Cuộc đua thâu tóm công ty tài chính tại Hàn Quốc đang nóng lên, khi dư địa tăng trưởng cho vay hộ gia đình thu hẹp và mô hình lợi nhuận phụ thuộc vào biên lãi ròng (NIM) bộc lộ giới hạn. Trong bối cảnh đó, các công ty tài chính được xem là bước đệm để ngân hàng và tập đoàn tài chính mở rộng sang mảng tín dụng phi ngân hàng, từ tài chính ôtô, tài chính trả góp, cho thuê tài chính đến tài chính doanh nghiệp.

Theo giới tài chính, ngày 1/7, KakaoBank gần đây công bố kế hoạch thúc đẩy thương vụ mua 100% cổ phần Mastern Capital. Hanwha Life đã được chọn là bên đàm phán ưu tiên trong thương vụ Acuon Capital, trong khi Sh Suhyup Bank cũng đang cân nhắc phương án mua lại một công ty tài chính để mở rộng danh mục phi ngân hàng.

Giá trị giấy phép hoạt động tài chính được chú ý trở lại

Lý do lớn nhất khiến các công ty tài chính trở thành mục tiêu săn đón là giấy phép kinh doanh chuyên biệt trong lĩnh vực tín dụng. Dù không có chức năng nhận tiền gửi, nhóm công ty này vẫn có thể triển khai nhiều nghiệp vụ như tài chính trả góp, cho thuê thiết bị, cho thuê tài chính, cho vay doanh nghiệp và tài chính đầu tư.

Nhờ đó, các định chế tài chính có thêm dư địa mở rộng sang tài trợ tài sản, dịch vụ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, thậm chí tham gia một phần vào mảng tài chính đầu tư vốn khó triển khai trực tiếp dưới mô hình ngân hàng. Giới trong ngành đánh giá đây là một hướng mở rộng kinh doanh tương đối hiệu quả.

Một yếu tố khác thúc đẩy sức hút của các công ty tài chính là áp lực từ tài trợ dự án bất động sản (PF) đã dịu bớt. Trước đây, nhóm doanh nghiệp này kém hấp dẫn do lo ngại nợ xấu liên quan đến PF. Tuy nhiên gần đây, mức độ phơi nhiễm với PF giảm xuống, trong khi tỷ trọng các khoản vay cầu nối rủi ro cao cũng đi xuống, giúp rủi ro toàn ngành phần nào hạ nhiệt. Khi gánh nặng PF giảm, giá trị khai thác của giấy phép tài chính chuyên biệt lại được nhìn nhận rõ hơn.

KakaoBank, Sh Suhyup Bank và Hanwha Life theo đuổi những mục tiêu khác nhau

Kế hoạch mua Mastern Capital của KakaoBank được xem là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng dùng công ty tài chính để tiến vào thị trường tín dụng phi ngân hàng. KakaoBank cho biết thương vụ này sẽ giúp ngân hàng sở hữu giấy phép và nền tảng vận hành cần thiết để gia nhập lĩnh vực nói trên.

Đây cũng là bước đi đầu tiên của KakaoBank nhằm mở rộng ra ngoài mảng ngân hàng bán lẻ và dịch vụ tài chính số, vốn là trọng tâm của ngân hàng kể từ khi thành lập.

Sau khi hoàn tất thủ tục, KakaoBank dự kiến bắt đầu với mảng tài chính trả góp để gia nhập thị trường tài chính ôtô. Ngân hàng cũng có kế hoạch hợp tác với các đối tác bên ngoài, như nền tảng phân phối ôtô, để ra mắt dịch vụ trả góp trực tuyến, trước khi mở rộng sang cho thuê tài chính và dịch vụ cho thuê.

Về trung và dài hạn, KakaoBank đặt mục tiêu mở rộng danh mục tín dụng sang tài chính doanh nghiệp dành cho hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời tiến sang các mảng tài chính đầu tư.

Sh Suhyup Bank cũng đang xem xét các mục tiêu tiềm năng trong lĩnh vực công ty tài chính để mở rộng hoạt động phi ngân hàng. Năm ngoái, ngân hàng này đã mua một công ty quản lý tài sản, qua đó tạo nền tảng cho công ty con phi ngân hàng đầu tiên.

Tuy nhiên, lợi nhuận của Sh Suhyup Bank hiện vẫn phụ thuộc lớn vào mảng ngân hàng. Vì vậy, nhu cầu bổ sung thêm các công ty con phi ngân hàng như công ty tài chính hoặc công ty chứng khoán vẫn liên tục được nhắc tới trong ngành.

