Kakao đang đối mặt sức ép kép từ tranh chấp lao động và đà suy yếu của cổ phiếu, trong bối cảnh công ty đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi sang AI. Cuộc đình công đầu tiên tại trụ sở chính kể từ khi thành lập đã làm gia tăng lo ngại rằng tiến độ thực thi chiến lược này có thể bị ảnh hưởng. Công đoàn cũng đã thông báo kế hoạch đình công bổ sung vào ngày 29/6.

Chênh lệch tiền thưởng không lớn, áp lực chi phí mới là vấn đề

Xét riêng yêu cầu về tiền thưởng, khoảng cách giữa hai bên không quá lớn. Công đoàn đề nghị trích 13-14% lợi nhuận hoạt động năm ngoái để lập quỹ thưởng, trong khi phía công ty đưa ra mức khoảng 10,1% lợi nhuận hoạt động, bao gồm RSU trị giá khoảng 5 triệu won. Quy đổi theo giá trị tuyệt đối, phương án của công ty tương đương khoảng 73,9 tỷ won, còn đề xuất từ phía công đoàn vào khoảng 95,2-102,5 tỷ won, tức chênh lệch tối đa 28,6 tỷ won.

Tuy nhiên, điều khiến đàm phán bế tắc không chỉ nằm ở khoản chênh lệch này, mà còn ở gánh nặng chi phí nhân sự. Theo báo cáo hợp nhất năm ngoái, chi phí trả bằng tiền mặt của Kakao cho lương, trợ cấp thôi việc và phúc lợi lên tới 1.847,3 tỷ won, tương đương 2,5 lần lợi nhuận hoạt động cùng kỳ. Khoản này cũng chiếm khoảng 25% tổng chi phí hoạt động. Dù tổng số nhân sự toàn tập đoàn đã giảm so với năm trước, chi phí nhân công bằng tiền mặt vẫn tăng, phản ánh hệ quả của giai đoạn mở rộng công ty con và tuyển dụng quy mô lớn trước đó.

Hiện mới có 5 pháp nhân tham gia đình công, nhưng số công ty con trong Kakao Group lớn hơn đáng kể. Nếu mặt bằng đàm phán lần này lan rộng ra toàn tập đoàn, chi phí mà doanh nghiệp phải gánh có thể vượt xa số tiền đang được thương lượng.

Yêu cầu từ phía công đoàn cũng không chỉ dừng ở tiền thưởng. Bất đồng đang lan sang nhiều vấn đề khác như việc đưa RSU vào quỹ thưởng, tâm lý bất an về việc làm trước các động thái tái cơ cấu, gồm khuyến nghị nghỉ việc tại DK Techin, chương trình nghỉ việc tự nguyện tại XL Games, hay thương vụ bán AXZ - đơn vị vận hành cổng thông tin Daum. Khoảng cách đãi ngộ giữa lãnh đạo và nhân viên cũng là một điểm nóng khác.

Tại một cuộc mít tinh, Phó chủ tịch công đoàn chi nhánh Kakao, Park Seong-ui, đặt vấn đề: “Lương của lãnh đạo tăng 30%, vậy vì sao lương nhân viên chỉ tăng 3%?”. Theo giới quan sát, tranh chấp hiện không còn đơn thuần là câu chuyện tiền lương, mà đã trở thành vấn đề niềm tin vào bộ máy quản trị.

Cổ phiếu tiếp tục yếu sau đình công

Trong phiên 10/6, thời điểm cuộc đình công diễn ra, cổ phiếu Kakao có lúc rơi xuống 37.400 won, mức thấp nhất trong 52 tuần. Sang ngày 11/6, thị giá trong phiên tiếp tục lùi về 36.500 won. Tính từ ngày 10/5 - thời điểm tranh cãi về tiền thưởng bắt đầu nổi lên - cổ phiếu này đã mất hơn 15% chỉ trong hơn một tháng. Đến ngày 17/6, Kakao chốt phiên tăng 0,25% lên 40.550 won, nhưng mức phục hồi này vẫn chưa đủ để đảo chiều xu hướng suy yếu.

