Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản lần đầu tiên đóng cửa trên mốc 72.000 điểm sau khi chính phủ công bố kế hoạch đầu tư 10.500 tỷ yen cho “AI vật lý”, qua đó kích hoạt dòng tiền vào nhóm cổ phiếu bán dẫn và robot.

Theo Cryptopolitan ngày 22/6/2026 (giờ địa phương), Nikkei 225 chốt phiên ở 72.353,96 điểm, tăng 1,55% so với phiên trước. Đây cũng là phiên thứ bảy liên tiếp chỉ số này lập đỉnh đóng cửa mới.

TOPIX tăng 1,29%, lên 4.097,26 điểm và cũng xác lập mức cao kỷ lục. Trong phiên, cả hai chỉ số đều ghi nhận đỉnh mới.

Động lực chính của thị trường đến từ chiến lược quy mô lớn của chính phủ Nhật Bản nhằm thúc đẩy AI vật lý. Thủ tướng Sanae Takaichi đang thúc đẩy định hướng mở rộng AI từ lĩnh vực phần mềm sang thiết bị công nghiệp, robot và các dây chuyền sản xuất.

Trong giai đoạn trước mắt, chính phủ sẽ phân bổ 10.500 tỷ yen ngân sách cho lĩnh vực robot và máy móc công nghiệp. Đồng thời, Nhật Bản dự kiến triển khai kế hoạch đầu tư dài hạn với quy mô 370 nghìn tỷ yen, bao gồm cả khu vực công và tư, đến năm 2040.

Danh mục đầu tư gồm 17 lĩnh vực và 62 công nghệ cốt lõi, trong đó có bán dẫn, robot, drone, máy tính lượng tử, hàng không vũ trụ, an ninh mạng, nhiệt hạch và công nghiệp biển. Chính phủ Nhật Bản cũng dự kiến bổ sung 29 nghìn tỷ yen để xây dựng hạ tầng AI, bao gồm hạ tầng truyền thông không dây thế hệ mới, truyền thông quang và cáp ngầm.

Trên thị trường chứng khoán, các cổ phiếu được hưởng lợi từ xu hướng này đồng loạt đi lên. Renesas Electronics tăng 6,49%, Rohm tăng 3,14%. Advantest, doanh nghiệp sản xuất thiết bị kiểm tra bán dẫn, tăng 1,35%, còn Tokyo Electron tăng 3,24%. SoftBank Group, một trong những mã được thị trường xem là hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI, cũng tăng 1,87%.

Nhóm cổ phiếu robot tăng mạnh hơn cả, với Yaskawa Electric tăng 9,02% và Fanuc tăng 8,10%. Xét theo ngành, nhóm kim loại màu dẫn đầu thị trường với mức tăng 7,57%, tiếp theo là thiết bị điện và thủy tinh - gốm sứ.

Đợt mở rộng đầu tư lần này cũng gắn với bài toán dân số của Nhật Bản. Trong 20 năm tới, lực lượng lao động tiềm năng của nước này có thể giảm khoảng 15 triệu người. Hiện tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động là 59,6%. Vì vậy, Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư vào AI và tự động hóa bằng robot để bù đắp tình trạng thiếu hụt nhân lực.

Nhật Bản vốn đã có lợi thế cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực tự động hóa sản xuất. Nước này đang vận hành 419 robot công nghiệp trên mỗi 10.000 lao động trong ngành sản xuất, với tổng số robot công nghiệp lắp đặt đạt 435 nghìn chiếc. Tính đến năm 2024, sản lượng robot công nghiệp xuất xưởng đã vượt 160 nghìn chiếc, chiếm 38% tổng xuất khẩu robot toàn cầu.

Trong tuần qua, các động thái chính sách khác cũng cho thấy cùng một định hướng. Ngày 16/6, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất cơ bản lên 1%. Cùng ngày, hai bộ bắt đầu xem xét chương trình bắt buộc thu hồi pin xe điện. Đến ngày 18/6, Hiệp hội Ngân hàng Nhật Bản cảnh báo về rủi ro tấn công mạng dựa trên AI. Một ngày sau, Ban Chiến lược AI Nhật Bản công bố dự thảo đánh giá liên tục các quy định pháp lý liên quan đến AI.

Diễn biến này cho thấy thị trường Nhật Bản không chỉ phản ứng với biến động giá cổ phiếu trong ngắn hạn, mà còn đặt kỳ vọng vào chu kỳ đầu tư công nghiệp dài hạn gắn với AI, bán dẫn, robot, hạ tầng viễn thông và an ninh mạng. Trong thời gian tới, giới đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi tốc độ triển khai thực tế của các dự án cũng như mức độ lan tỏa sang khu vực tư nhân.