Tòa án Anh tiếp tục khẳng định Bitcoin là tài sản theo pháp luật nước này, nhưng chưa đưa ra kết luận về việc có thể buộc bên vay trả nợ bằng chính Bitcoin hay chỉ thanh toán theo giá trị quy đổi sang bảng Anh. Khoảng trống này đang khiến tranh luận pháp lý quanh việc thi hành nghĩa vụ với tiền mã hóa thêm nóng lên.

Theo Cryptopolitan ngày 20/6, trong vụ Hussein v. Fix được xét xử gần đây tại London, tòa án công nhận Bitcoin là một loại tài sản, song chưa làm rõ liệu có thể ra phán quyết yêu cầu bị đơn hoàn trả đúng số Bitcoin đã nhận hay không.

Vụ việc bắt nguồn từ yêu cầu của nguyên đơn đòi lại 7,8 BTC, khoản tiền được cho là đã chi trả cho chi phí kinh doanh theo một thỏa thuận trước đó. Bị đơn không tham dự phiên tòa và cũng không phản đối yêu cầu này.

Hội đồng xét xử cho rằng Bitcoin thuộc phạm vi “property” theo pháp luật Anh. Nhận định này tiếp tục củng cố cách hiểu pháp lý đã được duy trì từ sau ý kiến diễn giải do UK Jurisdiction Taskforce công bố năm 2019. Việc được công nhận là tài sản cũng đồng nghĩa người nắm giữ Bitcoin có thể yêu cầu tòa dân sự bảo vệ quyền lợi của mình.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt của vụ kiện không nằm ở việc Bitcoin có phải tài sản hay không. Câu hỏi quan trọng hơn là tòa án có thể buộc bên vay trả lại đúng loại tài sản đó hay chỉ yêu cầu thanh toán theo giá trị quy đổi sang bảng Anh tại thời điểm thực hiện nghĩa vụ.

Trước đây, tòa án Anh từng ra lệnh hoàn trả các tài sản không phải tiền mặt như cổ phiếu hoặc tài sản hữu hình. Dù vậy, hiện chưa có án lệ nào xác lập rõ việc nguyên tắc này có thể được áp dụng tương tự với tiền mã hóa.

Vấn đề trở nên nhạy cảm hơn trong bối cảnh giá Bitcoin biến động mạnh. Chẳng hạn, nếu bên cho vay chuyển 7,8 BTC khi giá Bitcoin ở mức 30.000 USD nhưng đến lúc thanh toán lại vượt 100.000 USD, việc chỉ tính theo giá trị bằng bảng Anh tại thời điểm vay có thể khiến bên cho vay nhận về giá trị kinh tế thấp hơn đáng kể. Ở chiều ngược lại, nếu giá giảm sâu, bên vay có thể phải đối mặt với nghĩa vụ bất lợi hơn nếu bị buộc trả lại đúng số Bitcoin.

Giới luật sư vì vậy đặc biệt nhấn mạnh vai trò của điều khoản hợp đồng. Trong báo cáo về tranh chấp tài sản số công bố hồi tháng 1, hãng luật quốc tế Norton Rose Fulbright cho biết tòa án nhiều nước đang dần hình thành các nguyên tắc pháp lý liên quan đến tín thác, quyền chiếm hữu và nghĩa vụ hợp đồng đối với tài sản số. Tuy nhiên, tại Anh, chuẩn mực về việc cưỡng chế hoàn trả tiền mã hóa bằng chính tài sản đó vẫn chưa rõ ràng.

Điều này đồng nghĩa nếu hợp đồng không quy định cụ thể việc “hoàn trả bằng Bitcoin”, tòa án có thể lựa chọn hướng bồi hoàn bằng tiền pháp định.

Tranh luận tương tự cũng xuất hiện ở các thị trường khác. Tòa án Tối cao Nam Phi gần đây xếp 1.680 BTC bị tịch thu vào nhóm “vốn” theo quy định quản lý ngoại hối. Tòa viện dẫn việc Bitcoin có thể được mua bán bằng nội tệ, đồng thời được sử dụng như một công cụ đầu tư và thanh toán.

Ở chiều ngược lại, Ngân hàng Trung ương Nam Phi cùng cơ quan quản lý tài chính nước này vẫn giữ quan điểm rằng tiền mã hóa không phải tiền pháp định. Theo giới trong ngành, diễn biến tại Anh có thể trở thành một mốc tham chiếu quan trọng đối với các tranh chấp liên quan đến thi hành nghĩa vụ trả nợ bằng tiền mã hóa.

Các chuyên gia pháp lý dự báo áp lực đối với Quốc hội Anh hoặc Ủy ban Pháp luật sẽ gia tăng nhằm làm rõ hơn tiêu chuẩn hoàn trả tiền mã hóa bằng chính tài sản đó. Trong lúc chưa có phán quyết từ tòa cấp cao, các bên tham gia giao dịch vay và cho vay Bitcoin được khuyến nghị ghi rõ trong hợp đồng phương thức trả nợ, mức giá tham chiếu và thời điểm thanh toán.

Trên thị trường, một số ý kiến cũng xem đây là phép thử đầu tiên cho câu hỏi liệu quyền đòi hoàn trả nợ Bitcoin bằng chính Bitcoin có được thừa nhận rõ ràng về mặt pháp lý hay không.