Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang Mỹ (FERC) đang mở đợt rà soát toàn diện đối với quy trình đấu nối lưới điện cho các dự án có nhu cầu tiêu thụ điện rất lớn, trong đó có trung tâm dữ liệu AI. Động thái này diễn ra khi nhu cầu điện từ hạ tầng AI tăng nhanh, trong khi cơ chế hiện hành bị cho là không còn theo kịp thực tế thị trường.

Ngày 19/6 (giờ địa phương), theo Gigazine, FERC đã thông qua dự thảo “lệnh yêu cầu giải trình” (Show Cause Order), yêu cầu các đơn vị vận hành lưới truyền tải khu vực xem xét lại thủ tục đấu nối đối với nhóm khách hàng có nhu cầu điện quy mô lớn.

Theo dự thảo, 6 đơn vị vận hành lưới truyền tải khu vực cùng các chủ sở hữu thiết bị truyền tải thuộc thẩm quyền quản lý của FERC phải giải thích vì sao các quy định hiện hành vẫn phù hợp, hoặc nộp đề xuất cải cách trong vòng 60 ngày kể từ ngày lệnh được ban hành.

Trọng tâm của đợt rà soát là tình trạng ách tắc trong đấu nối đối với các trung tâm dữ liệu AI. Khi cuộc đua AI tạo sinh tăng tốc, các hãng công nghệ lớn liên tiếp công bố kế hoạch xây dựng những trung tâm dữ liệu trị giá hàng tỷ USD. Tuy nhiên, tại một số khu vực, quá trình phê duyệt đấu nối và bảo đảm hạ tầng truyền tải có thể kéo dài nhiều năm, khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ.

FERC cho rằng cơ chế đấu nối hiện nay chưa bắt kịp tốc độ mở rộng của ngành AI, vì vậy cơ quan này bắt đầu xem xét các giải pháp giúp những dự án tiêu thụ điện quy mô lớn có thể kết nối với lưới điện nhanh hơn. Theo FERC, mục tiêu là “đẩy nhanh đấu nối trung tâm dữ liệu, đồng thời giảm thiểu rủi ro đối với độ ổn định của lưới điện và hạn chế việc làm tăng gánh nặng hóa đơn điện cho người tiêu dùng”.

Cơ quan này cũng đưa vào diện xem xét các biện pháp nhằm ngăn việc chi phí đấu nối của một doanh nghiệp bị chuyển sang hộ gia đình hoặc các khách hàng doanh nghiệp khác, trong bối cảnh nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu siêu lớn tăng mạnh.

Một cơ chế mới có thể bao gồm phương án doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu tự xây dựng nguồn phát điện để bảo đảm nguồn cung độc lập. FERC đồng thời yêu cầu các đơn vị vận hành lưới khu vực tích cực cân nhắc việc áp dụng công nghệ tiên tiến nhằm nâng hiệu quả khai thác hạ tầng điện hiện có.

Động thái này được đánh giá không chỉ nhằm điều chỉnh quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ đấu nối, mà còn có thể mở đường cho việc thiết kế lại cách vận hành lưới điện tại Mỹ.

Các ủy viên FERC đã ủng hộ dự thảo với tỷ lệ tuyệt đối. Chủ tịch Laura Swette gọi đây là một “biện pháp mang tính lịch sử”, đồng thời cho biết quyết định này nhằm định hình thị trường điện Mỹ theo hướng phù hợp hơn với tương lai, vừa tôn trọng thẩm quyền của các bang, vừa bảo đảm nguồn cung ổn định và tránh chuyển chi phí từ nhóm khách hàng tiêu thụ điện rất lớn sang người dùng phổ thông.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh cuộc đua hạ tầng phục vụ AI tại Mỹ ngày càng gay gắt. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu đang tăng bùng nổ, nhưng ngoài bài toán chậm đấu nối lưới điện, tiến độ dự án còn chịu tác động từ thủ tục cấp phép, sự phản đối của cộng đồng địa phương, tình trạng thiếu linh kiện chủ chốt như máy biến áp và thiếu lao động có tay nghề.

Giới công nghiệp nhận định nếu điểm nghẽn trong đấu nối lưới điện không được tháo gỡ, việc mở rộng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI cũng sẽ sớm chạm giới hạn.

Vì vậy, trong 60 ngày tới, các đề xuất cải cách từ các đơn vị vận hành lưới khu vực, cùng lựa chọn giữa việc tận dụng lưới điện hiện có hay tự xây nguồn phát của các trung tâm dữ liệu, được dự báo sẽ trở thành biến số quan trọng đối với năng lực cạnh tranh hạ tầng AI của Mỹ.