Algorand Foundation vừa công bố lộ trình triển khai mật mã kháng lượng tử trên toàn bộ mạng lưới blockchain của mình, với mục tiêu hoàn tất vào cuối năm 2027. Kế hoạch không chỉ áp dụng cho tài khoản người dùng và ví, mà còn mở rộng sang hệ thống lưu ký dành cho tổ chức và hạ tầng cốt lõi của mạng.

Theo Decrypt ngày 18/6 (giờ địa phương), lộ trình này được xây dựng nhằm ứng phó nguy cơ tấn công từ máy tính lượng tử. Phạm vi chuyển đổi bao trùm từ lớp tài khoản, ví, dịch vụ lưu ký cho tổ chức đến các thành phần hạ tầng quan trọng của mạng lưới.

Trọng tâm của kế hoạch là nâng cấp đồng thời cơ chế tài khoản và kiến trúc bảo mật của mạng. Algorand Foundation dự kiến đưa vào sử dụng loại tài khoản kháng lượng tử mới dựa trên Falcon, đồng thời hỗ trợ mô hình tài khoản lai, kết hợp giữa cơ chế mật mã hiện tại và chữ ký kháng lượng tử. Ví đa chữ ký và hệ thống lưu ký cho tổ chức cũng nằm trong diện chuyển đổi.

Bruno Martins, Giám đốc Công nghệ của Algorand Foundation, cho biết lộ trình này phản ánh quan điểm rằng hạ tầng an ninh cần được thiết kế theo các chuẩn bảo mật của tương lai. Theo ông, giai đoạn đầu sẽ bắt đầu trong năm 2026, trước khi tiến tới triển khai diện rộng vào cuối năm 2027, nhằm giúp người dùng, nhà phát triển và các tổ chức tiếp tục xây dựng trên mạng lưới với mức độ tin cậy lâu dài.

Martins nói thêm rằng Algorand Foundation, với vai trò quản trị một mạng lưới blockchain toàn cầu, đã xem đây là rủi ro nghiêm trọng và duy trì công tác nghiên cứu, chuẩn bị trong nhiều năm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý vẫn còn không ít yếu tố bất định và một quá trình chuyển đổi quá vội vàng có thể kéo theo những đánh đổi lớn.

Ngoài lớp tài khoản người dùng, Algorand cũng lên kế hoạch điều chỉnh cấu trúc mật mã đang bảo vệ chính mạng lưới. Dự án đang thúc đẩy phương án thay thế cơ chế tạo số ngẫu nhiên phục vụ quá trình chọn trình xác thực bằng một giải pháp kháng lượng tử, đồng thời rà soát các lựa chọn thay thế cho hệ chữ ký hiện tại. Điều đó đồng nghĩa quá trình chuyển đổi không chỉ dừng ở việc bổ sung tính năng cho ví, mà còn có thể dẫn tới thay đổi sâu ở hạ tầng đồng thuận.

Dù máy tính lượng tử hiện chưa đạt tới ngưỡng có thể phá vỡ trên thực tế các hệ mật mã đang được Bitcoin và nhiều blockchain lớn sử dụng, ngành công nghiệp này đã bắt đầu tăng tốc chuẩn bị. Amazon, IBM và Google cũng đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang công nghệ kháng lượng tử với mốc năm 2030, trong khi các dự án blockchain đồng loạt mở rộng hoạt động liên quan.

Thị trường cũng đã có phản ứng nhất định với chủ đề blockchain kháng lượng tử. Token ALGO của Algorand tăng hơn 40% trong tháng 4, sau khi nhóm nghiên cứu AI của Google nhắc tới việc triển khai thực tế giao thức kháng lượng tử của Algorand. Diễn biến này cho thấy giới đầu tư quan tâm nhiều hơn tới khả năng ứng dụng trên mạng lưới thực tế, thay vì chỉ dừng ở mức chứng minh khái niệm.

Trong bối cảnh đó, khái niệm “Q-Day” cũng đang được nhắc đến nhiều hơn trong ngành. Đây là thời điểm máy tính lượng tử có thể phá vỡ các lớp bảo mật mật mã bảo vệ tài sản số, tính ngược khóa riêng từ khóa công khai để đánh cắp tài sản. Tuần này, cơ quan an ninh mạng của Pháp thông báo sẽ ngừng chứng nhận các sản phẩm không hỗ trợ mật mã kháng lượng tử từ năm 2027, càng khiến chủ đề này nóng lên.

Các blockchain khác cũng đã bắt đầu xây dựng lộ trình ứng phó. Đầu tháng này, nhóm phát triển Stellar công bố kế hoạch chuyển đổi ba giai đoạn nhằm đưa mạng sang cơ chế mật mã an toàn trước lượng tử, đồng thời vẫn giữ nguyên địa chỉ ví hiện tại. Các nhà phát triển Bitcoin cũng đang xem xét một khung chuyển đổi, trong đó có phương án cuối cùng là đóng băng các coin chưa được chuyển sang địa chỉ kháng lượng tử, cùng các thử nghiệm dựa trên BIP-360. Nhóm nghiên cứu Ethereum cũng đã bắt đầu xây dựng kế hoạch hậu lượng tử chính thức.

Dù nhu cầu chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử ngày càng nhận được đồng thuận rộng rãi, cách triển khai và gánh nặng chi phí vẫn là bài toán lớn. Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano, trước đó cũng thừa nhận sự cần thiết của các hệ thống kháng lượng tử, nhưng cho rằng quá trình này có thể gây ra xung đột về hiệu năng và hạ tầng.

Về phía Algorand, dự án cho rằng quá trình chuẩn bị không thể tiếp tục trì hoãn, dù vẫn tồn tại nhiều ràng buộc. Martins nhấn mạnh rằng bất kỳ tổ chức nào trong ngành blockchain chưa bắt đầu chuẩn bị cho giai đoạn hậu lượng tử đều cần hành động ngay. Liệu Algorand có thể giữ đúng mốc khởi động trong năm 2026 và triển khai toàn diện vào cuối năm 2027 hay không sẽ là điểm đáng chú ý trong thời gian tới.