Khảo sát của PagerDuty cho thấy việc nhân viên văn phòng sử dụng các công cụ AI không được doanh nghiệp phê duyệt đã trở nên phổ biến. Tỷ lệ này chiếm 66% trên toàn bộ nhóm được hỏi và tăng lên 72% tại các doanh nghiệp có quy mô lớn, kéo theo rủi ro rò rỉ dữ liệu và làm lộ rõ những khoảng trống trong quản trị AI nội bộ.

Theo TechRadar ngày 18/6 (giờ địa phương), PagerDuty - công ty chuyên về quản lý vận hành kỹ thuật số - cho biết 66% nhân viên khối văn phòng tham gia khảo sát thừa nhận từng dùng công cụ AI ngoài chính sách để phục vụ công việc.

Xu hướng này đặc biệt rõ ở các doanh nghiệp lớn. Với những công ty có từ 1.500 nhân sự trở lên, tỷ lệ nhân viên sử dụng AI ngoài chính sách đạt 72%, trong khi ở nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ là 60%. Kết quả cho thấy việc dùng AI vượt ra ngoài khung quy định nội bộ không còn là hiện tượng cá biệt, bất kể quy mô doanh nghiệp.

Không chỉ dừng ở hành vi sử dụng, khảo sát còn chỉ ra xu hướng che giấu với cấp quản lý và nguy cơ lộ dữ liệu. Trong nhóm từng dùng AI cho công việc, một phần ba cho biết sẽ cố tình không báo với quản lý hoặc cấp trên. Có 30% nói họ giấu việc sử dụng vì quy định nội bộ quá chặt hoặc lo ngại phản ứng từ đồng nghiệp, trong khi 29% cho rằng chính sách thiếu rõ ràng khiến họ ngần ngại công khai.

Kết quả khảo sát cũng phản ánh khoảng cách niềm tin đối với chính sách AI trong doanh nghiệp. Dù 86% người được hỏi cho biết công ty của họ đã có chính sách liên quan đến AI, 81% lại cho rằng ban lãnh đạo đang áp dụng một tiêu chuẩn khác. Đáng chú ý, cảm nhận về việc lãnh đạo được hưởng “ngoại lệ” trong các quyết định liên quan đến AI và tuân thủ chính sách càng rõ hơn ở các doanh nghiệp lớn.

Người lao động cũng đánh giá năng lực ứng dụng AI của bản thân cao hơn bộ phận phụ trách chính sách. Có 72% cho biết họ hiểu cách đưa AI vào công việc tốt hơn nhóm xây dựng và quản lý chính sách AI. Tại các doanh nghiệp có doanh thu thường niên từ 1 tỷ USD trở lên, tỷ lệ này tăng lên 80%. Nhận định này cũng phổ biến hơn trong nhóm lãnh đạo cấp cao so với quản lý cấp dưới.

Sự tự tin đó đang thúc đẩy hành vi vượt qua các giới hạn nội bộ. Khoảng 44% người được hỏi cho biết họ dùng AI để khắc phục những hạn chế của phần mềm công việc đã được công ty phê duyệt, còn 38% thừa nhận từng chia sẻ đầu ra do AI hỗ trợ mà không nói rõ. Một số nhân viên cũng cho biết họ sử dụng AI hoặc mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trên thiết bị cá nhân để tránh để lại dấu vết trong hệ thống của công ty.

Rủi ro liên quan đến dữ liệu nhạy cảm cũng ở mức đáng chú ý. Có 43% người tham gia khảo sát thừa nhận đã nhập email hoặc dữ liệu công việc vào các hệ thống AI công khai. Hơn một phần ba cho biết từng đưa dữ liệu khách hàng lên các nền tảng này, trong khi 31% nói họ đã tải lên cả thông tin tài chính, tài liệu mật của công ty và chiến lược kinh doanh nội bộ. Do các công cụ này vận hành ngoài hệ thống doanh nghiệp, khả năng kiểm soát dữ liệu sau khi được nhập vào trở nên hạn chế hơn nhiều.

Khi vi phạm bị phát hiện, cách xử lý cũng không đồng nhất. Trong các trường hợp lộ việc vi phạm chính sách AI, hơn một nửa chỉ bị nhắc nhở không chính thức, nhưng 48% cho biết đã phải chịu kỷ luật chính thức. Điều này cho thấy nhiều tổ chức vẫn chưa theo kịp tốc độ phổ biến của AI trong môi trường làm việc và chưa xây dựng được cơ chế thực thi đủ nhất quán.

Khảo sát cho thấy việc chỉ đơn thuần cấm AI là chưa đủ để kiểm soát cách công nghệ này được sử dụng trong doanh nghiệp. Khi nhân viên ưu tiên năng suất và sự tiện lợi hơn quy định, còn chính sách lại thiếu rõ ràng và bị nhìn nhận là có ngoại lệ cho lãnh đạo, bài toán quản trị AI sẽ không còn nằm ở cấm hay không cấm. Trọng tâm đang chuyển sang việc xác định rõ công cụ nào được phép sử dụng, phạm vi sử dụng ra sao và làm thế nào để ngăn dữ liệu nhạy cảm bị đưa lên các nền tảng AI công khai.