World Cup tại Bắc Mỹ được dự báo sẽ là kỳ đại hội bóng đá có mức độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo cao bậc nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, phía sau những công nghệ khiến nhiều hãng tin gọi đây là “World Cup AI” lại là một lực lượng lao động dữ liệu âm thầm trải dài từ châu Á đến châu Phi.

Giải đấu sẽ đưa vào sử dụng hàng loạt công nghệ như bóng tích hợp cảm biến, hệ thống theo dõi thời gian thực, bắt việt vị bằng AI và trợ lý AI dành cho 48 đội tuyển tham dự.

Theo Rest of World ngày 23/6/2026 (giờ địa phương), để các hệ thống này vận hành, một lượng lớn lao động dữ liệu tại Ấn Độ, Campuchia, Philippines và nhiều nước khác phải trực tiếp xem video trận đấu, rồi phân loại và gắn thẻ các tình huống như chuyền bóng, dứt điểm hay tắc bóng để tạo dữ liệu huấn luyện cho AI.

Phân tích dữ liệu đã hiện diện trong bóng đá hơn 20 năm qua. Hiện nay, gần như mọi đội tuyển quốc gia và nhiều CLB lớn đều sử dụng dữ liệu cho công tác chiêu mộ, huấn luyện, xây dựng chiến thuật và phòng ngừa chấn thương.

Rafael Grohmann, giáo sư tại Khoa Truyền thông thuộc Đại học Toronto, cho rằng bóng đá từ lâu đã phụ thuộc vào các công việc hậu trường này, từ trước cả làn sóng AI hiện nay. Theo ông, các khâu phân tích dữ liệu có giá trị gia tăng cao chủ yếu tập trung ở một số quốc gia giàu, trong khi công việc gán nhãn dữ liệu lại dồn về các đô thị ở Đông Âu, châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á.

Nhiều người làm công việc gán nhãn dữ liệu từng là cầu thủ hoặc có hiểu biết sâu về bóng đá.

Rest of World dẫn lời một cầu thủ đang thi đấu tại Philippines cho biết anh đã làm công việc gán nhãn dữ liệu khoảng một năm tại Packingsports, chi nhánh ở Manila của công ty phân tích dữ liệu Impact có trụ sở tại Đức.

Công việc của anh là xem các trận đấu ở châu Âu rồi gắn thẻ những tình huống như chuyền bóng, dứt điểm và tắc bóng. Vào các giai đoạn có giải đấu lớn như FIFA World Cup hay UEFA European Championship, nhu cầu dữ liệu từ đội bóng, giới phân tích và truyền thông tăng mạnh, kéo theo khối lượng công việc cũng tăng đáng kể.

Tại Rio de Janeiro, Brazil, một lao động gán nhãn dữ liệu tự do chuyên xử lý các trận bóng địa phương cho biết dữ liệu anh nhập nhiều khả năng được dùng cho hoạt động cá cược thể thao.

Người này nhận khoảng 60 euro cho mỗi trận, chưa kể chi phí đi lại, để nhập theo thời gian thực các dữ liệu chính như bàn thắng, phạt góc, thẻ phạt và penalty (phạt đền). Theo anh, các công ty cá cược phải điều chỉnh kèo theo thời gian thực thay vì chờ báo cáo chính thức, nên nếu dữ liệu được gửi chậm, người làm có thể bị cắt giảm, thậm chí mất toàn bộ thù lao.

Scott Powers, giáo sư chuyên về phân tích thể thao tại Đại học Rice, cho biết các thuật toán thị giác máy tính đang từng bước tự động hóa những phần việc vốn trước đây do lao động gán nhãn dữ liệu thực hiện thủ công. Dù vậy, ông nói hiện vẫn chưa có bằng chứng cho thấy AI tạo sinh đã tạo ra một cuộc cách mạng trong bóng đá.

Kỳ World Cup lần này được dự báo mang về khoảng 9 tỷ USD doanh thu, qua đó có thể trở thành sự kiện thể thao có doanh thu cao nhất từ trước đến nay.