SpaceX đang tăng tốc kế hoạch mở rộng từ Internet vệ tinh sang thị trường viễn thông di động tại Mỹ. Công ty dự kiến đưa thế hệ vệ tinh Starlink Mobile mới vào hoạt động từ năm 2027, đồng thời bổ sung thêm băng tần để cải thiện chất lượng dịch vụ và hướng tới cạnh tranh trực tiếp với AT&T, Verizon và T-Mobile US.

Theo Business Insider ngày 5/8 (giờ địa phương), SpaceX có kế hoạch phóng vệ tinh Starlink Mobile thế hệ mới trong năm 2027 và triển khai phiên bản nâng cấp của dịch vụ này vào cuối năm.

Nguồn lực quan trọng trong kế hoạch trên là phần băng tần dự kiến tiếp nhận từ EchoStar. SpaceX muốn khai thác tổng cộng 65 MHz để nâng hiệu năng Starlink Mobile vượt xa hiện nay. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh gần đây, Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cho biết dịch vụ thế hệ mới có thể “tốt hơn 100 lần” so với Starlink Mobile hiện tại.

Ở giai đoạn này, Starlink Mobile chủ yếu đóng vai trò bổ sung, cho phép vệ tinh kết nối trực tiếp với smartphone tại khu vực không có sóng hoặc trong tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, SpaceX đang hướng tới thị trường đại chúng, thay vì chỉ dừng ở giải pháp liên lạc dự phòng.

Bà Shotwell nêu đích danh ba đối thủ mà SpaceX muốn cạnh tranh là AT&T, Verizon và T-Mobile US. Theo bà, nếu chất lượng dịch vụ được cải thiện đủ mạnh, SpaceX có thể thu hút một lượng đáng kể người dùng từ các nhà mạng hiện hữu.

Hiện tại, tại Mỹ, dịch vụ di động qua vệ tinh của Starlink đang được cung cấp thông qua hợp tác với T-Mobile US dưới tên gọi T-Satellite. Dù vậy, dịch vụ này vẫn chưa thể thay thế các gói cước 4G và 5G truyền thống. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hồi tháng 7, CEO T-Mobile US Srinivasan Gopalan cho biết dịch vụ vệ tinh - di động hiện chủ yếu mang tính hỗ trợ cho mạng lưới hiện có. Ngay cả trong mùa hè cao điểm, lưu lượng sử dụng cũng chỉ chiếm 0,0003% tổng lưu lượng trên toàn mạng T-Mobile US.

Để mở rộng quy mô, SpaceX dự kiến phát triển mô hình kết hợp giữa mạng vệ tinh và hạ tầng mặt đất, thay vì chỉ phụ thuộc vào vệ tinh. Bà Shotwell cho biết công ty có thể triển khai trên diện rộng các trạm phát sóng cỡ nhỏ, chi phí thấp, tích hợp ăng-ten Starlink. Thay vì mô hình dựa vào các trạm gốc quy mô lớn như nhà mạng truyền thống, SpaceX muốn sử dụng nhiều điểm phát sóng nhỏ hơn để tối ưu hiệu quả mạng.

CEO SpaceX Elon Musk cũng nhấn mạnh rằng mô hình kết hợp giữa vệ tinh và hạ tầng mặt đất có thể mang lại khả năng kết nối và băng thông cao hơn so với các nhà khai thác di động hiện nay.

Về mặt pháp lý, một phần điều kiện để mở rộng dịch vụ đã được tháo gỡ. Tháng 5 vừa qua, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã phê duyệt việc chuyển giao băng tần từ EchoStar cho SpaceX. Theo đó, SpaceX có thể sử dụng phần tần số này cho mạng vệ tinh, mạng mặt đất hoặc mô hình kết hợp cả hai.

Dù vậy, SpaceX vẫn còn nhiều thách thức nếu muốn trở thành đối thủ thực sự trên thị trường di động Mỹ. Công ty chưa công bố quy mô đầu tư cụ thể cho dự án, trong khi AT&T và Verizon cũng chưa đưa ra lập trường chính thức về kế hoạch này.

Theo giới quan sát trong ngành, thành bại của Starlink Mobile sẽ phụ thuộc vào việc dịch vụ có thể vượt khỏi vai trò kết nối vệ tinh cho tình huống khẩn cấp để trở thành một lựa chọn thay thế thực sự cho dịch vụ di động hay không.

Tham vọng của SpaceX là phá vỡ giới hạn của hạ tầng viễn thông truyền thống bằng mô hình kết hợp giữa vệ tinh và mạng mặt đất. Tuy nhiên, khả năng dịch vụ này thu hút thuê bao nhanh đến đâu khi đối đầu với các nhà mạng đã phủ hạ tầng toàn quốc sẽ chỉ có thể được kiểm chứng rõ ràng sau khi Starlink Mobile ra mắt trong năm 2027.