ChatGPT và Roblox nhiều khả năng sẽ bị Liên minh châu Âu xếp vào diện “nền tảng trực tuyến siêu lớn” (VLOP). Nếu được chỉ định, hai dịch vụ này sẽ phải tuân thủ loạt yêu cầu chặt chẽ theo Đạo luật Dịch vụ số (DSA), gồm kiểm soát nội dung độc hại và công bố báo cáo minh bạch định kỳ.

Theo Gigazine, ngày 30/7 (giờ địa phương), Ủy ban châu Âu đang triển khai thủ tục để xếp ChatGPT và Roblox vào diện VLOP. Quyết định này có thể được đưa ra sớm nhất vào tháng 8.

Theo quy định, cơ chế VLOP áp dụng với các dịch vụ trực tuyến có số người dùng hoạt động hàng tháng tại EU vượt 45 triệu. ChatGPT và Roblox đều được cho là đã đáp ứng ngưỡng này.

Khi bị xếp vào diện VLOP, đơn vị vận hành phải đánh giá những rủi ro mà dịch vụ có thể gây ra, đồng thời đưa ra biện pháp giảm thiểu theo DSA. Doanh nghiệp cũng phải nộp báo cáo minh bạch định kỳ và đóng phí thường niên cho Ủy ban châu Âu để bù đắp chi phí giám sát.

Động thái này cho thấy EU đang áp dụng cùng một khung quản lý đối với các dịch vụ số có quy mô người dùng lớn, bất kể loại hình hoạt động. ChatGPT là dịch vụ hội thoại dựa trên AI, trong khi Roblox là nền tảng game và nội dung do người dùng tạo ra. Dù khác mô hình, cả hai vẫn có thể cùng bị xếp vào diện VLOP.

Hiện đã có 19 dịch vụ được xếp vào diện VLOP theo DSA, gồm Amazon, YouTube, X, TikTok và Instagram, cùng các công cụ tìm kiếm như Google và Bing. Nếu bổ sung ChatGPT và Roblox, phạm vi điều chỉnh của DSA sẽ mở rộng thêm sang AI tạo sinh và nền tảng game.

Mức xử phạt theo DSA cũng rất nặng. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu hằng năm. Trong tháng 7, AliExpress đã bị phạt 550 triệu euro vì vi phạm DSA. Đây được xem là án phạt lớn nhất kể từ khi đạo luật này có hiệu lực, do không ngăn chặn đầy đủ việc phân phối hàng hóa bất hợp pháp và các rủi ro liên quan.

Theo đánh giá của thị trường, việc ChatGPT và Roblox có thể bị xếp vào diện VLOP không chỉ phản ánh việc hai nền tảng đáp ứng tiêu chí về số người dùng. Điều đó cũng đồng nghĩa hai công ty có thể phải gánh thêm nghĩa vụ mới, từ tăng cường hệ thống quản lý nội dung độc hại đến nâng cao minh bạch và chi phí tuân thủ.

Diễn biến này cũng cho thấy xu hướng EU đưa AI tạo sinh và cộng đồng game vào cùng khung quản lý với mạng xã hội, thương mại điện tử và công cụ tìm kiếm. Với những nền tảng tăng trưởng người dùng nhanh, năng lực tuân thủ quy định được dự báo sẽ trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng bên cạnh năng lực công nghệ.