Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, cho rằng nỗi lo AI gây mất việc đang bị phóng đại và một số doanh nghiệp đã lấy công nghệ này làm lý do cho các đợt cắt giảm nhân sự vốn đã được lên kế hoạch từ trước.
Theo Business Insider ngày 6/8 (giờ địa phương), Kratsios đưa ra nhận định trên trong podcast “Moonshots With Peter Diamandis”. Ông nói có những trường hợp doanh nghiệp gắn việc sa thải với AI để câu chuyện dễ thu hút sự chú ý của truyền thông hơn.
Trong chương trình, Kratsios nhận định nhiều công ty đang “đổ lỗi cho AI hoặc viện dẫn AI để biện minh cho những đợt sa thải lẽ ra vẫn sẽ diễn ra”. Khi người dẫn chương trình Peter Diamandis nói rằng việc giảm nhân sự nhưng tạo ra doanh thu cao hơn có thể đẩy giá cổ phiếu đi lên, Kratsios đáp: “Chính xác”.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp Mỹ nhắc đến AI khi công bố kế hoạch tái cơ cấu. Uber, Snap, Block cùng nhiều công ty khác đều đã đề cập đến AI trong quá trình ra quyết định cắt giảm nhân sự. Tuy nhiên, một bộ phận giới kinh tế học vẫn hoài nghi về lập luận cho rằng AI là tác nhân trực tiếp gây ra các làn sóng sa thải quy mô lớn. Các cuộc khảo sát tại Mỹ cũng cho thấy lo ngại AI làm suy giảm việc làm đang ở mức cao.
Kratsios đồng thời bày tỏ cái nhìn lạc quan hơn về tác động dài hạn của AI đối với thị trường lao động. Theo ông, trong ngắn hạn, một số vị trí có thể bị thay thế bởi AI, nhưng đó là câu chuyện khác với việc doanh nghiệp dùng AI để giải thích cho mọi đợt cắt giảm nhân sự.
Quan điểm tương tự cũng từng được nêu ra trong ngành công nghệ. Hồi tháng 2, CEO OpenAI Sam Altman nói ông không biết “tỷ lệ chính xác”, nhưng thừa nhận có những trường hợp doanh nghiệp “tẩy rửa AI”, tức đổ lỗi cho AI cho những đợt sa thải vốn dĩ vẫn sẽ xảy ra. Dù vậy, ông cũng cho rằng trong một số trường hợp, AI thực sự đang thay thế một phần công việc. Theo cách nhìn này, cần tách bạch tác động thực tế của AI lên thị trường lao động với cách doanh nghiệp và truyền thông khuếch đại vấn đề.
Kratsios cũng chỉ trích xu hướng quá bi quan về AI vì cho rằng điều này đang làm méo mó nhận thức của công chúng. Ông nói nếu giới chính trị và ngành công nghệ chỉ liên tục lặp lại các câu chuyện về mất việc, rủi ro hay “đe dọa sinh học”, công chúng sẽ càng nhạy cảm hơn với những yếu tố đó, và việc dư luận xấu đi là điều dễ hiểu. Cách nhìn này cũng gần với quan điểm của một số nhân vật trong ngành, trong đó có CEO Nvidia Jensen Huang, người từng chỉ trích lập trường của nhóm “doomers”.
Sức nặng trong phát biểu của Kratsios đến từ chính vai trò hiện tại của ông tại Nhà Trắng. Sau khi được Thượng viện Mỹ phê chuẩn, ông đảm nhiệm cương vị Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, đồng thời là cố vấn chính sách khoa học - công nghệ cho Tổng thống Donald Trump. Trước đó, ông khởi nghiệp dưới trướng Peter Thiel, từng làm việc trong nhiệm kỳ đầu của Trump, sau đó gia nhập ScaleAI và trở lại Nhà Trắng sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Tại Nhà Trắng, Kratsios cũng tham gia xây dựng “AI Action Plan” của chính quyền Trump, được công bố vào tháng 7 năm ngoái. Kế hoạch này bao gồm việc đẩy nhanh cấp phép cho các trung tâm dữ liệu và hạ mức ưu tiên đối với các bang áp dụng những quy định AI bị coi là quá chặt. Gần đây, ông cũng công khai chỉ trích MoonshotAI vì chưng cất mô hình “Kimi K3” từ “Fable5” của Anthropic theo cách bị cho là không phù hợp.
Nhìn tổng thể, phát biểu của Kratsios nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt giữa tác động thực của AI đối với việc làm và cách doanh nghiệp sử dụng câu chuyện AI trong truyền thông về tái cơ cấu. Việc một quan chức phụ trách chính sách AI của chính phủ Mỹ công khai đề cập khả năng “thổi phồng” sa thải vì AI có thể ảnh hưởng đáng kể đến cách doanh nghiệp truyền đạt các quyết định cắt giảm nhân sự trong thời gian tới.