Các chủ xe Tesla sử dụng phần cứng HW3 tại Hà Lan đang đẩy mạnh nỗ lực khởi kiện tập thể, với lập luận rằng tính năng Full Self-Driving (FSD) gần như không thể triển khai trên nền tảng này và Tesla đã không thực hiện đúng các cam kết khi bán xe.

Ngày 18/6, Electrek cho biết số người tham gia vụ kiện liên quan đến HW3 tại Hà Lan hiện đã lên gần 7.000.

Động thái này bắt đầu từ tháng 4. Chỉ trong tuần đầu, khoảng 3.000 chủ xe đã tham gia. Từ đó đến nay, số hồ sơ được xác minh tiếp tục tăng và hiện đã tiệm cận mốc 7.000. Nhóm khởi xướng đang chuẩn bị thành lập một quỹ đại diện cho các chủ xe theo khuôn khổ pháp lý về kiện tập thể của Hà Lan. Sau khi pháp nhân này được lập, vụ việc có thể bước sang giai đoạn khởi kiện tập thể chính thức.

Trọng tâm tranh chấp là liệu Tesla có từng cam kết rằng xe dùng HW3 sẽ hỗ trợ FSD trong tương lai hay không. Bên khiếu nại cho rằng giá trị của các mẫu xe thuộc thế hệ trước HW4 đã bao hàm kỳ vọng về khả năng “tự lái hoàn toàn” sau này. Theo lập luận này, ngay cả những chủ xe HW3 chưa mua riêng gói FSD cũng có thể thuộc diện yêu cầu bồi thường.

Với nhóm khách hàng đã trả thêm tiền cho gói FSD, yêu cầu hoàn tiền cũng đang được đưa ra. Theo bên khởi xướng, mức hoàn tối đa tại Hà Lan có thể lên tới 6.400 euro.

Một trong những căn cứ quan trọng của nhóm chủ xe là quyết định phê duyệt của Cơ quan Giao thông Đường bộ Hà Lan (RDW). Ngày 10/4, RDW đã phê duyệt tính năng FSD Supervised tại châu Âu nhưng chỉ áp dụng cho các xe dùng HW4. Nhóm khiếu nại cho rằng quyết định này cho thấy HW3 không thể đạt được mức độ tự lái mà Tesla từng quảng bá.

Mặt pháp lý của vụ việc cũng đang được xúc tiến. Hãng luật Kennedy Van der Laan đang hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, đồng thời được cho là thảo luận với một bên tài trợ chi phí tố tụng. Nếu cấu trúc này được hoàn tất, các chủ xe có thể tham gia vụ kiện mà không phải trả chi phí ban đầu; bên tài trợ sẽ nhận một phần khoản bồi thường dưới dạng phí nếu thắng kiện.

Các tài liệu thu thập được thông qua yêu cầu công khai thông tin cũng khiến tranh cãi leo thang. Theo tài liệu do RDW công bố, Tesla đã nộp hồ sơ xin phê duyệt kiểu loại cho FSD vào tháng 11/2024, nhưng phạm vi thử nghiệm và cấu hình xe chỉ được thiết lập cho HW4. Trong văn bản phản hồi tháng 5/2026, RDW cũng cho biết HW3 chưa từng được nộp hồ sơ để thẩm định phê duyệt kiểu loại.

Từ đó, bên khiếu nại cho rằng Tesla chưa từng nộp hồ sơ xin phê duyệt cho HW3. Một số chủ xe còn nói Tesla từng tạo cảm giác như công ty đang theo đuổi thủ tục kháng nghị sau khi bị từ chối phê duyệt đối với HW3. Tuy nhiên, các tài liệu được công khai cho thấy không có hồ sơ chính thức nào liên quan đến việc xin phê duyệt, bị từ chối hay kháng nghị đối với HW3.

Tranh cãi càng nóng lên sau khi Tesla công khai thừa nhận hạn chế của HW3 hồi đầu năm nay. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý I/2026, hãng cho biết phần cứng HW3 khó có thể hỗ trợ FSD Unsupervised. Khi đó, CEO Elon Musk nói nút thắt chính nằm ở giới hạn về băng thông bộ nhớ.

Tesla sau đó đã đưa ra chương trình đổi xe kèm hỗ trợ giá, đồng thời đề cập phương án nâng cấp phần cứng cho chủ xe HW3. Tuy nhiên, theo thông tin được nêu ra, việc nâng cấp có thể không chỉ dừng ở máy tính tự lái mà còn phải thay cả hệ thống camera của xe.

Xu hướng triển khai FSD tại châu Âu hiện cũng nghiêng rõ về HW4. Gần đây, Tesla đã mở FSD Supervised tại Bỉ, Đan Mạch, Estonia và Litva, song tất cả đều chỉ áp dụng cho xe dùng HW4. Các chủ xe cho rằng những tính năng từng được Tesla quảng bá là khả thi trên HW3 trên thực tế chỉ mới triển khai được với HW4.

Cách Tesla làm việc với cơ quan quản lý cũng tiếp tục bị đặt dấu hỏi. Ngày 15/6, Reuters đưa tin hãng đã nộp cho các nhà quản lý châu Âu, trong đó có RDW, một số thống kê an toàn về FSD có thể gây hiểu nhầm. Theo bài viết này, 10 trong 11 chuyên gia an toàn đường bộ nhận định các tài liệu đó mang tính tiếp thị nhiều hơn là chứng minh mức độ an toàn thực tế.

Theo giới quan sát, việc thành lập quỹ đại diện và thu xếp nguồn tài trợ tố tụng sẽ là bước ngoặt của vụ việc. Nếu vụ kiện tập thể chính thức được khởi động, câu hỏi then chốt sẽ là liệu toàn bộ xe dùng HW3 có thuộc diện được bồi thường hay không, và các yêu cầu hoàn tiền đối với nhóm đã mua gói FSD sẽ được chấp nhận đến mức nào.