Thị trường robot ngoại cốt tại Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh, với phạm vi ứng dụng mở rộng từ y tế phục hồi sang hỗ trợ người cao tuổi, du lịch - giải trí và môi trường công nghiệp. Diễn biến này cho thấy Trung Quốc đang đẩy mạnh thương mại hóa Physical AI.

Theo Cryptopolitan ngày 4/8, IDC cho biết lượng robot ngoại cốt xuất xưởng tại Trung Quốc trong năm 2025 ước đạt khoảng 26.000 chiếc, đưa quy mô thị trường vượt 1,6 tỷ nhân dân tệ. Đây cũng là lần đầu tiên IDC công bố thống kê chính thức về thị trường robot ngoại cốt tại nước này.

IDC đánh giá năm 2025 là cột mốc mới của ngành robot ngoại cốt Trung Quốc trong giai đoạn thương mại hóa. Thị trường hiện được chia thành ba mảng chính gồm y tế phục hồi, hỗ trợ người dùng và công nghiệp, với tốc độ tăng trưởng khác biệt rõ giữa các phân khúc.

Trong đó, y tế phục hồi là phân khúc tạo doanh thu lớn nhất. Quy mô thị trường đạt khoảng 1,42 tỷ nhân dân tệ, chiếm phần lớn tổng doanh thu toàn ngành, dù lượng xuất xưởng chỉ vào khoảng 3.200 chiếc. Nhu cầu chủ yếu đến từ các trung tâm phục hồi chức năng tại bệnh viện, phòng khám chuyên khoa và cơ sở điều trị.

Theo IDC, già hóa dân số, nhu cầu phục hồi chức năng gia tăng, quá trình nội địa hóa thiết bị nhập khẩu và việc mở rộng dịch vụ phục hồi cơ bản đã giúp mảng y tế trở thành phân khúc trưởng thành nhất. Ở lĩnh vực này, Fourier Intelligence, Chengtian Technology và Milebot được ghi nhận đã xây dựng năng lực cạnh tranh đáng kể.

Ở chiều ngược lại, phân khúc hỗ trợ người dùng phổ thông đang dẫn đầu về sản lượng. Doanh thu mảng này đạt khoảng 110 triệu nhân dân tệ, song lượng xuất xưởng lên tới khoảng 19.000 chiếc, tương đương hơn 70% tổng sản lượng toàn thị trường.

IDC cho rằng đà tăng trưởng chủ yếu đến từ việc giá bán giảm và sự mở rộng của “kinh tế bạc”. Nhu cầu hỗ trợ đi lại, leo núi và du lịch ở nhóm người tiêu dùng từ 50 tuổi trở lên đang tăng nhanh, qua đó thúc đẩy sự mở rộng của thị trường đại chúng.

Tại Trung Quốc, dịch vụ cho thuê robot ngoại cốt tại các điểm du lịch cũng đã xuất hiện. Ở Vạn Lý Trường Thành, du khách có thể mặc thiết bị để giảm tải khi leo dốc. Tại núi Thái Sơn, tỉnh Sơn Đông, Taishan Culture Tourism Group đang vận hành 500 bộ thiết bị do Conqing Technology cung cấp. Mỗi thiết bị nặng khoảng 1,8 kg và có thể hoạt động tối đa 8 giờ sau một lần sạc. Đội ngũ vận hành tại chỗ cho biết tỷ lệ sử dụng trong mùa cao điểm có thể đạt 80%.

Trong khi đó, thị trường robot ngoại cốt công nghiệp vẫn đang ở giai đoạn đầu. Các sản phẩm ứng dụng trong kho bãi, nhà máy ô tô, hạ tầng điện lực và hiện trường ứng phó khẩn cấp ghi nhận khoảng 3.800 chiếc xuất xưởng, tương ứng quy mô thị trường khoảng 80 triệu nhân dân tệ.

Lợi thế về giá được xem là yếu tố then chốt giúp thị trường robot ngoại cốt Trung Quốc mở rộng nhanh. Tại Canton Fair ở Quảng Châu hồi tháng 4, một doanh nghiệp Trung Quốc đã bắt đầu nhận đặt trước robot ngoại cốt phục hồi với giá 1.200 USD, trong khi giá bán cuối cùng được dự báo dưới 10.000 nhân dân tệ. Một video ghi lại cảnh khách mua từ Argentina mặc thiết bị và tự đứng dậy đã lan truyền trên Douyin qua hình thức phát trực tiếp, kéo theo hàng trăm đơn đặt hàng.

Theo một báo cáo của Viện Xúc tiến Công nghiệp Robot Hàn Quốc, nền tảng tạo nên lợi thế giá của doanh nghiệp Trung Quốc đến từ năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng tích lũy trong ngành xe điện và pin. Báo cáo nhận định, với sự hỗ trợ của nhà nước, ngành robot Trung Quốc đã hình thành nền tảng chung dựa trên sự kết hợp giữa chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất và nguồn nhân lực R&D.

Thị trường đầu tư cũng đang nóng lên nhanh chóng. IDC cho biết trong năm 2025, lĩnh vực robot ngoại cốt tại Trung Quốc ghi nhận 19 thương vụ đầu tư, với tổng vốn huy động đạt 2,2 tỷ nhân dân tệ, tăng mạnh so với mức 8 thương vụ và 292 triệu nhân dân tệ của năm 2024. Các doanh nghiệp trong ngành cũng đẩy mạnh mở rộng ra nước ngoài. Hypershell, hãng robot ngoại cốt phục vụ giải trí, đã bán hơn 30.000 thiết bị trên toàn cầu và đang xúc tiến kế hoạch gia nhập thị trường Hàn Quốc trong năm nay.

Dù vậy, ngành này vẫn đối mặt với rủi ro từ bên ngoài. Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã cấm nhập khẩu robot hình người và robot bốn chân sản xuất tại Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia. Robot ngoại cốt không nằm trực tiếp trong phạm vi biện pháp này, nhưng do sử dụng chuỗi cung ứng tương đồng, lĩnh vực này vẫn khó tránh khỏi sức ép chính trị. Vì vậy, thị trường robot ngoại cốt Trung Quốc nhiều khả năng sẽ phải đồng thời mở rộng nhu cầu trong nước, thúc đẩy xuất khẩu và theo dõi chặt tác động từ các rào cản thương mại.