Phản ứng từ giới cổ đông cũng khá lạnh nhạt. Một tổ chức hoạt động cổ đông tại Hàn Quốc cho biết sẽ áp dụng biện pháp pháp lý nếu phương án đãi ngộ gắn với lợi nhuận hoạt động được hội đồng quản trị phê duyệt. Trong bối cảnh thị trường đi lên nhờ nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ AI, Kakao vẫn không theo kịp nhịp tăng. Ngược lại, mỗi khi thị trường điều chỉnh, mã này lại có xu hướng giảm mạnh hơn.

Một nguồn tin trong ngành nhận định: “Chỉ cải thiện kết quả kinh doanh thì chưa đủ để kéo cổ phiếu hồi phục. Nếu rủi ro đình công và bất định về khả năng thương mại hóa AI không được giải tỏa cùng lúc, tâm lý nhà đầu tư sẽ khó đảo chiều”.

Chuyển đổi AI đối mặt bài toán thời điểm

Điều đáng chú ý là xung đột nội bộ bùng lên đúng vào thời điểm Kakao cần tăng tốc đầu tư cho AI. Tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I năm nay, CEO Jeong Shin-a cho biết công ty đặt mục tiêu chuyển KakaoTalk từ một ứng dụng nhắn tin đơn thuần thành nền tảng AI agent. Tính đến cuối quý I, Kakao nắm khoảng 8 nghìn tỷ won tài sản thanh khoản, bao gồm tiền mặt và các sản phẩm tài chính ngắn hạn. Gần đây, công ty cũng lần lượt bán một phần cổ phần tại Dunamu và quyền kiểm soát KakaoGames, đồng thời giới thiệu các dịch vụ AI như Kanana trên KakaoTalk và ChatGPT for Kakao.

Dù vậy, giai đoạn chuyển đổi sang AI cũng là lúc áp lực chi phí tăng mạnh. Chi phí nhân sự, đầu tư trung tâm dữ liệu và chi phí phát triển mô hình đều đồng loạt đi lên. Trong bối cảnh lượng người dùng nội địa của KakaoTalk gần như đã bão hòa, còn cạnh tranh trong quảng cáo và thương mại điện tử ngày càng gay gắt, mô hình mở rộng quy mô để bù đắp chi phí như trước không còn phát huy hiệu quả. Thời gian sử dụng trung bình mỗi người dùng trên KakaoTalk trong tháng 4 ở mức 686 phút, giảm so với 697 phút cùng kỳ năm trước.

Tranh chấp lao động kéo dài cũng có thể làm chậm quá trình tái cơ cấu tổ chức. Chuyển đổi AI đòi hỏi điều chỉnh cơ cấu nhân sự, nhưng khi công đoàn gia tăng sức ảnh hưởng, dư địa lựa chọn của doanh nghiệp sẽ thu hẹp hơn. Một số ý kiến trong ngành lo ngại các thay đổi mà Kakao triển khai trong năm nay, như tách đôi tổ chức sản phẩm và lập TF “user first”, có thể suy giảm hiệu quả thực thi nếu xung đột lao động tiếp diễn.

Công đoàn cho biết sẽ tiếp tục đình công vào ngày 29/6 dưới hình thức “log-off day”, tức nhân viên nghỉ phép một ngày và đăng xuất khỏi toàn bộ hệ thống làm việc. Phía Kakao cho biết sẽ tiếp tục đối thoại và phối hợp với công đoàn để sớm đạt được thỏa thuận.

Ngày 17/6, hai bên đã nối lại đàm phán chính thức ở cấp pháp nhân trụ sở chính. Đây là vòng thương lượng chính thức đầu tiên kể từ cuộc đình công ngày 10/6. Lịch đàm phán tại các công ty con khác - những đơn vị đã hoàn tất thủ tục để có thể đình công - cũng đang được điều phối. Khả năng đạt đồng thuận trước mốc “log-off day” ngày 29/6 được xem là biến số then chốt.