Việc Thượng viện Mỹ chưa thể đẩy nhanh tiến trình thông qua dự luật Clarity Act đang vô tình tạo lợi thế cho các doanh nghiệp crypto quy mô lớn, trong bối cảnh những công ty nhỏ hơn tiếp tục phải gánh chi phí tuân thủ và rủi ro từ khoảng trống pháp lý.

Ngày 6/8 (giờ địa phương), CryptoPolitan, IBD cùng một số nguồn tin cho biết các tên tuổi lớn như Coinbase và Circle đang chiếm ưu thế rõ rệt nhờ khả năng huy động vốn và đáp ứng yêu cầu cấp phép nhanh hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ, dự án tài chính phi tập trung (DeFi) và các ngân hàng cộng đồng vẫn phải chờ khung pháp lý mới, qua đó chịu thêm gánh nặng từ sự bất định kéo dài.

Khoảng cách này cũng đã phản ánh lên dòng vốn đầu tư và tiến độ cấp phép. ARK Invest của Cathie Wood đã nâng tỷ trọng nắm giữ cổ phần Coinbase và Circle. Trong khi đó, Circle hồi tháng 7 đã được chấp thuận ở cấp liên bang đối với mô hình ngân hàng tín thác quốc gia.

Ở chiều ngược lại, Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune vẫn chưa đưa ra bước tiến đáng kể nào ngoài tuyên bố sẽ thúc đẩy cuộc bỏ phiếu đầu tiên trong tuần này. Điều đó đồng nghĩa lợi thế đang nghiêng về các doanh nghiệp có đủ nguồn lực để thích ứng với môi trường quản lý liên tục thay đổi.

Trước đó, Thượng viện được kỳ vọng sẽ hoàn tất bản dự thảo hợp nhất vào giữa tháng 7, sau đó có khoảng bốn tuần để xử lý trước khi Hạ viện tiến hành bỏ phiếu. Tuy nhiên, để chấm dứt thủ tục filibuster, dự luật cần tối thiểu 60 phiếu ủng hộ, khiến đảng Cộng hòa khó có thể tự thông qua nếu không nhận được sự hậu thuẫn từ đảng Dân chủ.

Ngày 14/5, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đã đưa dự luật tiến thêm một bước với sự ủng hộ của toàn bộ thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa cùng hai nghị sĩ đảng Dân chủ. Sau đó, phe Dân chủ đề nghị bổ sung các điều khoản về đạo đức nhằm hạn chế quan chức cấp cao tham gia hoạt động kinh doanh tiền mã hóa. Dù vậy, nội dung này hiện chưa được phản ánh trong bản dự thảo hợp nhất, trong khi các bên vẫn tranh luận về phạm vi thẩm quyền của tổng chưởng lý cấp bang trong xử lý vi phạm đạo đức.

Quy mô dự luật cũng ngày càng phình to sau nhiều vòng chỉnh sửa. Theo Galaxy Research, bản dự thảo dài 278 trang hồi tháng 1 đã tăng lên 309 trang vào tháng 5. Sau khi tích hợp thêm nội dung từ Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện, văn bản này tăng thêm hơn 70 trang, chủ yếu liên quan đến các điều khoản bảo vệ người tiêu dùng.

Trọng tâm của Clarity Act là phân định thẩm quyền giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) dựa trên tính chất của từng token. Các sàn giao dịch tập trung sẽ phải tuân theo bộ quy tắc vận hành rõ ràng hơn, trong khi các giao thức DeFi phải đáp ứng các tiêu chuẩn hoạt động, bao gồm cả định nghĩa đối với validator và oracle. Tổ chức phát hành token có nghĩa vụ công bố thông tin, còn các đơn vị môi giới phải đăng ký ở cấp liên bang và tuân thủ quy định chống rửa tiền (AML). Theo các phân tích, cấu trúc chi phí này dễ được các doanh nghiệp lớn hấp thụ hơn.

Một điểm gây tranh cãi khác là khả năng tạo lợi suất của stablecoin. Anthony Scaramucci, nhà sáng lập SkyBridge Capital, chỉ trích ngành ngân hàng đang vận động hành lang vào phút chót nhằm ngăn dự luật được thông qua. Trong khi đó, CEO JPMorgan Jamie Dimon bày tỏ lo ngại rằng dự luật có thể mở đường cho các công ty crypto hoạt động và cạnh tranh mà không cần áp dụng các cơ chế an toàn tương đương với ngân hàng.

Ở chiều ủng hộ, thượng nghị sĩ Cynthia Lummis cho rằng dự luật này là một “khung công bố thông tin thân thiện với người tiêu dùng” dành cho tài sản số. Bà đồng thời bác bỏ các chỉ trích từ thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, nhấn mạnh dự luật đã thiết lập hơn 16 cơ chế nhằm ngăn chặn hoạt động tài chính bất hợp pháp.

Diễn biến thị trường cũng phần nào phản ánh độ trễ của tiến trình lập pháp. Bitcoin từ vùng khoảng 65.000 USD vào tuần trước đã giảm về quanh 64.300 USD. Bitfinex Research nhận định đà giảm không chỉ đến từ việc Clarity Act bị chậm lại, mà còn chịu tác động từ lập trường “diều hâu” của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), động thái Trump Media dịch chuyển lượng BTC trị giá 165 triệu USD, và lỗ hổng của Coldcard gây thiệt hại khoảng 1.367 BTC.

Tâm lý đầu tư cũng suy yếu. Dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay trong tháng 7 chỉ đạt khoảng 205 triệu USD, mức thấp nhất theo tháng kể từ khi sản phẩm này ra mắt.

Trên thị trường dự báo Polymarket, xác suất Clarity Act được thông qua trước năm 2026 đã giảm còn 23%. Trước đó, Galaxy Research từng ước tính khả năng này ở mức 67-75% vào giữa tháng 5. Citibank cũng cho rằng rủi ro pháp lý vẫn là một biến số lớn đối với triển vọng của Bitcoin và Ethereum.

Ngay cả khi Thượng viện thông qua dự luật, quy trình vẫn chưa khép lại. Quốc hội Mỹ sẽ còn phải điều chỉnh nội dung với phiên bản của Hạ viện, vốn đã được thông qua từ tháng 7/2025 với tỷ lệ 294-134, trước khi chuyển lên Tổng thống Mỹ Donald Trump để ký ban hành. Nếu bỏ lỡ mốc thời gian trong tuần này, quá trình xem xét tiếp theo có thể bị lùi sang tháng 9. Trong trường hợp tiếp tục chậm trễ, vấn đề này có thể bị đẩy sang giai đoạn bầu cử giữa kỳ, kéo dài thêm bất định và tiếp tục củng cố lợi thế cho các doanh nghiệp crypto lớn.

Theo các nguồn tin, vấn đề đáng chú ý lúc này không chỉ là liệu Clarity Act có được thông qua hay không, mà còn là ai đang hưởng lợi từ khoảng trống pháp lý hiện tại. Các doanh nghiệp lớn, với lợi thế về vốn và năng lực xử lý thủ tục cấp phép, có khả năng trụ vững tốt hơn, trong khi chi phí tuân thủ và rủi ro bất định tiếp tục đè nặng lên nhóm doanh nghiệp nhỏ.