Nhà máy Tesla tại Thượng Hải ghi nhận sản lượng cao kỷ lục trong tháng 6, song doanh số tại Trung Quốc vẫn tiếp tục suy giảm. Diễn biến này cho thấy đà tăng sản xuất chưa đi kèm với sự phục hồi của nhu cầu nội địa, trong khi cơ sở tại Thượng Hải ngày càng giữ vai trò trung tâm xuất khẩu của hãng.

Ngày 4/8 (giờ địa phương), Ars Technica cho biết Tesla đã sản xuất 93.579 xe tại Trung Quốc trong tháng 6, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, sản lượng đi lên không đồng nghĩa với sức mua trong nước cải thiện.

Theo số liệu của Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, doanh số Tesla tại thị trường Trung Quốc đã giảm theo quý trong hơn một năm qua. Một trong những nguyên nhân được nhắc tới là sức hút của mẫu sedan Model 3 suy giảm, khiến tốc độ tiêu thụ chậm lại rõ rệt. Trong bối cảnh nhu cầu nội địa yếu, nhà máy Thượng Hải ngày càng được sử dụng như một cứ điểm xuất khẩu.

Trong tháng 6, gần 40% số xe điện của Tesla sản xuất tại Trung Quốc được xuất khẩu. Tính chung quý II, hơn một nửa số xe rời nhà máy Thượng Hải đã được chuyển tới châu Âu, Canada và các thị trường châu Á khác. Tổng lượng xe xuất khẩu đạt 128.394 chiếc, nhỉnh hơn số xe bán cho người tiêu dùng Trung Quốc là 126.157 chiếc.

Đối với Tesla, khả năng sinh lời của nhà máy Thượng Hải vẫn đặc biệt quan trọng. Chi phí lao động thấp hơn so với Đức và Mỹ, nguồn linh kiện giá rẻ từ các nhà cung cấp trong nước, cùng chính sách hoàn thuế liên quan đến xuất khẩu của Trung Quốc, giúp cơ sở này tiếp tục được xem là một tài sản chiến lược. Trong bối cảnh biên lợi nhuận suy giảm, vai trò của một trung tâm sản xuất như vậy càng trở nên đáng chú ý.

Dù vậy, trong nội bộ Tesla đã xuất hiện các cuộc thảo luận về phương án tách mảng kinh doanh tại Trung Quốc khỏi hoạt động ở các thị trường còn lại. The Wall Street Journal tuần trước đưa tin một số lãnh đạo đã được giao xem xét việc tách bộ phận Trung Quốc và bộ phận ngoài Trung Quốc. Tesla sau đó phủ nhận công ty đang chuẩn bị cho bước đi này. Tuy nhiên, khả năng tái cơ cấu vẫn là vấn đề được thị trường theo dõi sát.

Những thay đổi trong môi trường pháp lý tại Mỹ cũng đang tác động đến việc điều chỉnh chuỗi cung ứng. Tại Mỹ, quy định mới cấm phần mềm trên xe kết nối có nguồn gốc từ Trung Quốc sẽ được áp dụng từ các mẫu xe đời 2027. Lệnh cấm đối với phần cứng có nguồn gốc từ Trung Quốc sẽ có hiệu lực từ các mẫu xe đời 2030. Vì vậy, Tesla hiện không nhập xe sản xuất tại Trung Quốc để bán tại Mỹ, đồng thời phối hợp với các nhà cung cấp ở Bắc Mỹ nhằm bảo đảm linh kiện không chứa yếu tố liên quan đến Trung Quốc ngoài dự kiến.

Tuy nhiên, các rào cản thương mại khó có thể là lời giải thích duy nhất cho khả năng Tesla “chia tay” Trung Quốc. Một bối cảnh trực tiếp hơn được nhắc tới là khả năng kết hợp với SpaceX. SpaceX đã bắt đầu sử dụng một phần lượng Cybertruck tồn kho cho hoạt động vận hành. Dù vậy, một số nhận định cho rằng mục tiêu lớn hơn là cải thiện khả năng tiếp cận nhà đầu tư.

Trước đó, Elon Musk từng đề nghị nới lỏng các điều kiện gia nhập chỉ số S&P500, trong đó có yêu cầu doanh nghiệp phải ghi nhận lãi liên tiếp 4 quý, nhằm phù hợp hơn với SpaceX. Tuy nhiên, đề xuất này không được chấp thuận. Tesla đã được đưa vào S&P500 từ cuối năm 2020. Vì thế, theo một số quan sát, nếu SpaceX sáp nhập với Tesla, nỗ lực của S&P500 trong việc tách SpaceX khỏi dòng vốn thụ động có thể không đạt mục tiêu.

Bài viết cũng cho biết từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Tesla và SpaceX đều giảm khoảng 25%. Mức biến động của SpaceX trong năm được tính theo mốc sau đợt IPO diễn ra vào tháng 6.

Vấn đề là một kịch bản sáp nhập như vậy khó tránh khỏi sự rà soát an ninh từ chính phủ Mỹ. SpaceX hiện có các hợp đồng quân sự trị giá hàng chục tỷ USD với chính phủ Mỹ, trong khi Tesla vẫn vận hành một cơ sở sản xuất quy mô lớn tại Trung Quốc. Với Tesla, nếu muốn bán được nhiều xe hơn mà vẫn duy trì lợi nhuận, hãng khó có thể dễ dàng từ bỏ nhà máy Thượng Hải. Tuy nhiên, khi Elon Musk liên tục nhấn mạnh rằng ông không còn xem Tesla chỉ là một hãng xe, giá trị chiến lược của nhà máy Thượng Hải và kế hoạch tái cấu trúc ở cấp tập đoàn có thể sớm phát sinh xung đột.