Quốc hội Mỹ ngày 13/11 (giờ địa phương) đã mở cuộc điều tra liên quan đến Nvidia và Jensen Huang, tập trung vào rủi ro an ninh quốc gia và việc tuân thủ quy định kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Theo CNBC, các nhà lập pháp đang xem xét liệu vụ việc có ảnh hưởng đến lợi thế AI của Mỹ hay không.

Một trong những trọng tâm của cuộc điều tra là mối liên hệ giữa Jensen Huang và Alice Huang, lãnh đạo tại Megaspeed, công ty công nghệ có trụ sở tại Singapore và bị nghi liên quan đến hoạt động gián điệp cho Trung Quốc. Quốc hội Mỹ cũng đang rà soát cáo buộc cho rằng Megaspeed đã chuyển các chip Nvidia thuộc diện hạn chế sang Trung Quốc, đồng thời xem xét vai trò của Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ (BIS) thuộc Bộ Thương mại trong quá trình này.

Phe Cộng hòa đã nhanh chóng thúc đẩy các bước đi tiếp theo. Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Tim Scott yêu cầu Jensen Huang và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick ra điều trần trong tháng 12, đồng thời tuyên bố sẽ ban hành trát đòi nếu hai bên không chấp hành.

Tại Hạ viện, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Brian Mast cho biết Jensen Huang đã đồng ý điều trần trước một ủy ban của Hạ viện trong vài tuần tới. Theo ông Mast, Hạ viện muốn đẩy nhanh tiến độ trước kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn và cũng sẽ dùng trát đòi nếu không nhận được sự hợp tác.

Phe Dân chủ cũng chuẩn bị đưa vụ Nvidia vào chương trình nghị sự khi nắm đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện từ tháng 1 năm sau. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng Quốc hội cần làm rõ liệu Jensen Huang và các bên liên quan tại Nvidia có khiến an ninh quốc gia Mỹ đối mặt rủi ro hay không.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, người được nhắc đến như ứng viên cho vị trí chủ tịch tiếp theo của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cho rằng Jensen Huang cùng ban điều hành và hội đồng quản trị Nvidia vẫn phải giải trình trước Quốc hội về việc tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu.

Sức ép cũng lan sang chính quyền Trump. Howard Lutnick bị chỉ trích sau khi xuất hiện thông tin cho rằng ông đã trì hoãn việc siết giám sát hoạt động đưa chip Nvidia sang Trung Quốc qua đường vòng. Bộ Thương mại Mỹ cho biết ông Lutnick sẽ tự nguyện ra điều trần trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện.

Bà Warren và Thượng nghị sĩ Chris Coons cũng yêu cầu ông Lutnick, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller lưu giữ các tài liệu và liên lạc liên quan đến việc xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc.

Quy trình xử lý nội bộ của Nvidia cũng bị đưa vào diện xem xét. Trưởng bộ phận pháp lý của Nvidia, Tim Teter, cho biết trong email gửi các điều tra viên của Bộ Thương mại Mỹ rằng ông đã liên hệ với người đứng đầu BIS Jeffrey Kessler về cuộc điều tra đối với Megaspeed. Sau đó, vụ việc của Megaspeed đã được chuyển từ Bộ Thương mại sang Bộ Tư pháp Mỹ.

Jensen Huang từ lâu được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu của ngành AI tại Washington. Tuy nhiên, việc ông nhiều lần công khai phản đối các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sang Trung Quốc đã vấp phải phản ứng từ một số nghị sĩ.

Vụ việc đang gây chú ý không chỉ vì khoảng trống trong quản lý tại Nvidia, mà còn vì nó đặt vấn đề kiểm soát xuất khẩu chip AI và thẩm định an ninh quốc gia vào cùng một tâm điểm. Diễn biến mới cũng cho thấy giới chính trị Mỹ đang đưa Nvidia vào vị trí trung tâm của cuộc giám sát, đồng thời xem xét cả cách phản ứng của nhánh hành pháp.