Về dài hạn, mục tiêu chuyển đổi thành tập đoàn tài chính holding cũng đòi hỏi Sh Suhyup Bank phải xây dựng một danh mục phi ngân hàng đủ quy mô, nên phương án mua công ty tài chính được xem là một lựa chọn đáng cân nhắc. Dù vậy, việc chuyển đổi sang mô hình holding còn cần những thủ tục thể chế như sửa đổi Luật Hợp tác xã nghề cá, nên hiện vẫn là bài toán trung và dài hạn.

Theo giới tài chính, Sh Suhyup Bank hiện không nghiêng về phương án bơm vốn lớn để mua ngay lập tức, mà tiếp tục theo dõi liệu có xuất hiện tài sản phù hợp về giá hay không. Ngân hàng này được cho là sẽ ưu tiên khả năng tạo hiệp lực và năng lực vốn hơn là mở rộng quy mô bằng mọi giá.

Sự quan tâm tới công ty tài chính cũng không chỉ giới hạn trong khối ngân hàng. Các tập đoàn tài chính lớn xem đây là tài sản chiến lược để tăng cường hiệp lực với các công ty con hiện có như bảo hiểm và chứng khoán, đồng thời mở rộng phạm vi hoạt động tín dụng.

Gần đây, Acuon Capital thu hút sự chú ý của thị trường sau khi Hanwha Life được chọn là bên đàm phán ưu tiên. Acuon Capital đang nắm cổ phần tại Acuon Savings Bank, nên nếu thương vụ hoàn tất, Hanwha Life có thể xây dựng danh mục tài chính bao phủ bảo hiểm, chứng khoán, công ty tài chính và cả ngân hàng tiết kiệm.

Theo đó, công ty tài chính không còn chỉ được nhìn nhận như doanh nghiệp chuyên tài trợ trả góp ôtô, mà ngày càng được đánh giá là một trụ cột của mảng tín dụng phi ngân hàng trong các tập đoàn tài chính.

Nguồn cung hạn chế, cạnh tranh M&A gia tăng

Dù cùng nhắm tới công ty tài chính, mục tiêu của từng định chế lại khác nhau. Với ngân hàng, đây là kênh bổ sung nguồn thu ngoài lãi và mở rộng hoạt động phi ngân hàng. Với các tập đoàn tài chính, đây là tài sản chiến lược để tăng hiệp lực trong hệ sinh thái hiện có.

Giới trong ngành cho rằng nếu kết hợp được tệp khách hàng, nền tảng và năng lực phân tích dữ liệu vào hoạt động của công ty tài chính, doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả bán hàng và khai thác thêm nhu cầu mới.

Tuy nhiên, việc mua lại công ty tài chính không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ tăng ổn định ngay lập tức. Nhóm doanh nghiệp này khá nhạy cảm với lãi suất thị trường và điều kiện huy động vốn; trong giai đoạn kinh tế chậm lại, rủi ro nợ xấu cũng có thể tăng nhanh.

Ngoài ra, dù gánh nặng PF đã giảm, chất lượng tài sản của một số công ty quy mô vừa và nhỏ vẫn cần được kiểm tra kỹ. Thị trường dự báo cuộc cạnh tranh M&A trong ngành sẽ được quyết định bởi khả năng tăng vốn sau khi sở hữu giấy phép, năng lực quản trị rủi ro và mức độ tạo hiệp lực với hoạt động hiện hữu.

Một nguồn tin trong ngành nhận định, khi ngân hàng mở rộng sang lĩnh vực phi ngân hàng, các mảng thường được cân nhắc đầu tiên là bảo hiểm và chứng khoán, nhưng đây không phải lúc nào cũng là những lĩnh vực dễ gia nhập. Trong bối cảnh đó, công ty tài chính trở thành lựa chọn thực tế hơn. Theo nguồn tin này, công ty tài chính còn có thể đảm nhiệm một phần chức năng ngân hàng đầu tư như tài chính doanh nghiệp và tài chính đầu tư, nên được nhiều tổ chức quan tâm.

Nguồn tin cũng cho biết nhu cầu đối với các tài sản mục tiêu hiện ở mức cao, trong khi nguồn cung có thể mua lại lại hạn chế, khiến mức độ cạnh tranh trên thị trường ngày càng gay gắt. Sau M&A, yếu tố quan trọng hơn cả là xác lập định hướng trung và dài hạn, đồng thời xây dựng hệ thống quản trị rủi ro để bảo đảm an toàn hoạt động.