AI tạo sinh đang dần trở thành kênh tham khảo việc làm quen thuộc của người chuẩn bị gia nhập thị trường lao động, kéo theo lo ngại rằng những doanh nghiệp có độ hiện diện trực tuyến thấp sẽ bị bỏ qua ngay từ giai đoạn đầu của quá trình tuyển dụng.

Theo ITmedia ngày 22/6/2026 (giờ địa phương), một số doanh nghiệp cho biết khi đặt câu hỏi cho các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) về những công ty đáng cân nhắc trong ngành, tên của họ không xuất hiện trong phần trả lời.

Lo ngại này xuất phát từ những dấu hiệu sụt giảm số lượng ứng viên. Một doanh nghiệp cho biết đợt nhận hồ sơ thực tập hè dành cho sinh viên sẽ tốt nghiệp năm 2028, diễn ra ngay sau kỳ nghỉ Golden Week, chỉ ghi nhận lượng hồ sơ bằng khoảng một nửa so với các năm trước.

Khi rà soát nội bộ, doanh nghiệp này phát hiện khoảng một nửa số người tham gia khảo sát trong các cuộc phỏng vấn tuyển dụng năm ngoái cho biết đã sử dụng LLM trong quá trình tìm việc.

Doanh nghiệp sau đó thử đặt câu hỏi cho nhiều LLM về ngành nghề và các công ty được khuyến nghị, nhưng tên của họ vẫn không xuất hiện. Theo đánh giá nội bộ, một trong những nguyên nhân có thể là việc cắt giảm chi phí quảng bá khiến mức độ hiện diện trên web suy giảm.

Cùng với xu hướng đó, khái niệm LLMO cũng bắt đầu được nhắc đến nhiều hơn trong tuyển dụng. Đây là việc tối ưu hóa nội dung để các AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay Perplexity có thể trích dẫn hoặc đề xuất thông tin về doanh nghiệp.

Trong giới tuyển dụng, ngày càng phổ biến quan điểm cho rằng LLMO không còn chỉ là câu chuyện của marketing mà đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuyển dụng.

Mức độ thâm nhập của AI trong nhóm sinh viên vì thế cũng trở nên khó có thể xem nhẹ. Theo khảo sát của Mynavi, khoảng hai phần ba người dự kiến tốt nghiệp năm 2026 cho biết họ sử dụng AI trong quá trình tìm việc.

Khảo sát của công ty dịch vụ việc làm Gakuzo cũng cho thấy 40% sinh viên từng dùng AI tạo sinh để chuẩn bị cho quá trình tìm việc. Tuy nhiên, một khảo sát khác lại ghi nhận khoảng 70% Gen Z chưa sử dụng AI tạo sinh khi tìm việc hoặc chuyển việc, phản ánh giai đoạn chuyển tiếp khi mức độ sử dụng đang tăng lên nhưng vẫn còn một bộ phận lớn chưa tham gia.

Dù vậy, việc LLM nhanh chóng thâm nhập vào hoạt động tìm việc được cho là bắt nguồn từ một vấn đề mang tính cấu trúc: người chuẩn bị đi làm thiếu những kênh tư vấn đủ tin cậy để tham khảo. Năng lực cũng như mức độ vận hành của các trung tâm hỗ trợ nghề nghiệp tại trường đại học hiện có sự chênh lệch lớn.

Có trường được sinh viên tin tưởng, nhưng cũng có nơi nhu cầu tập trung vào tư vấn viết bài giới thiệu bản thân và luyện phỏng vấn quá lớn, khiến nhà trường khó bố trí đủ nhân sự phụ trách. Thậm chí, ở một số trường, sinh viên chỉ đến sát thời điểm tốt nghiệp mới biết có bộ phận hỗ trợ liên quan; cũng có trường không có đơn vị hỗ trợ việc làm riêng.

Thị trường tư vấn việc làm tư nhân cũng được cho là chưa mang lại lựa chọn ổn định cho sinh viên. Các công ty giới thiệu nhân sự phục vụ tuyển dụng người mới đi làm hiện được chia thành nhóm sở hữu cơ sở dữ liệu chuyên biệt và nhóm chỉ có dữ liệu ở mức sơ cấp.

Vì vậy, dù cùng một tên doanh nghiệp, nhóm thứ nhất có thể ưu tiên hiển thị các vị trí kỹ thuật, trong khi nhóm thứ hai lại đưa lên trước những tin tuyển dụng như bán điện thoại. Điều đó đồng nghĩa điểm khởi đầu sự nghiệp của sinh viên có thể thay đổi chỉ từ việc họ nhấp vào quảng cáo nào trước.

Gần đây, ngay cả các đơn vị chuyên tuyển dụng người mới đi làm cũng bị cho là có xu hướng điều hướng ứng viên sang những lĩnh vực mang lại lợi nhuận cao hơn. Từ khoảng giai đoạn 2024-2025, đã xuất hiện nhiều trường hợp ứng viên được dồn về các công ty tư vấn hoặc một số doanh nghiệp tích hợp hệ thống (SI) do phí giới thiệu cao và khả năng chốt tuyển dụng dễ hơn. Một số đơn vị cũng tích cực kết nối ứng viên sang mô hình SES và các công ty phái cử, nơi quy trình có thể hoàn tất chỉ trong một ngày.

Nhiều tài khoản trên mạng xã hội (SNS) gắn nhãn “tư vấn sự nghiệp” cũng bị đánh giá là thiên về mục tiêu doanh thu liên kết, trong khi kinh nghiệm làm việc thực tế của không ít trường hợp lại không rõ ràng.

Trong bối cảnh đó, LLM đang trở thành một kênh tham khảo luôn sẵn sàng và, ít nhất trên bề mặt, có vẻ trung lập hơn đối với sinh viên. Với doanh nghiệp, vấn đề giờ đây không còn chỉ là tăng cường quảng bá tuyển dụng, mà là việc điểm chạm thông tin đầu tiên của ứng viên đang chuyển từ công cụ tìm kiếm và hội chợ việc làm sang câu trả lời do AI tạo ra.

Điều này đồng nghĩa những doanh nghiệp có độ hiện diện trực tuyến càng thấp sẽ càng dễ rơi vào thế bất lợi trong cuộc cạnh tranh tuyển dụng thời gian tới.