Thị trường stablecoin tại Mỹ có thể bước vào một đợt tái cơ cấu mới khi thời hạn hoàn tất quy định chi tiết của GENIUS Act đang đến gần. Việc áp dụng đầy đủ các yêu cầu về dự trữ, kiểm toán định kỳ, cấp phép và chống rửa tiền được dự báo sẽ khiến lợi thế nghiêng mạnh về các nhà phát hành lớn, vốn có đủ nguồn lực để đáp ứng chi phí tuân thủ.

Theo CryptoSlate ngày 3/7 (giờ địa phương), GENIUS Act yêu cầu các quy định chi tiết phải được hoàn thiện trong vòng một năm kể từ khi luật được ban hành, trong đó mốc 18/7 được xem là thời điểm quan trọng. Sau thời điểm này, các nhà phát hành sẽ phải vận hành một hệ thống tuân thủ đầy đủ, bao gồm quản lý tài sản dự trữ, kiểm toán độc lập, cơ chế hoàn trả, cấp phép và giám sát giao dịch.

Giới chuyên môn đánh giá đây là tín hiệu cho thấy stablecoin đang dần được đưa vào khuôn khổ pháp lý chính thức tại Mỹ. Tuy nhiên, bộ quy định mới cũng có thể tạo ra rào cản gia nhập lớn đối với các tổ chức phát hành quy mô vừa và nhỏ. Mike McCluskey, CEO của tx, và Zahir Ebtikar, CSO của Plasma, đều cho rằng tác động lớn nhất không nằm ở giấy phép, mà ở cấu trúc chi phí tuân thủ phát sinh thường xuyên.

Theo Ebtikar, các khoản chi như tài khoản dự trữ tách biệt, kiểm toán độc lập hàng tháng, đội ngũ nhân sự tuân thủ chuyên trách và hệ thống AML đều là chi phí cố định. Ông cho rằng dù quy mô lưu hành là 200 triệu USD hay 2 tỷ USD, phần chi phí nền tảng không chênh lệch đáng kể, khiến áp lực đè nặng hơn lên các đơn vị nhỏ.

Thực tế, thị trường stablecoin hiện đã tập trung cao vào một số doanh nghiệp lớn. Dữ liệu từ DefiLlama cho thấy tổng vốn hóa stablecoin vào khoảng 311,5 tỷ USD, trong đó riêng USDT và USDC chiếm khoảng 80%. Quy mô lưu hành của USDT đạt 184,4 tỷ USD, còn USDC ở mức 73,3 tỷ USD.

GENIUS Act quy định tài sản bảo chứng cho stablecoin phải được nắm giữ dưới dạng tài sản có tính thanh khoản cao, như tiền gửi không kỳ hạn, trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn, repo qua đêm và quỹ thị trường tiền tệ được chính phủ hậu thuẫn. Luật cũng yêu cầu việc xác minh hàng tháng phải do công ty kế toán đã đăng ký thực hiện, đồng thời CEO và CFO phải trực tiếp ký xác nhận số liệu dự trữ. Bên cạnh đó, nhà phát hành được xếp vào nhóm tổ chức tài chính theo Bank Secrecy Act và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ xác minh khách hàng, sàng lọc đối tượng bị trừng phạt và giám sát giao dịch.

Cách tạo doanh thu của các nhà phát hành cũng sẽ thay đổi. Luật cấm trả lãi hoặc chia lợi nhuận cho người dùng chỉ vì nắm giữ token. Điều này đồng nghĩa hiệu quả kinh doanh của mô hình phát hành stablecoin sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào lợi suất từ tài sản dự trữ và khả năng kiểm soát kênh phân phối.

Bài viết cũng nêu ví dụ để cho thấy chênh lệch về cấu trúc chi phí. Với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng ở mức 3,74%, một stablecoin có quy mô 200 triệu USD có thể tạo ra khoảng 7,5 triệu USD lợi suất dự trữ mỗi năm. Tuy nhiên, nếu chi phí kiểm toán, pháp lý, cấp phép và hệ thống AML lên tới 15 triệu USD mỗi năm, khả năng có lãi sẽ rất thấp. Trong khi đó, với nhà phát hành quy mô 10 tỷ USD, cùng mức chi phí này chỉ tương đương khoảng 4% trên khoản lợi suất dự trữ 374 triệu USD.

Đối với các nhà phát hành có quy mô dưới 10 tỷ USD, luật cho phép lựa chọn cơ chế quản lý ở cấp bang. Dù vậy, bang đó phải được xác nhận có tiêu chuẩn thực chất tương đương với chuẩn liên bang. Ebtikar nhận định quy định này bề ngoài có vẻ như một cơ chế bảo vệ doanh nghiệp nhỏ, nhưng trên thực tế lại có thể trở thành giới hạn tăng trưởng, bởi khi quy mô vượt 10 tỷ USD, nhà phát hành sẽ phải chuyển sang cơ chế giám sát liên bang trong vòng 360 ngày.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến cho rằng quy định mới có thể giúp thu hút thêm dòng vốn tổ chức. McCluskey cho biết các tổ chức này từ lâu đã chờ đợi một khuôn khổ tuân thủ đủ chặt để vượt qua quy trình thẩm định nội bộ, hơn là chờ một đột phá công nghệ. Theo ông, những tài sản đáp ứng chuẩn pháp lý như stablecoin do ngân hàng phát hành hoặc USDC của Circle có thể trở thành sản phẩm dễ tiếp cận hơn đối với bộ phận tài chính doanh nghiệp và nhà đầu tư tổ chức.

Cuộc đua giành kênh phân phối cũng được dự báo sẽ nóng lên. Nhóm OpenUSD, với hơn 140 doanh nghiệp tham gia gồm Visa, Mastercard và Coinbase, đang thúc đẩy mô hình chia sẻ lợi suất dự trữ cho các bên trong hệ sinh thái. Những doanh nghiệp sở hữu mạng lưới phân phối lớn có thể chấp nhận gánh chi phí tuân thủ để đổi lấy lợi thế thị trường.

Kể từ ngày 18/7/2028, các stablecoin thanh toán không do tổ chức phát hành được cấp phép hoặc nhà phát hành nước ngoài đủ điều kiện phát hành sẽ khó tiếp cận rộng rãi người dùng tại Mỹ. Khi đó, các token nằm ngoài phạm vi điều chỉnh có thể mất khả năng niêm yết trên sàn và suy giảm thanh khoản.

Tổng thể, GENIUS Act không chỉ nâng chuẩn an toàn và củng cố niềm tin đối với stablecoin, mà còn biến hoạt động phát hành thành một lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn và hạ tầng tuân thủ bài bản. Với thị trường, mốc 18/7 không đơn thuần là thời điểm hoàn thiện tính pháp lý cho stablecoin, mà còn là bước khởi đầu cho quá trình phân hóa rõ rệt giữa các nhà phát hành đủ sức thích nghi với cấu trúc chi phí mới và phần còn lại.