Các hãng PC toàn cầu đã bắt đầu đưa DRAM của ChangXin Memory Technologies (CXMT) vào một số mẫu laptop, cho thấy chip nhớ từ Trung Quốc đang từng bước được chấp nhận như một lựa chọn trong chuỗi cung ứng vốn do Samsung Electronics, SK hynix và Micron chi phối.

Theo TechRadar ngày 6/8, HP, Asus và Acer đã hoàn tất quy trình đánh giá đủ điều kiện đối với DRAM của CXMT vào khoảng giữa năm nay. Một số mẫu laptop đã bắt đầu sử dụng bộ nhớ của hãng này, nhưng hiện chưa được bán tại thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, quy mô áp dụng vẫn còn rất hạn chế. Số lượng sản phẩm chưa lớn, số model được trang bị cũng ít và phạm vi phân phối vẫn hẹp. Việc các hãng PC chưa mở rộng mạnh tay không chỉ liên quan đến chính sách của Mỹ, mà còn xuất phát từ mối quan hệ cung ứng lâu năm với Samsung Electronics, SK hynix và Micron, ba doanh nghiệp hiện nắm khoảng 90% nguồn cung DRAM toàn cầu.

Một lãnh đạo trong ngành PC cho biết do ba nhà cung cấp lớn nhất đang kiểm soát khoảng 90% thị trường toàn cầu, các hãng mua linh kiện phải rất thận trọng khi đưa CXMT vào chuỗi cung ứng. Theo người này, hiện vẫn chưa thể mua khối lượng lớn từ CXMT, trong bối cảnh thị trường thiếu hàng và các nhà sản xuất PC cũng không muốn làm phật ý các đối tác cung ứng hiện tại.

Đáng chú ý, CXMT không đơn thuần là lựa chọn giá rẻ. Giá DRAM của hãng được cho là không thấp hơn Samsung Electronics, trong khi việc đặt trước sản lượng vượt sang quý tiếp theo cũng không hề dễ dàng. Nguyên nhân được nhắc đến là nhu cầu cạnh tranh gay gắt trên thị trường, cùng với việc CXMT ưu tiên hỗ trợ mảng AI của Huawei.

Dù vậy, các hãng PC vẫn hoàn tất kiểm định CXMT để bổ sung thêm lựa chọn nguồn cung. Một quản lý chuỗi cung ứng làm việc với HP và Asus cho biết trong bối cảnh thị trường cực kỳ căng thẳng, họ không muốn bỏ qua một nguồn cung tiềm năng. Thông thường, việc đánh giá một nhà cung cấp DRAM mới có thể mất nhiều tháng, bao gồm các bước kiểm tra kỹ thuật, độ toàn vẹn tín hiệu, thiết kế nhiệt và xác thực nền tảng. Việc HP, Asus và Acer hoàn tất quy trình này đồng nghĩa họ đã sẵn sàng nếu cần chuyển đổi nguồn cung.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh đầu tư cho hạ tầng AI tăng mạnh. Nhu cầu bộ nhớ băng thông cao bùng nổ đang kéo năng lực wafer của các hãng bộ nhớ lớn rời khỏi DRAM phổ thông, qua đó ảnh hưởng dây chuyền tới PC, smartphone và toàn bộ thị trường linh kiện. Samsung Electronics trước đó cũng cho biết tình trạng khan hiếm RAM có thể còn kéo dài trong một thời gian.

Tác động lên thị trường đã bắt đầu rõ nét. Trong 12 tháng gần đây, giá RAM giao ngay đã tăng hơn 400%. Các hãng PC phải ưu tiên phân bổ bộ nhớ cho dòng cao cấp, đồng thời tăng giá trên toàn danh mục thêm hàng trăm USD. IDC dự báo thị trường PC toàn cầu năm nay sẽ giảm hơn 11%, trong khi điều kiện cung ứng có thể tiếp tục xấu đi vào cuối năm.

Ngành smartphone cũng đang chịu áp lực tương tự. Một số nhà sản xuất đã hạ cấu hình bộ nhớ về mức của thế hệ trước, trong khi số khác chuyển phần chi phí linh kiện tăng thêm vào giá bán. Xiaomi, Oppo và Vivo đều đã cắt giảm mục tiêu xuất xưởng năm 2026 ít nhất một lần. Ở các mắt xích phía dưới của chuỗi cung ứng, các hãng mainboard cũng phải gánh mức tăng khoảng 50% của chi phí bảng mạch in và theo đó hạ mục tiêu giao hàng.

Với Samsung Electronics, SK hynix và Micron, tác động ngắn hạn nhiều khả năng vẫn còn hạn chế. Việc chỉ có vài nghìn laptop giá rẻ sử dụng DRAM từ Trung Quốc chưa đủ làm xói mòn đáng kể quyền lực định giá hay cấu trúc lợi nhuận hiện tại của ba doanh nghiệp này.

Tuy nhiên, về dài hạn, ý nghĩa của diễn biến này có thể lớn hơn. Ba trong số năm hãng PC lớn nhất đã hoàn tất xác minh một nguồn cung thay thế. Nếu nguồn cung được nới lỏng hoặc lập trường của Mỹ với Trung Quốc thay đổi, chi phí và thời gian để chuyển thêm sản lượng sang CXMT có thể giảm đáng kể so với trước.

Phản ứng chính thức từ các hãng cũng cho thấy sự thận trọng. Acer không nêu đích danh nhà cung cấp, nhưng cho biết công ty đang hợp tác chặt chẽ với nhiều nhà sản xuất toàn cầu nhằm nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. HP từ chối bình luận, trong khi Asus không phản hồi câu hỏi. Hiện tại, động thái này chủ yếu vẫn mang tính chuẩn bị cho chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, hơn là một cuộc chuyển dịch quy mô lớn.