Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc (FSS) ngày 30/7 phát cảnh báo người tiêu dùng sau khi ghi nhận giao dịch ETF theo hình thức ủy thác tại các ngân hàng tăng mạnh, trong khi phần lớn là giao dịch ngắn hạn nhưng khách hàng vẫn chủ yếu chọn hình thức thu phí trả trước, làm chi phí phát sinh cao hơn đáng kể.
Theo FSS, trong giai đoạn từ tháng 1/2025 đến tháng 5/2026, 6 ngân hàng gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori, SC First Bank và NH Nonghyup đã phân phối ETF ủy thác với tổng giá trị 64 nghìn tỷ won và 1,03 triệu giao dịch.
Quy mô bán ra hằng tháng tăng 8,8 lần, từ 1.200 tỷ won vào tháng 12/2025 lên 10.800 tỷ won vào tháng 5/2026. Trong cùng kỳ, doanh thu phí ủy thác theo tháng tăng 10,2 lần, từ 10,2 tỷ won lên 103,6 tỷ won. Tổng doanh thu phí ủy thác ETF mà các ngân hàng thu được trong thời gian khảo sát đạt 586,4 tỷ won.
Dữ liệu của FSS cho thấy thời gian nắm giữ bình quân chỉ là 42 ngày, trong khi số hợp đồng bình quân mỗi khách hàng lên tới 5,5. Xét theo thời gian nắm giữ, 62,7% giao dịch được bán ra trong vòng 1 tháng, 85,9% trong vòng 3 tháng và 94,6% trong vòng 6 tháng. Riêng các hợp đồng được tất toán trong chưa đầy 10 ngày chiếm 37,9%.
Dù đặc điểm nổi bật là giao dịch ngắn hạn, tới 91,7% hợp đồng được tất toán trong vòng 6 tháng vẫn áp dụng phí trả trước. Đây là khoản phí khách hàng thanh toán một lần ngay khi tham gia, thường ở mức khoảng 1% giá trị đầu tư. Trong khi đó, phí trả sau thường vào khoảng 1% mỗi năm và được tính theo thời gian nắm giữ thực tế, nên với các khoản đầu tư ngắn hạn, phương án này thường có lợi hơn.
FSS cho biết nếu áp dụng nguyên tắc dùng phí trả sau cho các hợp đồng tất toán trong vòng 1 năm và phí trả trước cho các hợp đồng nắm giữ trên 1 năm, tổng mức phí hợp lý chỉ vào khoảng 54,5 tỷ won. Tuy nhiên, số phí thực tế các ngân hàng đã thu lên tới 394,8 tỷ won, cao gấp 7,2 lần mức này.
Trong cùng giai đoạn, tổng lợi nhuận hiện thực hóa của khách hàng từ các giao dịch ETF ủy thác đạt 2.910 tỷ won. Phần phí ủy thác mà ngân hàng thu tương đương 13,6% khoản lãi này.
FSS cũng lưu ý một nguyên nhân khác khiến chi phí tăng lên là nhiều tài khoản đặt mục tiêu lợi nhuận quá thấp. Tỷ lệ tài khoản đặt mục tiêu lợi nhuận dưới 5% là 58,1%, trong đó 20,8% đặt dưới 3%. Khi ngưỡng chốt lời quá thấp, cơ chế bán tự động dễ được kích hoạt thường xuyên hơn; nếu tiếp tục tái đầu tư, khách hàng có thể phải trả phí trả trước nhiều lần.
Cơ quan này nêu ví dụ một nhà đầu tư ngoài 70 tuổi rót 100 triệu won và giao dịch ETF 13 lần trong khoảng 5 tháng đã phải trả 17,04 triệu won phí trả trước. Nếu chọn phí trả sau trong cùng điều kiện, tổng phí chỉ còn 560 nghìn won, đồng thời giá trị đầu tư cuối cùng sẽ cao hơn 24,21 triệu won so với phương án trả trước.
Tuổi bình quân của nhóm nhà đầu tư tham gia sản phẩm này là 59, trong đó nhóm từ 65 tuổi trở lên chiếm 29,9%. Kênh giao dịch chủ yếu là tại quầy, chiếm 93,3%.
FSS khuyến nghị nhà đầu tư nếu dự kiến giao dịch ETF trong thời gian ngắn nên ưu tiên chọn phí trả sau để giảm chi phí. Cơ quan này cũng cảnh báo việc đặt mục tiêu lợi nhuận quá thấp, chẳng hạn 1-3%, có thể dẫn tới tần suất giao dịch dày hơn và làm phí tăng thêm.
Theo FSS, giao dịch ETF ủy thác qua ngân hàng có tổng chi phí, bao gồm phí ủy thác, cao hơn so với việc nhà đầu tư tự mua bán trực tiếp qua ứng dụng giao dịch trên di động của công ty chứng khoán. Vì vậy, sản phẩm này không phù hợp với chiến lược mua đi bán lại trong ngắn hạn.
FSS đồng thời nhấn mạnh, ngay cả khi mua sản phẩm qua ngân hàng, nhà đầu tư vẫn có thể chịu lỗ theo biến động giá của ETF cổ phiếu. Ngoài ra, do ngân hàng thực hiện lệnh trên cơ sở chỉ thị của khách hàng, việc khớp lệnh có thể diễn ra theo từng phần hoặc chậm hơn thời điểm đặt lệnh, khiến mức giá thực tế khác với giá tại thời điểm nhà đầu tư đưa ra chỉ thị.
Trong thời gian tới, FSS sẽ lập tổ công tác chung với khối ngân hàng và các hiệp hội liên quan để rà soát toàn bộ cơ chế phí của mảng ủy thác, bao gồm cả ETF. Nội dung xem xét sẽ bao gồm cấu trúc và tính hợp lý của phí trả trước, phí trả sau, phí tất toán trước hạn và phí giao dịch, qua đó bàn phương án giảm gánh nặng chi phí cho người tiêu dùng.
Cơ quan này cũng sẽ kiểm tra liệu các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh trong mảng ủy thác của ngân hàng có phản ánh đúng lợi suất của khách hàng và lợi ích của người tiêu dùng tài chính hay không. Đồng thời, FSS yêu cầu các ngân hàng chấm dứt cách bán hàng thiên về giao dịch ngắn hạn, phụ thuộc vào năng lực từng nhân viên tại chi nhánh, để chuyển sang mô hình tư vấn và phân phối phù hợp hơn với quy mô tài sản, độ tuổi, mục tiêu và thời hạn đầu tư của khách hàng.