Tesla ghi nhận khoản lỗ 112 triệu USD do đánh giá lại tài sản số (Bitcoin) trong quý II, trong bối cảnh giá tiền mã hóa đi xuống. Dù chưa xác nhận bán lượng Bitcoin đang nắm giữ, hãng vẫn phải ghi nhận khoản lỗ này vào lợi nhuận ròng theo chuẩn kế toán hiện hành của Mỹ.

Theo CryptoSlate ngày 23/7 (giờ địa phương), Tesla đã hạch toán khoản lỗ đánh giá lại tiền mã hóa trị giá 112 triệu USD trước thuế. Sau thuế, lợi nhuận ròng dành cho cổ đông phổ thông giảm 87 triệu USD, trong khi lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) giảm 0,02 USD.

Trong bản cập nhật gửi cổ đông quý II, Tesla cho biết giá trị ghi sổ của tài sản số tính đến ngày 30/6 là 674 triệu USD, giảm từ 786 triệu USD vào cuối tháng 3. Mức giảm này đến từ việc đánh giá lại theo giá trị hợp lý vào cuối kỳ, bất kể doanh nghiệp có bán tài sản hay không.

Vấn đề cốt lõi nằm ở cách ghi nhận kế toán. Theo chuẩn mực hiện hành của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Tài chính Mỹ (FASB), tài sản số do doanh nghiệp nắm giữ phải được đánh giá lại theo giá trị hợp lý mỗi quý, và phần biến động giá được ghi nhận ngay vào lợi nhuận ròng.

Điều đó đồng nghĩa khi giá tăng, doanh nghiệp ghi nhận lãi chưa thực hiện; ngược lại, khi giá giảm, khoản lỗ chưa thực hiện cũng phải phản ánh trên báo cáo kết quả kinh doanh. Nói cách khác, ngay cả khi chưa bán Bitcoin, biến động giá vẫn có thể làm thay đổi lợi nhuận theo quý.

Tuy nhiên, Tesla không đưa khoản lỗ này vào chỉ tiêu điều chỉnh dùng để phản ánh hiệu quả hoạt động. Hãng cho biết đã cộng lại khoản lỗ đánh giá lại 112 triệu USD khi tính EBITDA điều chỉnh trong quý II, qua đó đưa chỉ tiêu này lên 3.273 tỷ USD. Diễn biến trên cho thấy tác động chủ yếu mang tính kế toán đối với lợi nhuận ròng, thay vì dòng tiền thực chi.

Thị trường cũng đang theo dõi khả năng Tesla đã thay đổi lượng Bitcoin nắm giữ. Theo công bố vào cuối tháng 3, hãng sở hữu 11.509 Bitcoin (BTC), với giá mua là 386 triệu USD.

Dù vậy, tài liệu gửi cổ đông quý II không nêu số lượng Bitcoin hiện nắm giữ cũng như liệu công ty có bán bớt hay không. Tính đến ngày 23/7, trang quan hệ nhà đầu tư của Tesla cũng chưa công bố báo cáo quý theo mẫu Form 10-Q.

Vì thế, hiện chưa thể xác định liệu giá trị ghi sổ giảm hoàn toàn do Bitcoin mất giá hay một phần đến từ hoạt động bán ra. Giới quan sát đang chờ báo cáo quý chính thức để biết Tesla có công bố lượng Bitcoin nắm giữ và chi tiết giao dịch hay không.

Xét trên quy mô bảng cân đối kế toán, mức độ tiếp xúc của Tesla với tiền mã hóa vẫn khá nhỏ. Cuối quý II, giá trị tài sản số 674 triệu USD chỉ tương đương khoảng 0,45% tổng tài sản 148.524 tỷ USD.

Khác với các doanh nghiệp xem Bitcoin là tài sản tài chính cốt lõi, Tesla hiện chỉ nắm giữ tiền mã hóa như một phần nhỏ trong tổng tài sản.

Tuy nhiên, do biến động giá lớn, khoản mục này vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh từng quý. Trước đó, Tesla từng ghi nhận khoảng 600 triệu USD lãi đánh giá lại trong quý IV năm ngoái theo cùng chuẩn giá trị hợp lý, qua đó hỗ trợ lợi nhuận ròng.

Điều này cho thấy cùng một quy tắc kế toán có thể giúp cải thiện kết quả khi giá tăng, nhưng cũng nhanh chóng trở thành yếu tố kéo giảm lợi nhuận khi giá đi xuống. Nếu Tesla tiếp tục công bố EBITDA điều chỉnh theo cách hiện nay, biến động giá tiền mã hóa nhiều khả năng vẫn sẽ được phản ánh vào lợi nhuận theo chuẩn GAAP, nhưng bị loại khỏi các chỉ tiêu điều chỉnh.