Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết dòng vốn tiền mã hóa vào Nepal vẫn tăng mạnh dù nước này đã cấm giao dịch, đồng thời kêu gọi sớm hoàn thiện cơ chế giám sát và khung quản lý đối với lĩnh vực này.

Theo Decrypt ngày 11/6/2026 (giờ địa phương), IMF nhận định mức độ phổ biến của tiền mã hóa tại Nepal đã đến ngưỡng cần theo dõi chặt chẽ, xét trên các rủi ro đối với ổn định tài chính và nguy cơ phát sinh dòng tiền bất hợp pháp.

Trong báo cáo tham vấn thường niên năm 2026, IMF cho biết giai đoạn 2019-2024 ghi nhận mức tăng rõ rệt của stablecoin và các tài sản mã hóa không được bảo chứng tại Nepal. Tổ chức này lưu ý mức độ chấp nhận tiền mã hóa tại Nepal chưa thuộc nhóm cao nhất so với các quốc gia khác, nhưng hoạt động sử dụng vẫn tiếp diễn dù bị cấm theo pháp luật. Báo cáo cũng nhấn mạnh tiền mã hóa cần được theo dõi chặt chẽ.

Nepal từ năm 2021 đã coi giao dịch, đào và mọi hoạt động liên quan đến tiền mã hóa là bất hợp pháp. Tuy nhiên, theo IMF, dòng vốn tiền mã hóa vào nước này từ mức gần như không đáng kể trong năm 2020 đã vượt 2,6 tỷ USD vào năm 2021, có lúc vượt 13% GDP. Tỷ lệ này giảm xuống khoảng 4% GDP trong năm 2023, trước khi tăng trở lại lên gần 8% vào năm 2024. Trong giai đoạn này, stablecoin chiếm tỷ trọng ngày càng lớn.

Dòng vốn xuyên biên giới liên quan đến tiền mã hóa cũng ở mức đáng kể. IMF ước tính đến đầu năm 2025, quy mô dòng tiền này tại Nepal tương đương khoảng 5% GDP. Mức này cao hơn Bangladesh và Myanmar, nhưng thấp hơn đáng kể so với Việt Nam, nơi được ước tính vào khoảng 26%.

IMF đề xuất Nepal xây dựng khung quản lý phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Theo tổ chức này, khuôn khổ như vậy sẽ giúp củng cố ổn định tài chính, nâng cao tính minh bạch của thị trường và bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời hạn chế tình trạng lách kiểm soát vốn và nguy cơ rút tiền gửi trên diện rộng. IMF cũng hối thúc Nepal hoàn tất kế hoạch thực thi của Lực lượng đặc nhiệm hành động tài chính (FATF) để rời khỏi danh sách xám.

Một số ý kiến trên thị trường cho rằng cách tiếp cận hiệu quả hơn là quản lý thay vì cấm đoán. Moshir Ahmed, nhà sáng lập kiêm CEO của Finstep Asia, cho rằng cần quản lý theo mục đích sử dụng thay vì tìm cách kiểm soát công nghệ. Theo ông, nhu cầu thực tế như giao dịch và chuyển tiền vẫn tồn tại, vì vậy đây phải là trọng tâm của hoạt động giám sát.

Ông Ahmed cũng cho rằng cần sớm ban hành quy định để bảo vệ người tiêu dùng và nhà đầu tư trong hoạt động giao dịch tiền mã hóa, đồng thời nhà chức trách phải cân bằng giữa giám sát mạng lưới thanh toán xuyên biên giới, rủi ro tiền tệ và vấn đề kiểm soát vốn.

Ông đặc biệt nhấn mạnh stablecoin đang ngày càng được ưa chuộng trong lĩnh vực thanh toán. Theo ông, mô hình “Stablecoin Sandwich” là cấu trúc thanh toán xuyên biên giới gồm ba bước: đổi tiền pháp định sang stablecoin, chuyển qua mạng blockchain, rồi quy đổi lại sang tiền pháp định tại địa phương của người nhận. Ngược lại, ông đánh giá thử nghiệm Bitcoin tại El Salvador không tạo tác động lớn đến cuộc tranh luận về cấm hay quản lý ở các quốc gia khác, do Bitcoin hiện chủ yếu được sử dụng như một loại tài sản hơn là phương tiện thanh toán.

Cảnh báo của IMF được đưa ra trong bối cảnh Nepal đối mặt với bất ổn chính trị – xã hội. Nước này chuyển sang chính quyền lâm thời sau các cuộc biểu tình mang màu sắc xung đột thế hệ hồi tháng 9 năm ngoái. Khi đó, quyết định cấm 26 nền tảng mạng xã hội vào ngày 4/9 đã làm gia tăng phản ứng trong xã hội, kéo theo làn sóng tải ứng dụng nhắn tin Bitchat của Jack Dorsey. Ứng dụng này có thể hoạt động qua Bluetooth và mạng mesh mà không cần Internet hay tài khoản. Diễn biến này cho thấy việc chặn các dịch vụ số có thể lại thúc đẩy sự lan rộng của các công cụ vượt chặn.

IMF cho biết sẽ tiếp tục làm việc với Nepal thông qua các đợt rà soát hậu hỗ trợ tài chính và tham vấn thường niên. Vì vậy, vấn đề giám sát tiền mã hóa tại Nepal được dự báo sẽ tiếp tục là một nội dung quan trọng trong các cuộc trao đổi chính sách giữa nước này và IMF.