Arthur Hayes, đồng sáng lập BitMEX, cho rằng làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) dựa vào nợ vay có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng tín dụng tương tự năm 2008. Theo ông, nếu kịch bản này xảy ra, các gói bơm thanh khoản của chính phủ sau đó có thể đưa Bitcoin vượt mốc 1 triệu USD.

Ngày 5/8 (giờ địa phương), Cointelegraph dẫn lời Hayes nhận định rằng dòng vốn đổ vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện lực nên được nhìn nhận như một khoản đầu tư hạ tầng sử dụng đòn bẩy tài chính, thay vì xếp cùng nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao.

Theo Hayes, thị trường đang đánh giá sai bản chất của hạ tầng AI. Ông cho rằng làn sóng AI hiện nay giống một chu kỳ tín dụng dễ đổ vỡ hơn là bong bóng dotcom năm 2000. Trong kịch bản các tổ chức cho vay tài trợ quá mức cho hoạt động xây dựng, còn đầu tư vốn cho AI bắt đầu hạ nhiệt, những bên vay có nền tảng tài chính yếu sẽ chịu áp lực trước tiên.

Hayes cũng cho rằng việc mở rộng hạ tầng AI có thể trở thành một yếu tố mới chi phối thanh khoản trên thị trường tiền số. Theo ông, sau một chu kỳ tín dụng đổ vỡ, phản ứng bơm thanh khoản có thể giúp Bitcoin phục hồi mạnh. Trước khi tăng vọt, giá đồng tiền này có thể đi ngang trong vùng 60.000-70.000 USD, thậm chí lùi về 50.000 USD, rồi sau đó vượt 1 triệu USD.

Với Ethereum, Hayes dự báo đồng tiền này có thể chạm 5.000 USD vào cuối năm. Ông cho biết Maelstrom do mình điều hành dự kiến xây dựng vị thế lớn thông qua việc bán quyền chọn bán Ethereum ở trạng thái out-of-the-money.

Nhận định trên nối tiếp các quan điểm gần đây của Hayes về mối liên hệ giữa AI và thanh khoản trên thị trường tiền số. Ngày 13/5, ông từng nói cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc có thể thúc đẩy tăng trưởng tín dụng ngân hàng và nguồn cung tiền pháp định, qua đó hỗ trợ Bitcoin. Đến ngày 4/6, Hayes lại cảnh báo các đợt IPO của doanh nghiệp AI quy mô lớn có thể hút vốn khỏi thị trường tiền số, đồng thời cho biết đã bán token Hyperliquid HYPE và Near (NEAR).

Quy mô đầu tư đứng sau cơn sốt AI cũng đang tăng nhanh. Theo Reuters, tổng vốn mà Microsoft, Meta, Oracle, Amazon và Alphabet cam kết đã lên tới 1.090 tỷ USD, phần lớn liên quan đến các hợp đồng trung tâm dữ liệu. Con số này gần gấp bốn lần mức nghĩa vụ thuê tài sản khoảng 285 tỷ USD mà các doanh nghiệp này ghi nhận trên báo cáo tài chính. Tuy nhiên, đây là tổng nghĩa vụ thanh toán trước chiết khấu và được phân bổ trong nhiều năm, nên không thể xem toàn bộ là nợ phát sinh ngay lập tức.

Áp lực tài chính giữa các công ty cũng không giống nhau. Nợ của Oracle tương đương khoảng 4,3 lần EBITDA, trong khi Alphabet, Amazon, Microsoft và Meta đều dưới 1 lần. Điều đó cho thấy trong cùng một chu kỳ mở rộng hạ tầng AI, có doanh nghiệp chịu sức ép đòn bẩy lớn hơn đáng kể so với phần còn lại.

Andrew Chang, nhà phân tích tại S&P Global, cho rằng cấu trúc thuê trung tâm dữ liệu của Oracle là một rủi ro đáng chú ý. Theo ông, các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu của Oracle có thời hạn 15-19 năm, trong khi hợp đồng ký với khách hàng thường không quá 5 năm. Độ vênh kỳ hạn giữa hợp đồng thuê dài và hợp đồng khách hàng ngắn càng lớn, rủi ro tài chính khi nhu cầu chững lại càng cao.

Dù vậy, kịch bản khủng hoảng, giải cứu bằng thanh khoản và đà tăng vọt của Bitcoin mà Hayes đưa ra hiện vẫn chỉ là giả định. Điều có thể thấy rõ hơn lúc này là quy mô đầu tư vào hạ tầng AI đang phình to rất nhanh, trong khi rủi ro tài chính không phân bổ đồng đều trong nhóm Big Tech. Vì vậy, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi liệu làn sóng đầu tư AI có chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận hay trở thành gánh nặng tín dụng mới, cũng như tác động của cú sốc này đối với thanh khoản tiền số.