Thị trường xe điện châu Âu tiếp tục tăng tốc trong tháng 5, với thị phần xe điện chạy pin (BEV) tại 17 thị trường chủ chốt lên mức cao kỷ lục 23,6%. Trong bối cảnh nhu cầu xe điện đi lên, cạnh tranh cũng mở rộng từ xe du lịch sang xe tải điện, nơi các hãng Trung Quốc đang bắt đầu gia tăng hiện diện.

Theo Cryptopolitan ngày 18/6 (giờ địa phương), số xe BEV đăng ký mới tại 17 thị trường lớn ở châu Âu trong tháng 5 đạt 212.387 chiếc, tăng 34,4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức thị phần cao nhất từng ghi nhận tại khu vực này.

Đà tăng đã được duy trì liên tục từ đầu năm. Trong tháng 4, lượng đăng ký BEV tăng 34,1% so với cùng kỳ, còn tháng 3 tăng 51,3%. Trong khi đó, tỷ trọng xe xăng và diesel tiếp tục thu hẹp, cho thấy quá trình dịch chuyển của thị trường ôtô châu Âu sang xe điện đang diễn ra nhanh hơn.

Giới phân tích cho rằng lo ngại về an ninh năng lượng cùng chi phí nhiên liệu tăng cao đang tác động rõ rệt đến lựa chọn của người tiêu dùng. Ông Chris Heron, Tổng thư ký E-Mobility Europe, nhận định mỗi xe điện mới được bán ra đều góp phần cắt giảm chi phí nhiên liệu và giảm phụ thuộc lâu dài vào dầu nhập khẩu.

Xét theo từng quốc gia, Pháp là thị trường có tỷ trọng xe điện cao nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn của châu Âu, đạt 29,5% trong tháng 5. Tại Đức, thị phần BEV đạt 25%, trong khi lượng đăng ký lũy kế từ tháng 1 đến tháng 5 tăng 41% so với cùng kỳ. Italy ghi nhận mức tăng mạnh nhất khi số xe điện đăng ký gần như tăng gấp đôi, chủ yếu nhờ chính sách trợ cấp mới.

Các nước Bắc Âu tiếp tục nằm trong nhóm thị trường có tỷ trọng xe điện cao nhất thế giới. Đan Mạch đạt 78,7%, Phần Lan 49,6%, Thụy Điển 41,2%, Hà Lan 41,3% và Bỉ 36,8%. Ở mảng xe du lịch, các hãng ôtô châu Âu vẫn giữ lợi thế khi chiếm 7 trong 10 mẫu xe điện bán chạy nhất.

Tuy nhiên, sức ép từ các nhà sản xuất Trung Quốc đang gia tăng. Sau khi mở rộng thị phần ở phân khúc xe điện du lịch, các hãng này gần đây bắt đầu đẩy mạnh thâm nhập thị trường xe tải điện tại châu Âu. Trước đó, xe tải điện từng được cho là sẽ chuyển đổi chậm hơn do pin nặng, hạ tầng sạc còn thiếu và chi phí đầu tư ban đầu cao.

Dù vậy, đà tăng từ Trung Quốc đang làm thay đổi đánh giá của thị trường. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), doanh số xe tải điện hạng nặng trên 15 tấn trên toàn cầu năm ngoái đạt khoảng 230.000 chiếc, gần gấp ba lần năm trước đó. Phần lớn doanh số đến từ Trung Quốc, nơi tỷ trọng xe điện trong tổng doanh số xe tải hạng nặng đã lên 28%.

Chính phủ Trung Quốc cũng đang thúc đẩy xe tải điện như một chiến lược quốc gia. Bộ Giao thông Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030, 40% doanh số xe tải hạng nặng bán mới sẽ là xe năng lượng mới, đồng thời nâng tỷ lệ phương tiện đang lưu hành lên 20%.

Chủ tịch CATL Zeng Yuqun dự báo đến năm 2028, xe tải điện sẽ chiếm hơn một nửa thị trường. Để hỗ trợ mục tiêu này, Trung Quốc đang thúc đẩy xây dựng khoảng 30.000 km cao tốc không carbon cùng 3.000 trạm sạc kết hợp đổi pin.

Ở chiều ngược lại, thị trường xe tải điện tại châu Âu vẫn ở giai đoạn đầu. Theo Hội đồng Quốc tế về Giao thông Sạch (ICCT), doanh số xe tải điện tại châu Âu năm ngoái chỉ vào khoảng 5.000 chiếc, tương đương chưa tới 2% thị trường xe tải hạng nặng.

Dù vậy, các quy định về khí thải carbon của Liên minh châu Âu (EU) đang tạo thêm áp lực cho quá trình chuyển đổi. Theo quy định của EU, đến năm 2040, mức phát thải trung bình của xe tải phải giảm ít nhất 90% so với năm 2019. Trong bối cảnh đó, khoảng 6 nhà sản xuất xe tải Trung Quốc được cho là đang chuẩn bị gia nhập thị trường châu Âu ngay trong năm nay.

Giới trong ngành nhận định xe tải điện sẽ trở thành mặt trận cạnh tranh mới của ngành ôtô châu Âu. Ông Steven Meersman, đại diện doanh nghiệp hạ tầng năng lượng Zenobe, cảnh báo các nhà sản xuất châu Âu cần phản ứng sớm, nếu không có thể đối mặt với thách thức lớn.

Sau khi tăng tốc điện hóa ở phân khúc xe du lịch, thị trường châu Âu được dự báo sẽ bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt hơn khi cuộc đua mở rộng sang xe tải điện. Đây sẽ là phép thử mới về vị thế của các hãng xe châu Âu trước làn sóng mở rộng từ Trung Quốc.