kết ràng buộc. Việc phân bổ quyền sở hữu trí tuệ cũng chưa được chốt, và không bên nào có nghĩa vụ bắt buộc phải tiếp tục tham gia dự án.

Trước đó, cũng từng xuất hiện nhận định cho rằng Tesla có thể không trực tiếp xây dựng nhà máy mà Intel sẽ đảm nhận vai trò sản xuất.

Terafab cũng không phải lời giải ngắn hạn cho tình trạng thiếu chip của Tesla. Nhà máy của Samsung Electronics tại Taylor, Texas đã bắt đầu sản xuất chip Tesla AI5, còn năm ngoái Tesla ký hợp đồng trị giá 16,5 tỷ USD với Samsung Electronics để sản xuất chip AI6 thế hệ tiếp theo.

Phần còn lại trong chuỗi cung ứng hiện do TSMC đảm nhiệm. Terafab được xem là khoản đầu tư dài hạn, dựa trên dự báo của Musk rằng nhu cầu tính toán của Tesla và SpaceX sẽ vượt tổng sản lượng của toàn bộ ngành bán dẫn.

Về quy mô, dự án này cũng được đánh giá là chưa từng có tiền lệ. Diện tích kế hoạch 100 triệu foot vuông của Terafab lớn hơn 10 lần tổng diện tích sàn của gigafab lớn nhất do TSMC vận hành.

TSMC hiện dự kiến đầu tư khoảng 165 tỷ USD để xây sáu nhà máy tại Arizona. Tuy nhiên, ngay cả cộng lại, quy mô này vẫn kém xa diện tích mà Terafab đưa ra. Đến nay cũng chưa có nhà máy nào đặt mục tiêu sản xuất ở mức 1 terawatt năng lực tính toán mỗi năm.

Electrek nhận định việc lựa chọn địa điểm, quá trình xin cấp phép và các cuộc họp với người dân đã giúp kế hoạch Terafab cụ thể hơn đáng kể so với thời điểm công bố hồi tháng 3. Dù vậy, vẫn còn khoảng cách giữa những gì được công bố ra bên ngoài và kế hoạch trình với nhà đầu tư. Đặc biệt, mức độ phản ánh khoản đầu tư 16,8 tỷ USD của giai đoạn 1 cùng các khoản rót vốn bổ sung sau đó vào báo cáo tài chính của Tesla sẽ là biến số quan trọng đối với cổ đông.