Khủng hoảng tài chính trong ngành phát sóng Hàn Quốc đang trở thành tâm điểm sau khi JTBC nộp đơn xin phục hồi doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng cần sớm rà soát lại khung chính sách đối với truyền hình trả tiền, lĩnh vực đang chịu sức ép kép từ sụt giảm thuê bao và nguồn thu suy yếu.

Tại hội thảo về tái thiết chính sách truyền hình trả tiền trước những thay đổi cấu trúc của thị trường phát sóng - truyền thông, do Hiệp hội Truyền hình cáp Hàn Quốc tổ chức ngày 22/6, ông Lee Jong-gwan, chuyên gia cao cấp của hãng luật Sejong, cảnh báo nếu bỏ lỡ thời điểm điều chỉnh chính sách trong ngắn hạn, thị trường có thể chứng kiến một “JTBC thứ hai”.

Theo ông Lee, hệ quả dài hạn nghiêm trọng nhất từ vụ việc của JTBC là nguy cơ thu hẹp đầu tư vào sản xuất nội dung. Nếu tâm lý e ngại đầu tư lan rộng, xu hướng rời bỏ các nền tảng truyền thống và chuyển dịch thuê bao sang OTT sẽ còn tăng nhanh.

Ông cũng cho rằng khoảng trống chính sách đã kéo dài nhiều năm. Kể từ khi IPTV triển khai dịch vụ truyền hình trực tuyến vào năm 2009, rồi Netflix gia nhập thị trường Hàn Quốc năm 2016, thị trường đã biến động mạnh nhưng gần như không có biện pháp nới lỏng quy định đáng kể nào cho lĩnh vực phát sóng - truyền thông. Theo ông, mức độ ưu tiên dành cho ngành này quá thấp, đến mức trong các tài liệu báo cáo công tác trình lãnh đạo cấp cao của Bộ Khoa học và ICT trước đây, nội dung về phát sóng chỉ được đề cập rất ít.

Một điểm đáng lo khác, theo ông Lee, là vụ việc của JTBC có thể trở thành lực cản khiến các cuộc thảo luận chính sách liên quan đến truyền hình trả tiền, truyền hình cáp, home shopping và các nhà cung cấp chương trình PP tiếp tục bị trì hoãn tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ Thông tin, Phát sóng và Truyền thông trong nửa cuối năm. Ông nhận định mảng home shopping đang ở tình thế cấp bách, PP cũng gặp nhiều khó khăn, trong khi các cuộc trao đổi chính sách mang tính xây dựng lại có nguy cơ bị chậm lại.

Về giải pháp, ông Lee đề xuất xây dựng chính sách theo hai giai đoạn. Trong ngắn hạn, cần giảm gánh nặng đóng Quỹ Phát triển Phát thanh - Truyền hình và điều chỉnh lại tương quan trong đàm phán phí sử dụng chương trình. Một số phương án được nêu ra gồm cơ chế liên kết theo doanh thu, cơ chế “basket” áp trần phí sử dụng chương trình và phương án ấn định mức phí theo tỷ lệ cố định trên doanh thu.

Về trung và dài hạn, ông cho rằng cần tái cấu trúc toàn diện khung quản lý hiện hành. Theo ông, hệ thống quy định này được thiết kế từ năm 1995, thời điểm truyền hình cáp mới ra đời và thị trường còn được đặt trên giả định tăng trưởng. Trong giai đoạn thị trường đã bước vào chu kỳ trưởng thành, thậm chí suy giảm, khung chính sách cũ không còn phù hợp.

Cùng tại hội thảo, một số ý kiến cũng bày tỏ lo ngại rằng với đặc thù doanh nghiệp hoạt động theo cơ chế cấp phép, tranh luận cuối cùng có thể quay về trách nhiệm của cơ quan quản lý. Ông Noh Chang-hee, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách Công nghiệp số, cho rằng nếu các doanh nghiệp buộc phải rời thị trường do khó khăn tài chính mang tính cơ cấu, vai trò của chính phủ chắc chắn sẽ bị đặt dấu hỏi. Ông kêu gọi sớm chuyển hướng chính sách, trong đó có việc xác định lại vai trò của các nhà khai thác truyền hình cáp SO và nới lỏng quy định.

Theo phân tích về lãi lỗ hoạt động phát sóng của các SO do Hiệp hội Truyền hình cáp Hàn Quốc công bố cùng ngày, biên lợi nhuận hoạt động của mảng phát sóng, tính theo chuẩn hạch toán tách bạch, lần lượt ở mức âm 6,65% năm 2022, âm 10,78% năm 2023, âm 10,94% năm 2024 và âm 7,04% năm 2025. Điều này cho thấy khối SO đã thua lỗ 4 năm liên tiếp.

Trong khi đó, số liệu về tình hình tài sản doanh nghiệp phát sóng theo chuẩn công bố của Ủy ban Phát thanh, Truyền hình và Truyền thông lại cho thấy mức sinh lời dương, dao động từ 0,9% đến 7,3%. Chênh lệch giữa hai cách tính theo từng năm lên tới tối đa 15 điểm phần trăm.

Cũng trong giai đoạn 2022-2025, doanh thu từ mảng phát sóng của các SO giảm từ 1.751,3 tỷ won xuống còn 1.595,2 tỷ won, tương đương giảm 8,9% trong 4 năm. Ngược lại, tỷ trọng doanh thu ngoài mảng phát sóng tăng từ 35,4% lên 40,1%.

Hiệp hội này dự báo nếu cấu trúc kinh doanh hiện nay không thay đổi, doanh thu phí thuê bao truyền hình của các SO có thể giảm thêm tới 348,5 tỷ won vào năm 2030.